.. ଆତ୍ମବୋଧୋପନିଷତ୍ ..
.. ଆତ୍ମବୋଧୋପନିଷତ୍ ..    42
ଶ୍ରୀମନ୍ନାରାଯଣାକାରମଷ୍ଟାକ୍ଷରମହାଶଯମ୍ .
ସ୍ବମାତ୍ରାନୁଭବାତ୍ସିଦ୍ଧମାତ୍ମବୋଧଂ ହରିଂ ଭଜେ ..
୐ ବାଙ୍ମେ ମନସୀତି ଶାନ୍ତିଃ ..
୐ ପ୍ରତ୍ଯଗାନନ୍ଦଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷଂ ପ୍ରଣବସ୍ବରୂପଂ ଅକାର ଉକାର
ମକାର ଇତି ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରଂ ପ୍ରଣବଂ ତଦେତଦୋମିତି . ଯମୁକ୍ତ୍ବା ମୁଚ୍ଯତେ
ଯୋଗୀ ଜନ୍ମସଂସାରବନ୍ଧନାତ୍ . ୐ ନମୋ ନାରାଯଣାଯ
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରାଯ ତସ୍ମାତ୍ ୐ ନମୋ ନାରାଯଣାଯେତି
ମନ୍ତ୍ରୋପାସକୋ ବୈକୁଣ୍ଠଭବନଂ ଗମିଷ୍ଯତି . ଅଥ ଯଦିଦଂ
ବ୍ରହ୍ମପୁରଂ ପୁଣ୍ଡରୀକଂ ତସ୍ମାତ୍ତଡିତାଭମାତ୍ରଂ
ଦୀପବତ୍ପ୍ରକାଶମ୍ ..
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଦେବକୀପୁତ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ମଧୁସୂଦନଃ .
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ବିଷ୍ଣୁରଚ୍ଯୁତଃ ..
ସର୍ବଭୂତସ୍ଥମେକଂ ନାରାଯଣଂ କାରଣପୁରୁଷମକାରଣଂ ପରଂ
ବ୍ରହ୍ମୋମ୍ . ଶୋକମୋହବିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବିଷ୍ଣୁଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ନ ସୀଦତି .
ଦ୍ବୈତାଦ୍ବୈତମଭଯଂ ଭବତି . ମୃତ୍ଯୋଃ ସ ମୃତ୍ଯୁମାପ୍ନୋତି ଯ ଇହ
ନାନେବ ପଶ୍ଯତି . ହୃତ୍ପଦ୍ମମଧ୍ଯେ ସର୍ବଂ ଯତ୍ତତ୍ପ୍ରଜ୍ଞାନେ
ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ . ପ୍ରଜ୍ଞାନେତ୍ରୋ ଲୋକଃ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ପ୍ରଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମ . ସ ଏତେନ
ପ୍ରଜ୍ଞେନାତ୍ମନାସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦୁତ୍କ୍ରମ୍ଯାମୁଷ୍ମିନ୍ସ୍ବର୍ଗେ ଲୋକେ
ସର୍ବାନ୍କାମାନାପ୍ତ୍ବାଽମୃତଃ ସମଭବଦମୃତଃ ସମଭବତ୍ .
ଯତ୍ର ଜ୍ଯୋତିରଜସ୍ରଂ ଯସ୍ମିଂଲ୍ଲୋକେଽଭ୍ଯର୍ହିତମ୍ . ତସ୍ମିନ୍ମାଂ ଦେହି
ସ୍ବମାନମୃତେ ଲୋକେ ଅକ୍ଷତେ ଅଚ୍ଯୁତେ ଲୋକେ ଅକ୍ଷତେ ଅମୃତତ୍ବଂ ଚ
ଗଚ୍ଛତ୍ଯୋଂ ନମଃ .. ୧..
ପ୍ରଗଲିତନିଜମାଯୋଽହଂ ନିସ୍ତୁଲଦୃଶିରୂପବସ୍ତୁମାତ୍ରୋଽହମ୍ .
ଅସ୍ତମିତାହନ୍ତୋଽହଂ ପ୍ରଗଲିତଜଗଦୀଶଜୀବଭେଦୋଽହମ୍ .. ୧..
ପ୍ରତ୍ଯଗଭିନ୍ନପରୋଽହଂ ବିଧ୍ବସ୍ତାଶେଷବିଧିନିଷେଧୋଽହମ୍ .
ସମୁଦସ୍ତାଶ୍ରମିତୋଽହଂ ପ୍ରବିତତସୁଖପୂର୍ଣସଂବିଦେବାହମ୍ .. ୨..
ସାକ୍ଷ୍ଯହମନପେକ୍ଷୋଽହଂ ନିଜମହିମ୍ନି ସଂସ୍ଥିତୋଽହମଚଲୋଽହମ୍ .
ଅଜରୋଽହମବ୍ଯଯୋଽହଂ ପକ୍ଷବିପକ୍ଷାଦିଭେଦବିଧୁରୋଽହମ୍ .. ୩..
ଅବବୋଧୈକରସୋଽହଂ ମୋକ୍ଷାନନ୍ଦୈକସିନ୍ଧୁରେବାହମ୍ .
ସୂକ୍ଷ୍ମୋଽହମକ୍ଷରୋଽହଂ ବିଗଲିତଗୁଣଜାଲକେବଲାତ୍ମାଽହମ୍ .. ୪..
ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯପଦୋଽହଂ କୁକ୍ଷିସ୍ଥାନେକଲୋକକଲନୋଽହମ୍ .
କୂଟସ୍ଥଚେତନୋଽହଂ ନିଷ୍କ୍ରିଯଧାମାହମପ୍ରତର୍କ୍ଯୋଽହମ୍ .. ୫..
ଏକୋଽହମବିକଲୋଽହଂ ନିର୍ମଲନିର୍ବାଣମୂର୍ତିରେବାହମ୍ .
ନିରବଯୋଽହମଜୋଽହଂ କେବଲସନ୍ମାତ୍ରସାରଭୂତୋଽହମ୍ .. ୬..
ନିରବଧିନିଜବୋଧୋଽହଂ ଶୁଭତରଭାବୋଽହମପ୍ରଭେଦ୍ଯୋଽହମ୍ .
ବିଭୁରହମନବଦ୍ଯୋଽହଂ ନିରବଧିନିଃସୀମତତ୍ତ୍ବମାତ୍ରୋଽହମ୍ .. ୭..
ବେଦ୍ଯୋଽହମଗମାସ୍ତୈରାରାଧ୍ଯୋଽହଂ ସକଲଭୁବନହୃଦ୍ଯୋଽହମ୍ .
ପରମାନନ୍ଦଘନୋଽହମ୍ ପରମାନନ୍ଦୈକଭୂମରୂପୋଽହମ୍ .. ୮..
ଶୁଦ୍ଧୋଽହମଦ୍ବଯୋଽହଂ ସନ୍ତତଭାବୋଽହମାଦିଶୂନ୍ଯୋଽହମ୍ .
ଶମିତାନ୍ତତ୍ରିତଯୋଽହଂ ବଦ୍ଧୋ ମୁକ୍ତୋଽହମଦ୍ଭୁତାତ୍ମାହମ୍ .. ୯..
ଶୁଦ୍ଧୋଽହମାନ୍ତରୋଽହଂ ଶାଶ୍ବତବିଜ୍ଞାନସମରସାତ୍ମାହମ୍ .
ଶୋଧିତପରତତ୍ତ୍ବୋଽହଂ ବୋଧାନନ୍ଦୈକମୂର୍ତିରେବାହମ୍ .. ୧୦..
ବିବେକଯୁକ୍ତିବୁଦ୍ଧ୍ଯାହଂ ଜାନାମ୍ଯାତ୍ମାନମଦ୍ବଯମ୍ .
ତଥାପି ବନ୍ଧମୋକ୍ଷାଦିବ୍ଯବହାରଃ ପ୍ରତୀଯତେ .. ୧୧..
ନିବୃତ୍ତୋଽପି ପ୍ରପଞ୍ଚୋ ମେ ସତ୍ଯବଦ୍ଭାତି ସର୍ବଦା .
ସର୍ପାଦୌ ରଜ୍ଜୁସତ୍ତେବ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତୈବ କେବଲମ୍ .
ପ୍ରପଞ୍ଚାଧାରରୂପେଣ ବର୍ତତେଽତୋ ଜଗନ୍ନ ହି .. ୧୨..
ଯଥେକ୍ଷୁରସସଂବ୍ଯାପ୍ତା ଶର୍କରା ବର୍ତତେ ତଥା .
ଅଦ୍ବଯବ୍ରହ୍ମରୂପେଣ ବ୍ଯାପ୍ତୋଽହଂ ବୈ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ .. ୧୩..
ବ୍ରହ୍ମାଦିକୀଟପର୍ଯନ୍ତାଃ ପ୍ରାଣିନୋ ମଯି କଲ୍ପିତାଃ .
ବୁଦ୍ବୁଦାଦିବିକାରାନ୍ତସ୍ତରଙ୍ଗଃ ସାଗରେ ଯଥା .. ୧୪..
ତରଙ୍ଗସ୍ଥଂ ଦ୍ରବଂ ସିନ୍ଧୁର୍ନ ବାଞ୍ଛତି ଯଥା ତଥା .
ବିଷଯାନନ୍ଦବାଞ୍ଛା ମେ ମା ଭୂଦାନନ୍ଦରୂପତଃ .. ୧୫..
ଦାରିଦ୍ର୍ଯାଶା ଯଥା ନାସ୍ତି ସଂପନ୍ନସ୍ଯ ତଥା ମମ .
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦେ ନିମଗ୍ନସ୍ଯ ବିଷଯାଶା ନ ତଦ୍ଭବେତ୍ .. ୧୬..
ବିଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବାଽମୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ବିଷଂ ତ୍ଯଜତି
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ .
ଆତ୍ମାନମପି ଦୃଷ୍ଟ୍ବାହମନାତ୍ମାନଂ ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍ .. ୧୭..
ଘଟାବଭାସକୋ ଭାନୁର୍ଘଟନାଶେ ନ ନଶ୍ଯତି .
ଦେହାବଭାସକଃ ସାକ୍ଷୀ ଦେହନାଶେ ନ ନଶ୍ଯତି .. ୧୮..
ନ ମେ ବନ୍ଧୋ ନ ମେ ମୁକ୍ତିର୍ନ ମେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ମେ ଗୁରୁଃ .
ମାଯାମାତ୍ରବିକାସତ୍ବାନ୍ମାଯାତୀତୋଽହମଦ୍ବଯଃ .. ୧୯..
ପ୍ରାଣାଶ୍ଚଲନ୍ତୁ ତଦ୍ଧର୍ମୈଃ କାମୈର୍ବା ହନ୍ଯତାଂ ମନଃ .
ଆନନ୍ଦବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଣସ୍ଯ ମମ ଦୁଃଖଂ କଥଂ ଭବେତ୍ .. ୨୦..
ଆତ୍ମାନମଞ୍ଜସା ବେଦ୍ମି କ୍ବାପ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ପଲାଯିତମ୍ .
କର୍ତୃତ୍ବମଦ୍ଯ ମେ ନଷ୍ଟଂ କର୍ତବ୍ଯଂ ବାପି ନ କ୍ବଚିତ୍ .. ୨୧..
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ କୁଲଗୋତ୍ରେ ଚ ନାମସୌନ୍ଦର୍ଯଜାତଯଃ .
ସ୍ଥୂଲଦେହଗତା ଏତେ ସ୍ଥୂଲାଦ୍ଭିନ୍ନସ୍ଯ ମେ ନହି .. ୨୨..
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାନ୍ଧ୍ଯବାଧିର୍ଯକାମକ୍ରୋଧାଦଯୋଽଖିଲାଃ .
ଲିଙ୍ଗଦେହଗତା ଏତେ ହ୍ଯଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ନ ସନ୍ତି ହି .. ୨୩..
ଜଡତ୍ବପ୍ରିଯମୋଦତ୍ବଧର୍ମାଃ କାରଣଦେହଗାଃ .
ନ ସନ୍ତି ମମ ନିତ୍ଯସ୍ଯ ନିର୍ବିକାରସ୍ବରୂପିଣଃ .. ୨୪..
ଉଲୂକସ୍ଯ ଯଥା ଭାନୁରନ୍ଧକାରଃ ପ୍ରତୀଯତେ .
ସ୍ବପ୍ରକାଶେ ପରାନନ୍ଦେ ତମୋ ମୂଢସ୍ଯ ଜାଯତେ .. ୨୫..
ଚକ୍ଷୁର୍ଦୃଷ୍ଟିନିରୋଧେଽଭ୍ରୈଃ ସୂର୍ଯୋ ନାସ୍ତୀତି ମନ୍ଯତେ .
ତଥାଽଜ୍ଞାନାବୃତୋ ଦେହୀ ବ୍ରହ୍ମ ନାସ୍ତୀତି ମନ୍ଯତେ .. ୨୬..
ଯଥାମୃତଂ ବିଷାଦ୍ଭିନ୍ନଂ ବିଷଦୋଷୈର୍ନ ଲିପ୍ଯତେ .
ନ ସ୍ପୃଶାମି ଜଡାଦ୍ଭିନ୍ନୋ ଜଡଦୋଷାନ୍ପ୍ରକାଶତଃ .. ୨୭..
ସ୍ବଲ୍ପାପି ଦୀପକଣିକା ବହୁଲଂ ନାଶଯେତ୍ତମଃ .
ସ୍ବଲ୍ପୋଽପି ବୋଧୋ ନିବିଡେ ବହୁଲଂ ନାଶଯେତ୍ତମଃ .. ୨୮..
କାଲତ୍ରଯେ ଯଥା ସର୍ପୋ ରଜ୍ଜୌ ନାସ୍ତି ତଥା ମଯି .
ଅହଙ୍କାରାଦିଦେହାନ୍ତଂ ଜଗନ୍ନାସ୍ତ୍ଯହମଦ୍ବଯଃ .. ୨୯..
ଚିଦ୍ରୂପତ୍ବାନ୍ନ ମେ ଜାଡ୍ଯଂ ସତ୍ଯତ୍ବାନ୍ନାନୃତଂ ମମ .
ଆନନ୍ଦତ୍ବାନ୍ନ ମେ ଦୁଃଖମଜ୍ଞାନାଦ୍ଭାତି ସତ୍ଯବତ୍ .. ୩୦..
ଆତ୍ମପ୍ରବୋଧୋପନିଷଦଂ ମୁହୂର୍ତମୁପାସିତ୍ବା ନ ସ ପୁନରାବର୍ତତେ ନ
ସ ପୁନରାବର୍ତତ ଇତ୍ଯୁପନିଷତ୍ ..
୐ ବାଙ୍ମେ ମନସୀତି ଶାନ୍ତିଃ ..
ଇତି ଆତ୍ମବୋଧୋପନିଷତ୍ସମାପ୍ତା ..

Encoded by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com)

This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct Unicode font. Questions, comments:sanskrit@cheerful.com