.. ଅଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ..
       .. ରାମ ହୃଦଯମ୍..
ଯଃ ପୃଥିବୀଭରବାରଣାଯ ଦିବିଜୈଃ ସଂପ୍ରାର୍ଥିତଶ୍ଚିନ୍ମଯଃ
ସଂଜାତଃ ପୃଥିବୀତଲେ ରବିକୁଲେ ମାଯାମନୁଷ୍ଯୋଽବ୍ଯଯଃ .
ନିଶ୍ଚକ୍ରଂ ହତରାକ୍ଷସଃ ପୁନରଗାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମତ୍ବମାଦ୍ଯଂ ସ୍ଥିରାଂ
କୀର୍ତିଂ ପାପହରାଂ ବିଧାଯ ଜଗତାଂ ତଂ ଜାନକୀଶଂ ଭଜେ .. ୧..
ବିଶ୍ବୋଦ୍ଭବସ୍ଥିତିଲଯାଦିଷୁ ହେତୁମେକଂ
      ମାଯାଶ୍ରିଯଂ ବିଗତମାଯମଚିନ୍ତ୍ଯମୂର୍ତିମ୍ .
ଆନନ୍ଦସାନ୍ଦ୍ରମମଲଂ ନିଜବୋଧରୂପଂ
      ସିତାପତିଂ ବିଦିତତତ୍ତ୍ବମହଂ ନମାମି .. ୨..
ପଠନ୍ତି ଯେ ନିତ୍ଯମନନ୍ଯଚେତସଃ ଶୃଣ୍ବନ୍ତି
          ଚାଧ୍ଯାତ୍ମିକସଂଜ୍ଞିତଂ ଶୁଭମ୍ .
ରାମାଯଣଂ ସର୍ବପୁରାଣସଂମତଂ
      ନିର୍ଧୂତପାପା ହରିମେବ ଯାନ୍ତି ତେ .. ୩..
ଅଧ୍ଯାତ୍ମରାମାଯଣମେବ ନିତ୍ଯଂ
      ପଠେଦ୍ଯଦୀଚ୍ଛେଦ୍ଭବବନ୍ଧମୁକ୍ତିମ୍ .
ଗବାଂ ସହସ୍ରାଯୁତକୋଟିଦାନାତ୍
      ଫଲଂ ଲଭେଦ୍ଯଃ ଶୃଣୁଯାତ୍ସ ନିତ୍ଯମ୍ .. ୪..
ପୁରାରିଗିରିସଂଭୂତା ଶ୍ରୀରାମାର୍ଣବସଙ୍ଗତା .
ଅଧ୍ଯାତ୍ମରାମଗଙ୍ଗେଯଂ ପୁନାତି ଭୁବନତ୍ରଯମ୍ .. ୫..
କୈଲାସାଗ୍ରେ କଦାଚିଦ୍ରବିଶତବିମଲେ ମନ୍ଦିରେ ରତ୍ନପୀଠେ
ସଂବିଷ୍ଟଂ ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠଂ ତ୍ରିନଯନମଭଯଂ ସେବିତଂ ସିଦ୍ଧସଂଘୈଃ .
ଦେବୀ ବାମାଙ୍କସଂସ୍ଥା ଗିରିବରତନଯା ପାର୍ବତୀ ଭକ୍ତିନମ୍ରା
ପ୍ରାହେଦଂ ଦେବମୀଶଂ ସକଲମଲହରଂ ବାକ୍ଯମାନନ୍ଦକନ୍ଦରମ୍ .. ୬..
         ପାର୍ବତ୍ଯୁବାଚ
ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଦେବ ଜଗନ୍ନିବାସ
      ସର୍ବାତ୍ମଦୃକ୍ ତ୍ବଂ ପରମେଶ୍ବରୋଽସି .
ପୃଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ବଂ ପୁରୋଷୋତ୍ତମସ୍ଯ
      ସନାତନଂ ତ୍ବଂ ଚ ସନାତନୋଽସି .. ୭..
ଗୋପ୍ଯଂ ଯଦତ୍ଯନ୍ତମନନ୍ଯବାଚ୍ଯଂ
      ବଦନ୍ତି ଭକ୍ତେଷୁ ମହାନୁଭାବାଃ .
ତଦପ୍ଯହୋଽହଂ ତବ ଦେବ ଭକ୍ତା
      ପ୍ରିଯୋଽସି ମେ ତ୍ବଂ ବଦ ଯତ୍ତୁ ପୃଷ୍ଟମ୍ .. ୮..
ଜ୍ଞାନଂ ସବିଜ୍ଞାନମଥାନୁଭକ୍ତିବୈରାଗ୍ଯଯୁକ୍ତଂ
            ଚ ମିତଂ ବିଭାସ୍ବତ୍ .
ଜାନାମ୍ଯହଂ ଯୋଷିଦପି ତ୍ବଦୁକ୍ତଂ
      ଯଥା ତଥା ବ୍ରୂହି ତରନ୍ତି ଯେନ .. ୯..
ପୃଚ୍ଛାମି ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ ପରଂ
      ରହସ୍ଯଂ ତଦେବ ଚାଗ୍ରେ ବଦ ବାରିଜାକ୍ଷ .
ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରେଽଖିଲଲୋକସାରେ
      ଭକ୍ତିର୍ଦୃଢା ନୌର୍ଭବତି ପ୍ରସିଦ୍ଧା .. ୧୦..
ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଭବକୋକ୍ଷଣାଯ
      ନାନ୍ଯତ୍ତତଃ ସାଧନମସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ .
ତଥାପି ହୃତ୍ସଂଶଯବନ୍ଧନଂ ମେ
      ବିଭେତ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯମଲୋକ୍ତିଭିସ୍ତ୍ବମ୍ .. ୧୧..
ବଦନ୍ତି ରାମଂ ପରମେକମାଦ୍ଯଂ
      ନିରସ୍ତମାଯାଗୁଣସପ୍ରବାହମ୍ .
ଭଜନ୍ତି ଚାହର୍ନିଶମପ୍ରମତ୍ତାଃ
      ପରଂ ପଦଂ ଯାନ୍ତି ତଥୈବ ସିଦ୍ଧାଃ .. ୧୨..
ବଦନ୍ତି କେଚିତ୍ପରମୋଽପି ରାମଃ
      ସ୍ବାବିଦ୍ଯଯା ସଂବୃତମାତ୍ମସଂଜ୍ଞମ୍ .
ଜାନାତି ନାତ୍ମାନମତଃ ପରେଣ
      ସମ୍ବୋଧିତୋ ବେଦ ପରାତ୍ମତତ୍ତ୍ବମ୍ .. ୧୩..
ଯଦି ସ୍ମ ଜାନାତି କୁତୋ ବିଲାପଃ
      ସୀତାକୃତେଽନେନ କୃତଃ ପରେଣ .
ଜାନାତି ନୈବଂ ଯଦି କେନ ସେବ୍ଯଃ
      ସମୋ ହି ସର୍ବୈରପି ଜୀବଜାତୈଃ .. ୧୪..
ଅତ୍ରୋତ୍ତରଂ କିଂ ବିଦିତଂ ଭବଦ୍ଭିସ୍ତଦ୍
      ବ୍ରୂତ ମେ ସଂଶଯଭେଦି ବାକ୍ଯମ୍ .. ୧୫..
         ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
ଧନ୍ଯାସି ଭକ୍ତାସି ପରାତ୍ମନସ୍ତ୍ବଂ
      ଯଜ୍ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛା ତବ ରାମତତ୍ତ୍ବମ୍ .
ପୁରା ନ କେନାପ୍ଯଭିଚୋଦିତୋଽହଂ
      ବକ୍ତୁଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ନିଗୂଢମ୍ .. ୧୬..
ତ୍ବଯାଦ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରିନୋଦିତୋଽହଂ
      ବକ୍ଷ୍ଯେ ନମସ୍କଧ୍ତ୍ଯ ରଘୂତ୍ତମଂ ତେ .
ରାମଃ ପରାତ୍ମା ପ୍ରକୃତେରନାଦିରାନନ୍ଦ
            ଏକଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୋ ହି .. ୧୭..
ସ୍ବମାଯଯା କୃତ୍ସ୍ନମିଦଂ ହି
      ସୃଷ୍ଟ୍ବା ନଭୋବଦନ୍ତର୍ବହିରାସ୍ଥିତୋ ଯଃ .
ସର୍ବାନ୍ତରସ୍ଥୋଽପି ନିଗୂଢ
      ଆତ୍ମା ସ୍ବମାଯଯା ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ବିଚଷ୍ଟେ .. ୧୮..
ଜଗନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ପରିତୋ ଭ୍ରମନ୍ତି
      ଯତ୍ସନ୍ନିଧୌ ଚୁମ୍ବକଲୋହବଦ୍ଧି .
ଏତନ୍ନ ଜାନନ୍ତି ବିମୂଢଚିତ୍ତାଃ
      ସ୍ବାବିଦ୍ଯଯା ସଂବୃତମାନସା ଯେ .. ୧୯..
ସ୍ବାଜ୍ଞାନମପ୍ଯାତ୍ମନି ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧେ
            ସ୍ବାରୋପଯନ୍ତୀହ ନିରସ୍ତମାଯେ .
ସଂସାରମେବାନୁସରନ୍ତି ତେ ବୈ
      ପୁତ୍ରାଦିସକ୍ତାଃ ପୁରୁକର୍ମଯୁକ୍ତାଃ .. ୨୦..
ଯଥାଽପ୍ରକାଶୋ ନ ତୁ ବିଦ୍ଯତେ ରବୌ
      ଜ୍ଯୋତିଃସ୍ବଭାବେ ପରମେଶ୍ବରେ ତଥା .
ବିଶୁଦ୍ଧବିଜ୍ଞାନଘନେ ରଘୂତ୍ତମେଽବିଦ୍ଯା
      କଥଂ ସ୍ଯାତ୍ପରତଃ ପରାତ୍ମନି .. ୨୧..
ଯଥା ହି ଚାକ୍ଷ୍ଣା ଭ୍ରମତା ଗୃହାଦିକଂ
      ବିନଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟେର୍ଭ୍ରମତୀବ ଦୃଶ୍ଯତେ .
ତଥୈବ ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯକର୍ତୁରାତ୍ମନଃ
      କୃତେ ପରେଽଧ୍ଯସ୍ଯ ଜନୋ ବିମୁହ୍ଯତି .. ୨୨..
ନାହୋ ନ ରାତ୍ରିଃ ସବିତୁର୍ଯଥା ଭବେତ୍
      ପ୍ରାକାଶରୂପାବ୍ଯଭିଚାରତଃ କ୍ବଚିତ୍ .
ଜ୍ଞାନଂ ତଥାଜ୍ଞନମିଦଂ ଦ୍ବଯଂ ହରୌ
      ରାମେ କଥଂ ସ୍ଥାସ୍ଯତି ଶୁଦ୍ଧଚିଦ୍ଘନେ .. ୨୩..
ତସ୍ମାତ୍ପରାନନ୍ଦମଯେ ରଘୂତ୍ତମେ
      ବିଜ୍ଞାନରୂପେ ହି ନ ବିଦ୍ଯତେ ତମଃ .
ଅଜ୍ଞାନସାକ୍ଷିଣ୍ଯରବିନ୍ଦଲୋଚନେ
      ମାଯାଶ୍ରଯତ୍ବାନ୍ନ ହି ମୋହକାରଣମ୍ .. ୨୪..
ଅତ୍ର ତେ କଥଯିଷ୍ଯାମି ରହସ୍ଯମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍ .
ସୀତାରାମମରୁତ୍ସୂନୁସଂବାଦଂ ମୋକ୍ଷସାଧନମ୍ .. ୨୫..
ପୁରା ରାମାଯଣେ ରାମେ ରାବଣଂ ଦେବକଣ୍ଟକମ୍ .
ହତ୍ବା ରଣେ ରଣଶ୍ଲାଘୀ ସପୁତ୍ରବଲବାହନମ୍ .. ୨୬..
ସୀତଯା ସହ ସୁଗ୍ରୀବଲକ୍ଷ୍ମଣାଭ୍ଯାଂ ସମନ୍ବିତଃ .
ଅଯୋଧ୍ଯାମଗମଦ୍ରାମୋ ହନୂମତ୍ପ୍ରମୁଖୈର୍ବୃତଃ .. ୨୭..
ଅଭିଷିକ୍ତଃ ପରିବୃତୋ ବସିଷ୍ଠାଦ୍ଯୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ .
ସିଂହାସନେ ସମାସୀନଃ କୋଟିସୂର୍ଯସମପ୍ରଭଃ .. ୨୮..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ତଦା ହନୂମନ୍ତଂ  ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତମ୍ .
କୃତକାର୍ଯଂ ନିରାକାଙ୍କ୍ଷଂ ଜ୍ଞାନାପେକ୍ଷଂ ମହାମତିମ୍ .. ୨୯..
ରାମଃ ସୀତାମୁବାଚେଦଂ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ବଂ ହନୂମତେ .
ନିଷ୍କଲ୍ମଷୋଽଯଂ ଜ୍ଞାନସ୍ଯପାତ୍ରଂ
            ନୋ ନିତ୍ଯଭକ୍ତିମାନ୍ .. ୩୦..
ତଥେତି ଜାନକୀ ପ୍ରାହ ତତ୍ତ୍ବଂ ରାମସ୍ଯ ନିଶ୍ଚିତମ୍ .
ହନୂମତେ ପ୍ରପନ୍ନାଯ ସୀତା ଲୋକବିମୋହିନୀ .. ୩୧..
         ସୀତୋବାଚ
ରାମଂ ବିଦ୍ଧି ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦମଦ୍ବଯମ୍ .
ସର୍ବୋପାଧିବିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସତ୍ତାମାତ୍ରମଗୋଚରମ୍ .. ୩୨..
ଆନନ୍ଦଂ ନିର୍ମଲଂ ଶାନ୍ତଂ ନିର୍ବିକାରଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ .
ସର୍ବବ୍ଯାପିନମାତ୍ମାନଂ ସ୍ବପ୍ରକାଶମକଲ୍ମଷମ୍ .. ୩୩..
ମାଂ ବିଦ୍ଧି ମୂଲପ୍ରକୃତିଂ ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ଯନ୍ତକାରିଣୀମ୍ .
ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଧିମାତ୍ରେଣ ସୃଜାମୀଦମତନ୍ଦ୍ରିତା .. ୩୪..
ତତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯାନ୍ମଯା ସୃଷ୍ଟଂ ତସ୍ମିନ୍ନାରୋପ୍ଯତେଽବୁଧୈଃ .
ଅଯୋଧ୍ଯାନଗରେ ଜନ୍ମ ରଘୁବଂଶେଽତିନିର୍ମଲେ .. ୩୫..
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରସହାଯତ୍ବଂ ମଖସଂରକ୍ଷଣଂ ତତଃ .
ଅହଲ୍ଯାଶାପଶମନଂ ଚାପଭଙ୍ଗୋ ମହେଶିତୁଃ .. ୩୬..
ମତ୍ପାଣିଗ୍ରହଣଂ ପଶ୍ଚାଭାର୍ଗବସ୍ଯ ମଦକ୍ଷଯଃ .
ଅଯୋଧ୍ଯାନଗରେ ବାସୋ ମଯା ଦ୍ବାଦଶବାର୍ଷିକଃ .. ୩୭..
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯଗମନଂ ବିରାଧବଧ ଏବ ଚ .
ମାଯାମାରୀଚମରଣଂ ମାଯାସୀତାହୃତିସ୍ତଥା .. ୩୮..
ଜଟାଯୁଷୋ ମୋକ୍ଷଲାଭଃ କବନ୍ଧସ୍ଯ ତଥୈବ ଚ .
ଶବର୍ଯାଃ ପୂଜନଂ ପଶ୍ଚାତ୍ସୁଗ୍ରୀବେଣ ସମାଗମଃ .. ୩୯..
ବାଲିନଶ୍ଚ ବଧଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସୀତାନ୍ବେଷଣମେବ ଚ .
ସେତୁବନ୍ଧଶ୍ଚ ଜଲଧୌ ଲଙ୍କାଯାଶ୍ଚ ନିରୋଧନମ୍ .. ୪୦..
ରାବଣସ୍ଯ ବଧୋ ଯୁଦ୍ଧେ ସୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ .
ବିଭୀଷଣେ ରାଜ୍ଯଦାନଂ ପୁଷ୍ପକେଣ ମଯା ସହ .. ୪୧..
ଅଯୋଧ୍ଯାଗମନଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ରାଜ୍ଯେ ରାମାଭିଷେଚନମ୍ .
ଏବମାଦୀନି କର୍ମାଣି ମଯୈବାଚରିତାନ୍ଯପି
ଆରୋପଯନ୍ତି ରାମେଽସ୍ମିନ୍ନିର୍ବିକାରେଽଖିଲାତ୍ମନି .. ୪୨..
ରାମୋ ନ ଗଚ୍ଛତି ନ ତିଷ୍ଠତି ନାନୁଶୋଚତ୍ଯାକାଙ୍କ୍ଷତେ
     ତ୍ଯଜତି ନୋ ନ କରୋତି କିଞ୍ଚିତ୍ .
ଆନନ୍ଦମୂର୍ତିରଚଲଃ ପରିଣାମହୀନୋ
      ମାଯାଗୁଣାନନୁଗତୋ ହି ତଥା ବିଭାତି .. ୪୩..
ତତୋ ରାମଃ ସ୍ବଯଂ ପ୍ରାହ ହନୂମନ୍ତମୁପସ୍ଥିତମ୍ .
ଶୃଣୁତତ୍ତ୍ବମ୍ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ହ୍ଯାତ୍ମାନାତ୍ମପରାତ୍ମନାମ୍ .. ୪୪..
ଆକାଶସ୍ଯ ଯଥା ଭେଦସ୍ତ୍ରିବିଧୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ମହାନ୍ .
ଜଲାଶଯେ ମହାକାଶସ୍ତଦବଚ୍ଛିନ୍ନ ଏବ ହି .
ପ୍ରତିବିଂବାଖ୍ଯମପରଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ତ୍ରିବିଧଂ ନଭଃ .. ୪୫..
ବୁଦ୍ଧ୍ଯବଚ୍ଛିନ୍ନଚୈତନ୍ଯମେକଂ ପୂର୍ଣମଥାପରମ୍ .
ଆଭାସସ୍ତ୍ବପରଂ ବିମ୍ବଭୂତମେବଂ ତ୍ରିଧା ଚିତିଃ .. ୪୬..
ସାଭାସବୁଦ୍ଧେଃ କର୍ତୃତ୍ବମବିଚ୍ଛିନ୍ନେଽବିକାରିଣି .
ସାକ୍ଷିଣ୍ଯାରୋପ୍ଯତେ ଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ଜୀବତ୍ବଂ
                        ଚ ତଥା ବୁଧୈଃ .. ୪୭..
ଆଭାସସ୍ତୁ ମୃଷା ବୁଦ୍ଧିରବିଦ୍ଯାକାର୍ଯମୁଚ୍ଯତେ .
ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନଂ ତୁ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ବିଚ୍ଛେଦସ୍ତୁ ବିକଲ୍ପତଃ .. ୪୮..
ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନସ୍ଯ ପୂର୍ଣେନ ଏକତ୍ବଂ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯତେ .
ତତ୍ତ୍ବମସ୍ଯାଦିବାକ୍ଯୈଶ୍ଚ ସାଭାସସ୍ଯାହମସ୍ତଥା .. ୪୯..
ଐକ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ଯଦୋତ୍ପନ୍ନଂ ମହାବାକ୍ଯେନ ଚାତ୍ମନୋଃ .
ତଦାବିଦ୍ଯା ସ୍ବକାର୍ଯୈଶ୍ଚ ନଶ୍ଯତ୍ଯେବ ନ ସଂଶଯଃ .. ୫୦..
ଏତଦ୍ବିଜ୍ଞାଯ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ମଦ୍ଭାବାଯୋପପଦ୍ଯତେ .
ମଦ୍ଭକ୍ତିବିମୁଖାନାଂ ହି ଶାସ୍ତ୍ରଗର୍ତେଷ୍ଯ୍ ମୁହ୍ଯତାମ୍ .
ନ ଜ୍ଞାନଂ ନ ଚ ମୋକ୍ଷଃ ସ୍ଯାତ୍ତେଷାଂ ଜନ୍ମଶତୈରପି .. ୫୧..
ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ହୃଦଯଂ ମମାତ୍ମନୋ
      ମଯୈବ ସାକ୍ଷାତ୍କଥିତଂ ତବାନଘ .
ମଦ୍ଭକ୍ତିହୀନାଯ ଶଠାଯ ନ ତ୍ବଯା
      ଦାତବ୍ଯମୈନ୍ଦ୍ରାଦପି ରାଜ୍ଯତୋଽଧିକମ୍ .. ୫୨..
          ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
ଏତତ୍ତେଽଭିହିତଂ ଦେବି ଶ୍ରୀରାମହୃଦଯଂ ମଯା .
ଅତିଗୁହ୍ଯତମଂ ହୃଦ୍ଯଂ ପବିତ୍ରଂ ପାପଶୋଧନମ୍ .. ୫୩..
ସାକ୍ଷାଦ୍ରାମେଣ କଥିତଂ ସର୍ବବେଦାନ୍ତସଂଗ୍ରହମ୍ .
ଯଃ ପଠେତ୍ସତତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ ମୁକ୍ତୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ .. ୫୪..
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନି ବହୁଜନ୍ମାର୍ଜିତାନ୍ଯପି .
ନଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯେବ ନ ସନ୍ଦେହୋ ରାମସ୍ଯ ବଚନଂ ଯଥା .. ୫୫..
ଯୋଽତିଭ୍ରଷ୍ଟୋଽତିପାପୀ ପରଧନପରଦାରେଷୁ ନିତ୍ଯୋଦ୍ଯତୋ ବା
ସ୍ତେଯୀ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନମାତାପିତୃବଧନିରତୋ ଯୋଗିବୃନ୍ଦାପକାରୀ
ଯଃ ସଂପୂଜ୍ଯାଭିରାମଂ ପଠତି ଚ ହୃଦଯଂ ରାମଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା
ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରୈରପ୍ଯଲଭ୍ଯଂ ପଦମିହ ଲଭତେ ସର୍ବଦେବୈଃ ସ ପୂଜ୍ଯମ୍ .. ୫୬..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମାଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ ବାଲକାଣ୍ଡେ
        ଶ୍ରୀରାମହୃଦଯଂ ନାମ ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ .. ୧..

       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍..
       .. ଦ୍ବିତୀଯଃ ସର୍ଗଃ..
          ପାର୍ବତ୍ଯୁବାଚ
ଧନ୍ଯାସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତାସ୍ମି କୃତାର୍ଥାସ୍ମି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ .
ବିଚ୍ଛିନ୍ନୋ ମେଽସ୍ତିସନ୍ଦେହଗ୍ରନ୍ଥିର୍ଭବଦନୁଗ୍ରହାତ୍ .. ୧..
ତ୍ବନ୍ମୁଖାଦ୍ଗଲିତଂ ରାମତତ୍ତ୍ବାମୃତରସାଯନମ୍ .
ପିବନ୍ତି ମେ ମନୋ ଦେବ ନ ତୃପ୍ଯତି ଭବାପହମ୍ .. ୨..
ଶ୍ରୀରାମସ୍ଯ କଥା ତ୍ବତ୍ତଃ ଶୃତା ସଂକ୍ଷେପତୋ ମଯା .
ଇଦାନୀଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ବିସ୍ତରେଣ ସ୍ଫୁଟାକ୍ଷରମ୍ .. ୩..
          ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
ଶୃଣୁ ଦେବି ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ମହତ୍ .
ଅଧ୍ଯାତ୍ମରାମଚରତିଂ ରାମେଣୋକ୍ତଂ ପୁରା ମମ .. ୪ .
ତଦଦ୍ଯ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ତାପତ୍ରଯାପହମ୍ .
ଯଚ୍ଛୃତ୍ବା ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ତୁରଜ୍ଞାନୋତ୍ଥମହାଭଯାତ୍ .
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମାମୃଦ୍ଧିମ୍ ଦୀର୍ଘାଯୁଃ ପୁତ୍ରସନ୍ତତିମ୍ .. ୫..
ଭୂମିର୍ଭାରେଣ ମଗ୍ନା ଦଶବଦନମୁଖାଶେଷରକ୍ଷୋଗଣାନାଂ
ଧୃତ୍ବା ଗୋରୂପମାଦୌ ଦିବିଜମୁନିଜନୈଃ
                            ସାକମବ୍ଜାସନସ୍ଯ .
ଗତ୍ବା ଲୋକଂ ରୂଦନ୍ତୀ ବ୍ଯସନମୁପଗତଂ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପ୍ରାହ
ସର୍ବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଧ୍ଯାତ୍ବା ମୁହୂର୍ତଂ ସକଲମପି
              ହୃଦାବେଦଶେଷାତ୍ମକତ୍ବାତ୍ .. ୬..
ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ରତୀରମଗମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାଥ
ଦେବୈର୍ବୃତୋ ଦେବ୍ଯା ଚାଖିଲଲୋକହୃତ୍ସ୍ଥମଜରଂ
                        ସର୍ବଜ୍ଞମୀଶଂ ହରିମ୍ .
ଅସ୍ତୌଷୀଚ୍ଛୃତିସିଦ୍ଧନିର୍ମଲପଦୈଃ ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ
ପୁରାଣୋଦ୍ଭବୈ ର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଦ୍ଗଦଯା
      ଗିରାତିବିମଲୈରାନନ୍ଦବାଷ୍ପୈର୍ବୃତଃ .. ୭..
ତତଃ ସ୍ଫୁରତ୍ସହସ୍ରାଂଶୁସହସ୍ରସଦୃଶପ୍ରଭଃ .
ଆବିରାସୀଦ୍ଧରିଃ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଦିଶାଂ ବ୍ଯପନଯଂସ୍ତମଃ .. ୮..
କଥଂଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ବାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦୁର୍ଦର୍ଶମକୃତାତ୍ମନାମ୍ .
ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲପ୍ରତୀକାଶଂ ସ୍ମିତାସ୍ଯଂ ପଦ୍ମଲୋଚନମ୍ .. ୯..
କିରୀଟହାରକେଯୂରକୁଣ୍ଡଲୈଃ କଟକାଦିଭିଃ .
ବିଭ୍ରାଜମାନଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସକୌସ୍ତୁଭପ୍ରଭଯାନ୍ବିତମ୍ .. ୧୦..
ସ୍ତୁବଦ୍ଭିଃ ସନକାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପାର୍ଷଦୈଃ ପରିବେଷ୍ଟିତମ୍ .
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମବନମାଲାବିରାଜିତମ୍ .. ୧୧..
ସ୍ବର୍ଣଯଜ୍ଞୋପବୀତେନ ସ୍ବର୍ଣବର୍ଣାମ୍ବରେଣ ଚ .
ଶ୍ରିଯା ଭୂମ୍ଯା ଚ ସହିତଂ ଗରୁଡୋପରି ସଂସ୍ଥିତମ୍ .. ୧୨..
ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ବାଚା ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ .. ୧୩..
          ବ୍ରହ୍ମୋବାଚ
ନତୋଽସ୍ମି ତେ ପଦଂ ଦେବ ପ୍ରାଣ ବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯାତ୍ମଭିଃ .
ଯଚ୍ଚିନ୍ତ୍ଯତେ କର୍ମପାଶାଦ୍ଧୃଦି ନିତ୍ଯଂ ମୁମୁକ୍ଷୁଭିଃ .. ୧୪..
ମାଯଯା ଗୁଣମଯ୍ଯା ତ୍ବମ୍ ସୃଜସ୍ଯବସି ଲୁମ୍ପସି .
ଜଗତ୍ତେନ ନ ତେ ଲେପ ଆନନ୍ଦାନୁଭବାତ୍ମନଃ .. ୧୫..
ତଥା ଶୁଦ୍ଧିର୍ନ ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଦାନାଧ୍ଯଯନକର୍ମଭିଃ .
ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମତା ତେ ଯଶସି ସଦା ଭକ୍ତିମତାଂ ଯଥା .. ୧୬..
ଅତସ୍ତବାଙ୍ଘ୍ରିର୍ମେ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ତଦୋଷାପନୁତ୍ତଯେ .
ସଦ୍ଯୋଽନ୍ତର୍ହୃଦଯେ ନିତ୍ଯଂ ମୁନିଭିଃ ସାତ୍ବତୈର୍ବୃତଃ .. ୧୭..
ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମସ୍ମାଭିଃ ପୂର୍ବସେବିତଃ .
ଅପରୋକ୍ଷାନୁଭୂତ୍ଯର୍ଥଂ ଜ୍ଞାନିଭିର୍ହୃଦିଭାବିତଃ .. ୧୮..
ତବାଙ୍ଘ୍ରିପୂଜାନିର୍ମାଲ୍ଯତୁଲସୀମାଲଯା ବିଭୋ .
ସ୍ପର୍ଧତେ ବକ୍ଷସି ପଦଂ ଲବ୍ଧ୍ବାପି ଶ୍ରୀଃ ସପତ୍ନିବତ୍ .. ୧୯..
ଅତସ୍ତ୍ବତ୍ପାଦଭକ୍ତେଷୁ ତବ ଭକ୍ତିଃ ଶ୍ରିଯୋଽଧିକା .
ଭକ୍ତିମେବାଭିବାଞ୍ଛନ୍ତି ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତାଃ ସାରବେଦିନଃ .. ୨୦..
ଅତସ୍ତ୍ବତ୍ପାଦକମଲେ ଭକ୍ତିରେବ ସଦାସ୍ତୁ ମେ .
ସଂସାରମଯତପ୍ତାନାଂ ଭେଷଜଂ ଭକ୍ତିରେବ ତେ .. ୨୧..
ଇତି ବ୍ରୁବନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ବଭାଷେ ଭଗବାନ୍ ହରିଃ .
କିଂ କରୋମୀତି ତଂ ବେଧାଃ ପ୍ରତ୍ଯୁବାଚାତିହର୍ଷିତଃ .. ୨୨..
ଭଗବନ୍ ରାବଣୋ ନାମ ପୌଲସ୍ତ୍ଯତନଯୋ ମହାନ୍ .
ରାକ୍ଷସନାମଧିପତିର୍ମଦ୍ଦତ୍ତବରଦର୍ପିତଃ .. ୨୩..
ତ୍ରିଲୋକୀଂ ଲୋକପାଲାଂଶ୍ଚ ବାଧତେ ବିଶ୍ବବାଧକଃ .
ମାନୁଷେଣ ମୃତିସ୍ତସ୍ଯ ମଯା କଲ୍ଯାଣ କଲ୍ପିତା .. ୨୪..
ଅତସ୍ତ୍ବଂ ମାନୁଷୋ ଭୂତ୍ବା ଜହି ଦେବରିପୁଂ ପ୍ରଭୋ .. ୨୫..
          ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ
କଶ୍ଯପସ୍ଯ ବରୋ ଦତ୍ତସ୍ତପସା ତୋଷିତେନ ମେ .
ଯାଚିତଃ ପୁତ୍ରଭାବାଯ ତଥେତ୍ଯଙ୍ଗୀକୃତଂ ମଯା .
ସ ଇଦାନୀଂ ଦଶରଥୋ ଭୂତ୍ବା ତିଷ୍ଠତି ଭୂତଲେ .. ୨୬..
ତସ୍ଯାହଂ ପୁତ୍ରତାମେତ୍ଯ କୌସଲ୍ଯାଯାଂ ଶୁଭେ ଦିନେ .
ଚତୁର୍ଧାତ୍ମାନମେବାହଂ ସୃଜାମୀତରଯୋଃ ପୃଥକ୍ .. ୨୭..
ଯୋଗମାଯାପି ସୀତେତି ଜନକସ୍ଯ ଗୃହେ ତଦା .
ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯତେ ତଯା ସାର୍ଧଂ ସର୍ବଂ ସମ୍ପାଦଯାମ୍ଯହମ୍ .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବାନ୍ତର୍ଦଧେ ବିଷ୍ଣୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଦେବାନଥାବ୍ରବୀତ୍ .. ୨୮..
          ବ୍ରହ୍ମୋବାଚ
ବିଷ୍ଣୁର୍ମାନୁଷରୂପେଣ ଭବିଷ୍ଯତି ରଘୋଃ କୁଲେ .. ୨୯..
ଯୂଯଂ ସୃଜଧ୍ବଂ ସର୍ବେଽପି ବାନରେଷ୍ବଂଶସମ୍ଭବାନ୍ .
ବିଷ୍ଣୋଃ ସହାଯଂ କୁରୁତ ଯାବତ୍ସ୍ଥାସ୍ଯତି ଭୂତଲେ .. ୩୦..
ଇତି ଦେବାନ୍ସମାଦିଶ୍ଯ ସମାଶ୍ବାସ୍ଯ ଚ ମେଦିନୀମ୍ .
ଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ବଭବନଂ ବିଜ୍ବରଃ ସୁଖମାସ୍ଥିତଃ .. ୩୧..
ଦେବାଶ୍ଚ ସର୍ବେ ହରିରୂପଧାରିଣଃ
      ସ୍ଥିତାଃ ସହାଯାର୍ଥମିତସ୍ତତୋ ହରେଃ .
ମହାବଲାଃ ପର୍ବତବୃକ୍ଷଯୋଧିନଃ
      ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣା ଭଗବନ୍ତମୀଶ୍ବରମ୍ .. ୩୨..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ
      ବାଲକାଣ୍ଡେ ଦ୍ବିତୀଯଃ ସର୍ଗଃ .. ୨..

       .. ଅଧ୍ଯାତ୍ମ ରାମାଯଣମ୍ ..
       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ ..
          ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
ଅଥ ରାଜା ଦଶରଥଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସତ୍ଯପରାଯଣଃ .
ଅଯୋଧ୍ଯାଧିପତିର୍ବୀରଃ ସର୍ବଲୋକେଷୁ ବିଶ୍ରୁତଃ .. ୧..
ସୋଽନପତ୍ଯତ୍ବଦୁଃଖେନ ପୀଡିତୋ ଗୁରୁମେକଦା .
ବସିଷ୍ଠଂ ସ୍ବକୁଲାଚାର୍ଯମଭିବାଦ୍ଯେଦମବ୍ରବୀତ୍ .. ୨..
ସ୍ବାମିନ୍ପୁତ୍ରା କଥଂ ମେ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ବଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତଃ .
ପୁତ୍ରହୀନସ୍ଯ ମେ ରାଜ୍ଯଂ ସର୍ବଂ ଦୁଃଖାଯ କଲ୍ପତେ .. ୩..
ତତୋଽବ୍ରବୀଦ୍ବସିଷ୍ଠସ୍ତଂ ଭବିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁତାସ୍ତବ .
ଚତ୍ବାରଃ ସତ୍ତ୍ବସମ୍ପନ୍ନା ଲୋକପାଲା ଇବାପରାଃ .. ୪..
ଶାନ୍ତାଭର୍ତାରମାନୀଯ ଋଷ୍ଯଶ୍ରୁଙ୍ଗଂ ତପୋଧନମ୍ .
ଅସ୍ମାଭିଃ ସହିତଃ ପୁତ୍ରକାମେଷ୍ଟିଂ ଶୀଘ୍ରମାଚର .. ୫..
ତଥେତି ମୁନିମାନୀଯ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ସହିତଃ ଶୁଚିଃ .
ଯଜ୍ଞକର୍ମ ସମାରେଭେ ମୁନିଭିର୍ବୀତକଲ୍ମଷୈଃ .. ୬..
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ହୂଯମାନେଽଗ୍ନୌ ତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦପ୍ରଭଃ .
ପାଯସଂ ସ୍ବର୍ଣପାତ୍ରସ୍ଥଂ ଗୃହୀତ୍ବୋବାଚ ହବ୍ଯବାଟ୍ .. ୭..
ଗୃହାଣ ପାଯସଂ ଦିବ୍ଯଂ ପୁତ୍ରୀଯଂ ଦେବନିର୍ମିତମ୍ .
ଲପ୍ସ୍ଯସେ ପରମାତ୍ମାନଂ ପୁତ୍ରତ୍ବେନ ନ ସଂଶଯଃ .. ୮..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ପାଯସଂ ଦତ୍ତ୍ବା ରାଜ୍ଞେ ସୋଽନ୍ତର୍ଦଧେଽନଲଃ .
ବବନ୍ଦେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୌ ରାଜା ଲବ୍ଧମନୋରଥଃ .. ୯..
ବସିଷ୍ଠଋଷ୍ଯଶ୍ରୁଙ୍ଗାଭ୍ଯାମନୁଜ୍ଞାତୋ ଦଦୌ ହବଃ .
କୌସଲ୍ଯାଯୈ ସକୈକେଯ୍ଯୈ ଅର୍ଧମର୍ଧଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ .. ୧୦..
ତତଃ ସୁମିତ୍ରା ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଜଗୃଧ୍ନୁଃ ପୌତ୍ରିକଂ ଚରୁମ୍ .
କୌସଲ୍ଯା ତୁ ସ୍ବଭାଗାର୍ଧଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ମୁଦାନ୍ବିତା .. ୧୧..
କୈକେଯୀ ଚ ସ୍ବଭାଗାର୍ଧଂ ଦଦୌ ପ୍ରୀତିସମନ୍ବିତଃ .
ଉପଭୁଜ୍ଯ ଚରୁଂ ସର୍ବାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଗର୍ଭସମନ୍ବିତଃ .. ୧୨..
ଦେବତା ଇବ ରେଜୁସ୍ତାଃ ସ୍ବଭାସା ରାଜମନ୍ଦିରେ .
ଦଶମେ ମାସି କୌସଲ୍ଯା ସୁଷୁବେ ପୁତ୍ରମଦ୍ଭୁତମ୍ .. ୧୩..
ମଧୁମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ନବମ୍ଯାଂ କର୍କଟେ ଶୁଭେ .
ପୁନର୍ବସ୍ବୃକ୍ଷସହିତେ ଉଚ୍ଚସ୍ଥେ ଗ୍ରହପଞ୍ଚକେ .. ୧୪..
ମେଷଂ ପୂଷଣି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟିସମାକୁଲେ .
ଆବିରାସୀଜ୍ଜଗନ୍ନାଥଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ .. ୧୫..
ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଃ ପୀତବାସାଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ .
ଜଲଜାରୁଣନେତ୍ରାନ୍ତଃ ସ୍ଫୁରତ୍କୁଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତଃ .. ୧୬..
ସହସ୍ରାର୍କପ୍ରତୀକାଶଃ କିରୀଟୀ କୁଞ୍ଚିତାଲକଃ .
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମବନମାଲାବିରାଜିତଃ .. ୧୭..
ଅନୁଗ୍ରହାଖ୍ଯହୃସ୍ଥେନ୍ଦୁସୂଚକସ୍ମିତଚନ୍ଦ୍ରିକଃ .
କରୁଣାରସସମ୍ପୂର୍ଣନ୍ବିଶାଲୋତ୍ପଲଲୋଚନଃ .
ଶ୍ରୀବତ୍ସହାରକେଯୂରନୂପୁରାଦିବିଭୂଷଣଃ .. ୧୮..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ତଂ ପରମାତ୍ମାନଂ କୌସଲ୍ଯା ବିସ୍ମଯାକୁଲା .
ହର୍ଷାଶ୍ରୁପୂର୍ଣନଯନା ନତ୍ବା ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରବ୍ରବୀତ୍ .. ୧୯..
          କୌସଲ୍ଯୋବାଚ
ଦେବଦେବ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧର .
ପରମାତ୍ମାଚ୍ଯୁତୋଽନନ୍ତଃ ପୂର୍ଣସ୍ତ୍ବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ .. ୨୦..
ବଦନ୍ତ୍ଯଗୋଚରଂ ବାଚାଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦୀନାମତୀନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ .
ତ୍ବାଂ ବେଦବାଦିନଃ ସତ୍ତାମାତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନୈକବିଗ୍ରହମ୍ .. ୨୧..
ତ୍ବମେବ ମାଯଯା ବିଶ୍ବଂ ସୃଜସ୍ଯବସି ହଂସି ଚ .
ସତ୍ତ୍ବାଦିଗୁଣସଂଯୁକ୍ତସ୍ତୁର୍ଯ ଏବାମଲଃ ସଦା .. ୨୨..
କରୋଷୀବ ନ କର୍ତା ତ୍ବଂ ଗଚ୍ଛସୀବ ନ ଗଚ୍ଛସି .
ଶୃଣୋଷି ନ ଶୃଣୋଷୀବ ପଶ୍ଯସୀବ ନ ପଶ୍ଯସି .. ୨୩..
ଅପ୍ରମାଣୋ ହ୍ଯମନାଃ ଶୁଦ୍ଧ ଇତ୍ଯାଦି ଶୃତିରବ୍ରବୀତ୍ .
ସମଃ ସର୍ବେଷୁ ଭୂତେଷୁ ତିଷ୍ଠନ୍ନପି ନ ଲକ୍ଷ୍ଯସେ .. ୨୪..
ଅଜ୍ଞାନଧ୍ବାନ୍ତଚିତ୍ତାନାଂ ବ୍ଯକ୍ତ ଏବ ସୁମେଧସାମ୍ .
ଜଠରେ ତବ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଃ ପରମାଣବଃ .. ୨୫..
ତ୍ବଂ ମମୋଦରସମ୍ଭୂତ ଇତି ଲୋକାନ୍ବିଡମ୍ବସେ .
ଭକ୍ତେଷୁ ପାରବଶ୍ଯଂ ତେ ଦୃଷ୍ଟଂ ମେଽଦ୍ଯ ରଘୂତ୍ତମ .. ୨୬..
ସଂସାରସାଗରେ ମଗ୍ନା ପତିପୁତ୍ରଧନାଦିଷୁ .
ଭ୍ରମାମି ମାଯଯା ତେଽଦ୍ଯ ପାଦମୂଲମୁପାଗତା .. ୨୭..
ଦେବ ତ୍ବଦ୍ରୂପମେତନ୍ମେ ସଦା ତିଷ୍ଠତୁ ମାନସେ .
ଆବୃଣୋତୁ ନ ମାଂ ମାଯା ତବ ବିଶ୍ବବିମୋହିନୀ .. ୨୮..
ଉପସଂହାର ବିଶ୍ବାତ୍ମନ୍ନଦୋ ରୂପମଲୌକିକମ୍ .
ଦର୍ଶଯସ୍ବ ମହାନନ୍ଦବାଲଭାବଂ ସୁକୋମଲମ୍ .
ଲଲିତାଲିଙ୍ଗନାଲାପୈସ୍ତରିଷ୍ଯାମ୍ଯୁତ୍କଟଂ ତମଃ .. ୨୯..
          ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ
ଯଦ୍ଯଦିଷ୍ଠଂ ତବାସ୍ତ୍ଯମ୍ବ ତତ୍ତଦ୍ଭବତୁ ନାନ୍ଯଥା .. ୩୦..
ଅହଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ବଂ ଭୂମିର୍ଭାରାପନୁତ୍ତଯେ .
ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ରାବଣଂ ହନ୍ତୁଂ ମାନୁଷତ୍ବମୁପାଗତଃ .. ୩୧..
ତ୍ବଯା ଦଶରଥେନାହଂ ତପସାରାଧିତଃ ପୁରା .
ମତ୍ପୁତ୍ରତ୍ବାଭିକାଙ୍କ୍ଷିଣ୍ଯା କୃତମନିନ୍ଦିତେ .. ୩୨..
ରୂପମେତତ୍ତ୍ବଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପ୍ରାକ୍ତନଂ ତପସଃ ଫଲମ୍ .
ମଦ୍ଦର୍ଶନଂ ବିମୋକ୍ଷାଯ କଲ୍ପତେ ହ୍ଯନ୍ଯଦୁର୍ଲଭମ୍ .. ୩୩..
ସଂବାଦମାବଯୋର୍ଯସ୍ତୁ ପଠେଦ୍ବା ଶୃଣୁଯାଦପି .
ସ ଯାତି ମମ ସାରୂପ୍ଯଂ ମରଣେ ମତ୍ସ୍ମୃତିଂ ଲଭେତ୍ .. ୩୪..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ମାତରଂ ରାମୋ ବାଲୋ ଭୂତ୍ବା ରୁରୋଦ ହ .
ବାଲତ୍ବେଽପୀନ୍ଦ୍ରନୀଲାଭୋ ବିଶାଲାକ୍ଷୋଽତିସୁନ୍ଦରଃ .. ୩୫..
ବାଲାରୁଣପ୍ରତୀକାଶୋ ଲାଲିତାଖିଲଲୋକପଃ .
ଅଥ ରାଜା ଦଶରଥଃ ଶ୍ରୁତ୍ବା ପୁତ୍ରୋଦ୍ଭବୋତ୍ସବମ୍ .
ଆନନ୍ଦାର୍ଣବମଗ୍ନୋଽସାବାଯଯୌ ଗୁରୁଣା ସହ .. ୩୬..
ରାମଂ ରାଜୀବପତ୍ରାକ୍ଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ହର୍ଷାଶ୍ରୁସଂପ୍ଲୁତଃ .
ଗୁରୁଣା ଜାତକର୍ମାଣି କର୍ତବ୍ଯାନି ଚକାର ସଃ .. ୩୭..
କୈକେଯୀ ଚାଥ ଭରତମସୂତ କମଲେକ୍ଷଣା .
ସୁମିତ୍ରାଯାଂ ଯଯୌ ଜାତୌ ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁସଦୃଶାନନୌ .. ୩୮..
ତଦା ଗ୍ରାମସହସ୍ରାଣି ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ମୁଦା ଦଦୌ .
ସୁବର୍ଣାନି ଚ ରତ୍ନାନି ବାସାଂସି ସୁରଭୀଃ ଶୁଭାଃ .. ୩୯..
ଯସ୍ମିନ୍ ରମନ୍ତେ ମୁନଯୋ ବିଦ୍ଯଯା ଜ୍ଞାନବିପ୍ଲବେ .
ତଂ ଗୁରୁଃ ପ୍ରାହ ରାମେତି ରମଣାଦ୍ରାମ ଇତ୍ଯପି .. ୪୦..
ଭରଣାଦ୍ଭରତୋ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଲକ୍ଷଣାନ୍ବିତଂ .
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଶତ୍ରୁହନ୍ତାରମେବଂ ଗୁରୁରଭାଷତ .. ୪୧..
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାମଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଭରତେନ ଚ .
ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୀଭୂଯ ଚରନ୍ତୌ ତୌ ପାଯସାଂଶାନୁସାରତଃ .. ୪୨..
ରାମସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନାଥ ବିଚରନ୍ବାଲଲୀଲଯା .
ରମଯାମାସ ପିତରୌ ଚେଷ୍ଟିତୈର୍ମୁଗ୍ଧଭାଷିତୈଃ .. ୪୩..
ଭାଲେ ସ୍ବର୍ଣମଯାଶ୍ବତ୍ଥପର୍ଣମୁକ୍ତାଫଲପ୍ରଭମ୍ .
କଣ୍ଠେ ରତ୍ନମଣିବ୍ରାତମଧ୍ଯଦ୍ବୀପିନଖାଞ୍ଚିତମ୍ .. ୪୪..
କର୍ଣଯୋଃ ସ୍ବର୍ଣସମ୍ପନ୍ନରତ୍ନାର୍ଜୁନସଟାଲୁକମ୍ .
ଶିଞ୍ଜନମଣିମଞ୍ଜୀରକଟିସୂତ୍ରାଙ୍ଗଦୈର୍ବୃତମ୍ .. ୪୫..
ସ୍ମିତବକ୍ତ୍ରାଲ୍ପଦଶନମିନ୍ଦ୍ରନୀଲମଣିପ୍ରଭମ୍ .
ଅଙ୍ଗଣେ ରିଙ୍ଗମାଣଂ ତଂ ତର୍ଣକାନନୁ ସର୍ବତଃ .
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଦଶରଥୋ ରାଜା କୌସଲ୍ଯା ମୁମୁଦେ ତଦା .. ୪୬..
ଭୋକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଦଶରଥୋ ରାମମେହୀତି ଚାସକୃତ୍ .
ଆହ୍ବଯତ୍ଯତିହର୍ଷେଣ ପ୍ରେମ୍ଣା ନାଯାତି ଲୀଲଯା .. ୪୭..
ଆନଯେତିଚ କୌସଲ୍ଯାମାହ ସା ସସ୍ମିତା ସୁତମ୍ .
ଧାବତ୍ଯପି ନ ଶକ୍ନୋତି ସ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଯୋଗିମନୋଗତିମ୍ .. ୪୮..
ପ୍ରହସନ୍ସ୍ବଯମାଯାତି କର୍ଦମାଙ୍କିତପାଣିନା .
କିଞ୍ଚିଦ୍ଗୃହୀତ୍ବା କବଲଂ ପୁନରେବ ପଲାଯତେ .. ୪୯..
କୌସଲ୍ଯା ଜନନୀ ତସ୍ଯ ମାସି ମାସି ପ୍ରକୁର୍ବତୀ .
ବାଯନାନି ବିଚିତ୍ରାଣି ସମଲଙ୍କୃତ୍ଯ ରାଘବମ୍ .. ୫୦..
ଅପୂପାନ୍ମୋଦକାନ୍କୃତ୍ବା କର୍ଣଶଷ୍କୁଲିକାସ୍ତଥା .
କର୍ଣପୂରାଂଶ୍ଚ ବିବିଧାନ୍ ବର୍ଷବୃଦ୍ଧୌ ଚ ବାଯନମ୍ .. ୫୧..
ଗୃହକୃତ୍ଯଂ ତଯା ତ୍ଯକ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଚାପଲ୍ଯକାରଣାତ୍ .
ଏକଦା ରଘୁନାଥୋଽସୌ ଗତୋ ମାତରମନ୍ତିକେ .. ୫୨..
ଭୋଜନଂ ଦେହି ମେ ମାତର୍ନ ଶୃତଂ କାର୍ଯସକ୍ତଯା .
ତତଃ କ୍ରୋଧେନ ଭାଣ୍ଡାନି ଲଗୁଡେନାହନତ୍ତଦା .. ୫୩..
ଶିକ୍ଯସ୍ଥଂ ପାତଯାମାସ ଗବ୍ଯଂ ଚ ନବନୀତକମ୍ .
ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଦଦୌ ରାମୋ ଭରତାଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍ .. ୫୪..
ଶତ୍ରୁଘ୍ନାଯ ଦଦୌ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଧି ଦୁଗ୍ଧଂ ତଥୈବ ଚ .
ସୂଦେନ କଥିତେ ମାତ୍ରେ ହାସ୍ଯଂ କୃତ୍ବା ପ୍ରଧାବତି .. ୫୫..
ଆଗତାଂ ତାଂ ବିଲୋକ୍ଯାଥ ତତଃ ସର୍ବୈଃ ପଲାଯିତମ୍ .
କୌସଲ୍ଯା ଧାବମାନାପି ପ୍ରସ୍ଖଲନ୍ତୀ ପଦେ ପଦେ .. ୫୬..
ରଘୁନାଧଂ କରେ ଧୃତ୍ବା କିଞ୍ଚିନ୍ନୋବାଚ ଭାମିନୀ .
ବାଲଭାବଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ମନ୍ଦଂ ମନ୍ଦଂ ରୁରୋଦ ହ .. ୫୭..
ତେ ସର୍ବେ ଲାଲିତା ମାତ୍ରା ଗାଢମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ .
ଏବମାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହଜଗଦାନନ୍ଦକାରକଃ .. ୫୮..
ମାଯାବାଲବପୁର୍ଧୃତ୍ବା ରମଯାମାସ ଦମ୍ପତୀ .
ଅଥ କାଲେନ ତେ ସର୍ବେ କୌମାରଂ ପ୍ରତିପେଦିରେ .. ୫୯..
ଉପନୀତା ବସିଷ୍ଠେନ ସର୍ବବିଦ୍ଯାବିଶାରଦାଃ .
ଧନୁର୍ବେଦେ ଚ ନିରତାଃ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥବେଦିନଃ .. ୬୦..
ବଭୂବୁର୍ଜଗତାଂ ନାଥ ଲୀଲଯା ନରରୂପିଣଃ .
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତୁ ସଦା ରାମମନୁଗଚ୍ଛତି ସାଦରମ୍ .. ୬୧..
ସେବ୍ଯସେବକଭାବେନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଭରତଂ ତଥା .
ରାମଶ୍ଚାପଧରୋ ନିତ୍ଯଂ ତୂଣୀବାଣାନ୍ବିତଃ ପ୍ରଭୁଃ .. ୬୨..
ଅଶ୍ବାରୂଢୋ ବନଂ ଯାତି ମୃଗଯାଯୈ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ .
ହତ୍ବା ଦୁଷ୍ଟମୃଗାନ୍ସର୍ବାନ୍ପିତ୍ରେ ସର୍ବଂ ନ୍ଯବେଦଯତ୍ .. ୬୩..
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ସୁସ୍ନାତଃ ପିତରାବଭିବାଦ୍ଯ ଚ .
ପୌରକାର୍ଯାଣି ସର୍ବାଣି କରୋତି ବିନଯାନ୍ବିତଃ .. ୬୪..
ବନ୍ଧୁଭିଃ ସହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ବା ମୁନିଭିରନ୍ବହମ୍ .
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରହସ୍ଯାନି ଶୃଣାତି ବ୍ଯାକରୋତି ଚ .. ୬୫..
ଏବଂ ପରାତ୍ମା ମନୁଜାବତାରୋ ମନୁଷ୍ଯଲୋକାନନୁସୃତ୍ଯ ସର୍ବମ୍ .
ଚକ୍ରେଽବିକାରୀ ପରିଣାମହୀନୋ ବିଚାର୍ଯମାଣେ ନ କରୋତି କିଞ୍ଚିତ୍ .. ୬୬..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ
ବାଲକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ .. ୩..

       .. ଅଧ୍ଯାତ୍ମ ରାମାଯଣମ୍ ..
       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ ..
          ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
କଦାଚିତ୍କୌଶିକୋଽଭ୍ଯାଗାଦଯୋଧ୍ଯାଂ ଜ୍ବଲନପ୍ରଭଃ .
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ରାମଂ ପରାତ୍ମାନଂ ଜାତଂ ଜ୍ଞାତ୍ବା ସ୍ବମାଯଯା .. ୧..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଦଶରଥୋ ରାଜା ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯାଚିରେଣ ତୁ .
ବସିଷ୍ଠେନ ସମାଗମ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ବା ଯଥାବିଧି .. ୨..
ଅଭିବାଦ୍ଯ ମୁନିଂ ରାଜା ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭକ୍ତିନମ୍ରଧୀଃ .
କୃତାର୍ଥୋଽସ୍ମି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାହଂ ତ୍ବଦାଗମନକାରଣାତ୍ .. ୩..
ତ୍ବଦ୍ବିଧା ଯଦ୍ଗୃହମ୍ ଯାନ୍ତି ତତ୍ରୈବାଯାନ୍ତି ସଂପଦଃ .
ଯଦର୍ଥମାଗତୋଽସି ତ୍ବଂ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଯଂ କରୋମି ତତ୍ .. ୪..
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରୋଽପି ତଂ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁବାଚ ମହୀପତିଃ .
ଅହଂ ପର୍ବଣି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଯଷ୍ଟୁଂ ସୁରାନ୍ପିତନ୍ .. ୫..
ଯଦାରଭେ ତଦା ଦୈତ୍ଯା ବିଘ୍ନଂ କୁର୍ବନ୍ତି ନିତ୍ଯଶଃ .
ମାରୀଚଶ୍ଚ ସୁବାହୁଶ୍ଚାପରେ ଚାନୁଚରାସ୍ତଯୋଃ .. ୬..
ଅତସ୍ତଯୋର୍ବଧାର୍ଥାଯ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ରାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ .
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହ ଭ୍ରାତା ତବ ଶ୍ରେଯୋ ଭବିଷ୍ଯତି .. ୭..
ବସିଷ୍ଠେନ ସହାମନ୍ତ୍ର୍ଯା ଦୀଯତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ .
ପପ୍ରଚ୍ଛ ଗୁରୁମେକାନ୍ତେ ରାଜା ଚିନ୍ତାପରାଯଣଃ .. ୮..
କିଂ କରୋମି ଗୁରୋ ରାମଂ ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ନୋତ୍ସହତେ ମହଃ .
ବହୁବର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ କଷ୍ଟେନୋତ୍ପାଦିତାଃ ସୁତାଃ .. ୯..
ଚତ୍ବାରୋଽମସ୍ତୁଲ୍ଯାସ୍ତେ ତେଷାଂ ରାମୋଽତିବଲ୍ଲଭଃ .
ରାମସ୍ତ୍ବିତୋ ଗଚ୍ଛତି ଚେନ୍ନ ଜୀବାମି କଥଞ୍ଚନ .. ୧୦..
ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୋ ଯଦି ମୁନିଃ ଶାପଂ ଦାସ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯଃ .
କଥଂ ଶ୍ରେଯୋ ଭବେନ୍ମହ୍ଯମସତ୍ଯଂ ଚାପି ନ ସ୍ପୃଶେତ୍ .. ୧୧..
          ବସିଷ୍ଠ ଉବାଚ
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ଦେବଗୁହ୍ଯଂ ଗୋପନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ .
ରାମୋ ନ ମାନୁଷୋ ଜାତଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ .. ୧୨..
ଭୂମେର୍ଭାରାବତାରାଯ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ପୁରା .
ସ ଏବ ଜାତୋ ଭବନେ କୌସଲ୍ଯାଯାଂ ତବାନଘ .. ୧୩..
ତ୍ବଂ ତୁ ପ୍ରଜାପତିଃ ପୂର୍ବଂ କଶ୍ଯପୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ .
କୌସଲ୍ଯା ଚାଦିତିର୍ଦେବମାତା ପୂର୍ବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ .. ୧୪..
ଭବନ୍ତୌ ତପ ଉଗ୍ରଂ ବୈ ତେପାଥେ ବହୁବତ୍ସରମ୍ .
ଅଗ୍ରାମ୍ଯବିଷଯୌ ବିଷ୍ଣୁପୂଜାଧ୍ଯାନୈକତତ୍ପରୌ .
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗବାନ୍ ବରଦୋ ଭକ୍ତବତ୍ସଲଃ .. ୧୫..
ବୃଣୀଷ୍ବ ବରମିତ୍ଯୁକ୍ତେ ତ୍ବଂ ମେ ପୁତ୍ରୋ ଭବାମଲ .
ଇତି ତ୍ବଯା ଯାଚିତୋଽସୌ ଭଗବାନ୍ଭୂତଭାବନଃ .. ୧୬..
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଜାତୋ ରାମଃ ସ ଏବ ହି .
ଶେଷସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାଜନ୍ ରାମମେବାନ୍ବପଦ୍ଯତେ .. ୧୭..
ଜାତୌ ଭରତଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରେ ଗଦାଭୃତଃ .
ଯୋଗମାଯାପି ସୀତେତି ଜାତା ଜନକନନ୍ଦିନୀ .. ୧୮..
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରୋଽପି ରାମାଯ ତାଂ ଯୋଜଯିତୁମାଗତଃ .
ଏତଦ୍ଗୁହ୍ଯତମଂ ରାଜନ୍ନ ବକ୍ତବ୍ଯଂ କଦାଚନ .. ୧୯..
ଅତଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ପୂଜଯିତ୍ବାଥ କୌଶିକମ୍ .
ପ୍ରେଷଯସ୍ବ ରମାନାଥଂ ରାଘବଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ .. ୨୦..
ବସିଷ୍ଠେନୈବମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାଜା ଦଶରଥସ୍ତଦା .
କୃତକୃତ୍ଯମିବାତ୍ମାନଂ ମେନେ ପ୍ରମୁଦିତାନ୍ତରଃ .. ୨୧..
ଆହୂଯ ରାମରାମେତି ଲକ୍ଷ୍ମଣେତି ଚ ସାଦରମ୍ .
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନବଘ୍ରାଯ କୌଶିକାଯ ସମର୍ପଯତ୍ .. ୨୨..
ତତୋଽତିହୃଷ୍ଟୋ ଭଗବାନ୍ବିଶ୍ବାମିତ୍ରଃ ପ୍ରତାପବାନ୍ .
ଆଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦ୍ଯାଥ ଆଗତୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ .
ଗୃହୀତ୍ବା ଚାପତୂଣୀରବାଣଖଡ୍ଗଧରୌ ଯଯୌ .. ୨୩..
କିଞ୍ଚିଦ୍ଦେଶମତିକ୍ରମ୍ଯ ରାମମାହୂଯ ଭକ୍ତିତଃ .
ଦଦୌ ବଲାଂ ଚାତିବଲାଂ ବିଦ୍ଯେ ଦ୍ବେ ଦେବନିର୍ମିତେ .. ୨୪..
ଯଯୋର୍ଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମାଦି ନ ଜାଯତେ .. ୨୫..
ତତ ଉତ୍ତୀର୍ଯ ଗଙ୍ଗାଂ ତେ ତାଟକାବନମାଗମନ୍ .
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ରାମଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍ .. ୨୬..
ଅତ୍ରାସ୍ତି ତାଟକା ନାମ ରାକ୍ଷସୀ କାମରୂପିଣୀ .
ବାଧତେ ଲୋକମଖିଲଂ ଜହି ତାମବିଚାରଯନ୍ .. ୨୭..
ତଥେତି ଧନୁରାଦାଯ ସଗୁଣଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ .
ଟଙ୍କାରମକରୋତ୍ତେନ ଶବ୍ଦେନାପୂରଯଦ୍ବନମ୍ .. ୨୮..
ତଚ୍ଛୃତ୍ବାସହମାନା ସା ତାଟକା ଘୋରରୂପିଣୀ .
କ୍ରୋଧସଂମୂର୍ଚ୍ଛିତା ରାମମଭିଦୁଦ୍ରାବ ମେଘବତ୍ .. ୨୯..
ତାମେକେନ ଶରେଣାଶୁ ତାଡଯାମାସ ବକ୍ଷସି .
ପପାତ ବିପିନେ ଘୋରା ବମନ୍ତୀ ରୁଧିରଂ ବହୁ .. ୩୦..
ତତୋଽତିସୁନ୍ଦରୀ ଯକ୍ଷୀ ସର୍ବାଭରଣଭୂଷିତା .
ଶାପାତ୍ପିଶାଚତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମୁକ୍ତା ରାମପ୍ରସାଦତଃ .. ୩୧..
ନତ୍ବା ରାମଂ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଗତା ରାମାଜ୍ଞଯା ଦିବମ୍ .. ୩୨..
ତତୋଽତିହୃଷ୍ଟଃ ପରିରଭ୍ଯ ରାମଂ
	ମୂର୍ଧନ୍ଯବଘ୍ରାଯ ବିଚିନ୍ତ୍ଯ କିଞ୍ଚିତ୍ .
ସର୍ବାସ୍ତ୍ରଜାଲଂ ସରହସ୍ଯମନ୍ତ୍ରଂ
	ପ୍ରୀତ୍ଯାଭିରାମାଯ ଦଦୌ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଃ .. ୩୩..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ
ବାଲକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ .. ୪..

       .. ଅଧ୍ଯାତ୍ମ ରାମାଯଣମ୍ ..
       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ପଞ୍ଚମଃ ସର୍ଗଃ ..
          ଶ୍ରୀମହାଦେବ ଉବାଚ
ତତ୍ର କାମାଶ୍ରମେ ରମ୍ଯେ କାନନେ ମୁନିସଙ୍କୁଲେ .
ଉଷିତ୍ବା ରଜନୀମେକାଂ ପ୍ରଭାତେ ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ ଶନୈଃ .. ୧..
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମଂ ଗତାଃ ସର୍ବେ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେବିତମ୍ .
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରେଣ ସଂଦିଷ୍ଟା ମୁନଯସ୍ତନ୍ନିବାସିନଃ .. ୨..
ପୂଜାଂ ଚ ମହତୀଂ ଚକ୍ରୂ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଯୋର୍ଧ୍ରୁତମ୍ .
ଶ୍ରୀରାମଃ କୌଶିକଂ ପ୍ରାହ ମୁନେ ଦୀକ୍ଷାଂ ପ୍ରବିଶ୍ଯତାମ୍ .. ୩..
ଦର୍ଶଯସ୍ବ ମହାଭାଗ କୁତସ୍ତୌ ରାକ୍ଷସାଧମୌ .
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ମୁନିର୍ଯଷ୍ଟୁମାରେଭେ ମୁନିଭିଃ ସହ .. ୪..
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦଦୃଶାତେ ତୌ ରାକ୍ଷସୌ କାମରୂପିଣୌ .
ମାରୀଚଶ୍ଚ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ବର୍ଷନ୍ତୌ ରୁଧିରାସ୍ଥିନୀ .. ୫..
ରାମୋଽପି ଧନୁରାଦାଯ ଦ୍ବୌ ବାଣୌ ସନ୍ଦଧେ ସୁଧୀଃ .
ଆକର୍ଣାଂତଂ ସମାକୃଷ୍ଯ ବିସସର୍ଜ ତଯୋଃ ପୃଥକ୍ .. ୬..
ତଯୋରେକସ୍ତୁ ମାରୀଚଂ ଭ୍ରାମଯଞ୍ଛତଯୋଜନମ୍ .
ପାତଯାମାସ ଜଲଧୌ ତଦଦ୍ଭୁତମିବାଭବତ୍ .. ୭..
ଦ୍ବିତୀଯୋଽଗ୍ନିମଯୋ ବାଣଃ ସୁବାହୁମଜଯତ୍କ୍ଷଣାତ୍ .
ଅପରେ ଲକ୍ଷମଣେନାଶୁ ହତାସ୍ତଦନୁଯାଯିନଃ .. ୮..
ପୁଷ୍ପୌଘୈରାକିରନ୍ଦେବା ରାଘବଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ .
ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁସ୍ତୁଷ୍ଟୁବଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ .. ୯..
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରସ୍ତୁ ସଂପୂଜ୍ଯ ପୂଜାର୍ହଂ ରଘୁନନ୍ଦନମ୍ .
ଅଙ୍କେ ନିବେଶ୍ଯ ଚାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ବାଷ୍ପାକୁଲେକ୍ଷଣଃ .. ୧୦..
ଭୋଜଯିତ୍ବା ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ରାମଂ ପକ୍ବଫଲାଦିଭିଃ .
ପୁରାଣବାକ୍ଯୈର୍ମଧୁରୈର୍ନିର୍ନାଯ ଦିବସତ୍ରଯମ୍ .. ୧୧..
ଚତୁର୍ଥେଽହନି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କୌଶିକୋ ରାମମବ୍ରବୀତ୍ .
ରାମ ରାମ ମହାଯଜ୍ଞଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗଚ୍ଛାମହେ ବଯମ୍ .. ୧୨..
ବିଦେହରାଜନଗରେ ଜନକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ .
ତତ୍ର ମାହେଶ୍ବରଂ ଚାପମସ୍ତି ନ୍ଯସ୍ତଂ ପିନାକିନା .. ୧୩..
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ତ୍ବଂ ମହାସତ୍ତ୍ବଂ ପୂଜ୍ଯସେ ଜନକେନ ଚ .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ମୁନିଭିସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଯଯୌ ଗଙ୍ଗାସମୀପଗମ୍ .. ୧୪..
ଗୌତମସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ରାହଲ୍ଯାସ୍ଥିତା ତପଃ .
ଦିବ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲୋପେତପାଦପୈଃ ପରିବେଷ୍ଟିତମ୍ .. ୧୫..
ମୃଗପକ୍ଷିଗଣୈର୍ହୀନଂ ନାନାଜନ୍ତୁବିବର୍ଜିତଂ .
ଦୃଷ୍ଟ୍ବୋବାଚ ମୁନିଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାମୋ ରାଜୀବଲୋଚନଃ .. ୧୬..
କସ୍ଯୈତଦାଶ୍ରମପଦଂ ଭାତି ଭାସ୍ବଚ୍ଛୁଭଂ ମହତ୍ .
ପତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଜନ୍ତୁଭିଃ ପରିବର୍ଜିତମ୍ .. ୧୭..
ଆହ୍ଲାଦଯତି ମେ ଚେତୋ ଭଗବନ୍ ବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ବତଃ .. ୧୮..
          ବିଶ୍ବାମିତ୍ର ଉବାଚ
ଶୃଣୁ ରାମ ପୁରା ବୃତ୍ତଂ ଗୌତମୋ ଲୋକବିଶୃତଃ .
ସର୍ବଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତପସାରାଧଯନ୍ ହରିମ୍ .. ୧୯..
ତସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମା ଦଦୌ କନ୍ଯାମହଲ୍ଯାଂ ଲୋକସୁନ୍ଦରୀମ୍ .
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣପରାଯଣାମ୍ .. ୨୦..
ତଯା ସାର୍ଧମିହାବତ୍ସୀଦ୍ଗୌତମସ୍ତପତାଂ ବରଃ .
ଶକ୍ରସ୍ତୁ ତାଂ ଧର୍ଷଯିତୁମନ୍ତରଂ ପ୍ରେପ୍ସୁରନ୍ବହଂ .. ୨୧..
କଦାଚିନ୍ମୁନିବେଷେଣ ଗୌତମେ ନିର୍ଗତେ ଗୃହାତ୍ .
ଧର୍ଷଯିତ୍ବାଥ ନିରଗାତ୍ତ୍ବରିତଂ ମୁନିରପ୍ଯଗାତ୍ .. ୨୨..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଯାନ୍ତଂ ସ୍ବରୂପେଣ ମୁନିଃ ପରମକୋପନଃ .
ପପ୍ରଚ୍ଛ କସ୍ତ୍ବଂ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମନ୍ ମମ ରୂପଧରୋଽଧମଃ .. ୨୩..
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ନ ଚେଦ୍ଭସ୍ମ କରିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ .
ସୋଽବ୍ରବୀଦ୍ଦେବରାଜୋଽହଂ ପାହି ମାଂ କାମକିଙ୍କରମ୍ .. ୨୪..
କୃତଂ ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ମଯା କୁତ୍ସିତଚେତସା .
ଗୌତମଃ କ୍ରୋଧତାମ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଶାପ ଦିବିଜାଧିପମ୍ .. ୨୫..
ଯୋନିଲମ୍ପଟ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମନ୍ସହସ୍ରଭଗବାନ୍ଭବ .
ଶତ୍ବା ତଂ ଦେବରାଜାନଂ ପ୍ରବିଶ୍ଯ ସ୍ବାଶ୍ରମଂ ଧୃତମ୍ .. ୨୬..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବାହଲ୍ଯାଂ ବେପମାନାଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଂ ଗୌତମୋଽବ୍ରବୀତ୍ .
ଦୁଷ୍ଟେ ତ୍ବଂ ତିଷ୍ଠ ଦୁର୍ବୃତ୍ତେ ଶିଲାଯାମାଶ୍ରମେ ମମ .. ୨୭..
ନିରାହାରା ଦିବାରାତ୍ରଂ ତପଃ ପରମମାସ୍ଥିତା .
ଆତପାନିଲବର୍ଷାଦିସହିଷ୍ଣୁଃ ପରମେଶ୍ବରମ୍ .. ୨୮..
ଧ୍ଯାଯନ୍ତୀ ରାମମେକାଗ୍ରମନସା ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତମ୍ .
ନାନାଜନ୍ତୁବିହୀନୋଽଯମାଶ୍ରମୋ ମେ ଭବିଷ୍ଯତି .. ୨୯..
ଏବଂ ବର୍ଷସହସ୍ରେଷୁ ହ୍ଯନେକେଷୁ ଗତେଷୁ ଚ .
ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ଶ୍ରୀମାନାଗମିଷ୍ଯତି ସାନୁଜଃ .. ୩୦..
ଯଦା ତ୍ବଦାଶ୍ରଯଶିଲାଂ ପାଦାଭ୍ଯାମାକ୍ରମିଷ୍ଯତି .
ତଦୈବ ଧୂତପାପା ତ୍ବଂ ରାମଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ .. ୩୧..
ପରିକ୍ରମ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସ୍ତୁତ୍ବା ଶାପାଦ୍ବିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ .
ପୂର୍ବବନ୍ମମ ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ କରିଷ୍ଯସି ଯଥାସୁଖମ୍ .. ୩୨..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ଗୌତମଃ ପ୍ରାଗାଦ୍ଧିମବନ୍ତଂ ନଗୋତ୍ତମମ୍ .
ତଦାଦ୍ଯହଲ୍ଯା ଭୂତାନାମଦୃଶ୍ଯା ସ୍ବାଶ୍ରାମେ ଶୁଭେ .. ୩୩..
ତବ ପାଦରଜଃସ୍ପର୍ଶଂ କାଙ୍କ୍ଷତେ ପବନାଶନା .
ଆସ୍ତେଽଦ୍ଯାପି ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପୋ ଦୁଷ୍କରମାସ୍ଥିତା .. ୩୪..
ପାବଯସ୍ବ ମୁନେର୍ଭାର୍ଯାମହଲ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାମ୍ .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ରାଘବଂ ହସ୍ତେ ଗୃହୀତ୍ବା ମୁନିପୁଙ୍ଗବଃ .. ୩୫..
ଦର୍ଶଯାମାସ ଚାହଲ୍ଯାମୁଗ୍ରେଣ ତପସା ସ୍ଥିତମ୍ .
ରାମଃ ଶିଲାଂ ପଦା ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ବା ତାଂ
                         ଚାପଶ୍ଯତ୍ତପୋଧନାମ୍ .. ୩୬..
ନନାମ ରାଘବୋଽହଲ୍ଯାଂ ରାମୋଽହମିତି ଚାବ୍ରବୀତ୍ .
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପୀତକୌଶେଯବାସସମ୍ .. ୩୭..
ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଙ୍କଜଧାରିଣମ୍ .
ଧନୁର୍ବାଣଧରଂ ରାମଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସମନ୍ବିତମ୍ .. ୩୮..
ସ୍ମିତବକ୍ତ୍ରଂ ପଦ୍ମନେତ୍ରଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସାଙ୍କିତବକ୍ଷସମ୍ .
ନୀଲମାଣିକ୍ଯସଙ୍କାଶଂ ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ .. ୩୯..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ରାମଂ ରମାନାଥଂ ହର୍ଷବିସ୍ଫାରିତେକ୍ଷଣା .
ଗୌତମସ୍ଯ ବଚଃ ସ୍ମୃତ୍ବା ଜ୍ଞାତ୍ବା ନାରାଯଣଂ ବରମ୍ .. ୪୦..
ସଂପୂଜ୍ଯ ବିଧିବଦ୍ରାମମର୍ଘ୍ଯାଦିଭିରନିନ୍ଦିତା .
ହର୍ଷାଶ୍ରୁଜଲନେତ୍ରାନ୍ତା ଦଣ୍ଡବତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସା .. ୪୧..
ଉତ୍ଥାଯ ଚ ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ରାମଂ ରାଜୀବଲୋଚନମ୍ .
ପୁଲକାଙ୍କିତସର୍ବାଙ୍ଗା ଗିରା ଗଦ୍ଗଦଯୈଲତ .. ୪୨..
          ଅହଲ୍ଯୋବାଚ
ଅହୋ କୃତାର୍ଥାସ୍ମି ଜଗନ୍ନିବାସ ତେ
            ପାଦାବ୍ଜସଂଲଗ୍ନରଜଃକଣାଦହମ୍ .
ସ୍ପୃଶାମି ଯତ୍ପଦ୍ମଜଶଂକରାଦିଭିର୍ବିମୃଗ୍ଯତେ
            ରନ୍ଧିତମାନସୈଃ ସଦା .. ୪୩..
ଅହୋ ବିଚିତ୍ରଂ ତବ ରାମ ଚେଷ୍ଟିତଂ
      ମନୁଷ୍ଯଭାବେନ ବିମୋହିତଂ ଜଗତ୍ .
ଚଲସ୍ଯଜସ୍ରଂ ଚରଣାଦିବର୍ଜିତଃ
      ସମ୍ପୂର୍ଣ ଆନନ୍ଦମଯୋଽତିମାଯିକଃ .. ୪୪..
ଯତ୍ପାଦପଙ୍କଜପରାଗପବିତ୍ରଗାତ୍ରା
      ଭାଗୀରଥୀ ଭବବିରିଞ୍ଚିମୁଖାନ୍ପୁନାତି .
ସାକ୍ଷାତ୍ସ ଏବ ମମ ଦୃଗ୍ବିଷଯୋ ଯଦାସ୍ତେ
      କିଂ ବର୍ଣ୍ଯତେ ମମ ପୁରାକୃତଭାଗଧେଯମ୍ .. ୪୫..
ମର୍ତ୍ଯାବତାରେ ମନୁଜାକୃତିଂ ହରିଂ
      ରାମାଭିଧେଯଂ ରମଣୀଯଦେହିନମ୍ .
ଧନୁର୍ଧରଂ ପଦ୍ମବିଶାଲଲୋଚନଂ
      ଭଜାମି ନିତ୍ଯଂ ନ ପରାନ୍ଭଜିଷ୍ଯେ .. ୪୬..
ଯତ୍ପାଦପଙ୍କଜରଜଃ ଶ୍ରୁତିଭିର୍ବିମୃଗ୍ଯଂ
      ଯନ୍ନାଭିପଙ୍କଜଭବଃ କମଲାସନଶ୍ଚ .
ଯନ୍ନାମସାରରସିକୋ ଭଗବାନ୍ପୁରାରିସ୍ତଂ
      ରାମଚନ୍ଦ୍ରମନିଶଂ ହୃଦି ଭାବଯାମି .. ୪୭..
ଯସ୍ଯାବତାରଚରିତାନି ବିରିଞ୍ଚିଲୋକେ
      ଗାଯନ୍ତି ନାରଦମାବା ଭବପଦ୍ମଜାଦ୍ଯାଃ .
ଆନନ୍ଦଜାଶ୍ରୁପରିଷିକ୍ତକୁଚାଗ୍ରସୀମା
      ବାଗୀଶ୍ବରୀ ଚ ତମହଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ .. ୪୮..
ସୋଽଯଂ ପରାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣା
      ଏକଃ ସ୍ବଯଂଜ୍ଯୋତିରନନ୍ତ ଆଦ୍ଯଃ .
ମାଯାତନୁଂ ଲୋକବିମୋହନୀଯାଂ
      ଧତ୍ତେ ପରାନୁଗ୍ରହ ଏଷ ରାମଃ .. ୪୯..
ଅଯଂ ହି ବିଶ୍ବୋଦ୍ଭବସଂଯମାନାମେକଃ
      ସ୍ବମାଯାଗୁଣବିମ୍ବିତୋ ଯଃ .
ବିରିଞ୍ଚିବିଷ୍ଣ୍ବୀଶ୍ବରନାମଭେଦାନ୍
      ଧତ୍ତେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ରଃ ପରିପୂର୍ଣ ଆତ୍ମା .. ୫୦..
ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ରାମ ତବାଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜଂ
      ଶ୍ରିଯା ଧୃତଂ ବକ୍ଷସି ଲାଲିତଂ ପ୍ରିଯାତ୍ .
ଆକ୍ରାନ୍ତମେକେନ ଜଗତ୍ତ୍ରଯଂ ପୁରା
      ଧ୍ଯେଯଂ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈରଭିମାନବର୍ଜିତୈଃ .. ୫୧..
ଜଗତାମାଦିଭୂତସ୍ତ୍ବଂ ଜଗତ୍ତ୍ବଂ ଜଗଦାଶ୍ରଯଃ .
ସର୍ବଭୂତେଷ୍ବସଂଯୁକ୍ତ ଏକୋ ଭାତି ଭବାନ୍ପରଃ .. ୫୨..
ଓଂକାରବାଚ୍ଯସ୍ତ୍ବଂ ରାମ ବାଚାମବିଷଯଃ ପୁମାନ୍ .
ବାଚ୍ଯବାଚକଭେଦେନ ଭବାନେବ ଜଗନ୍ମଯଃ .. ୫୩..
କାର୍ଯକାରଣକର୍ତୃତ୍ବଫଲସାଧନଭେଦତଃ .
ଏକୋ ବିଭାସି ରାମ ତ୍ବଂ ମାଯଯା ବହୁରୂପଯା .. ୫୪..
ତ୍ବନ୍ମାଯାମୋହିତଧିଯସ୍ତ୍ବାଂ ନ ଜାନନ୍ତି ତତ୍ତ୍ବତଃ .
ମାନୁଷଂ ତ୍ବାଭିମନ୍ଯନ୍ତେ ମାଯିନଂ ପରମେଶ୍ବରମ୍ .. ୫୫..
ଆକାଶବତ୍ତ୍ବଂ ସର୍ବତ୍ର ବହିରନ୍ତର୍ଗତୋଽମଲଃ .
ଅସଙ୍ଗୋ ହ୍ଯଚଲୋ ନିତ୍ଯଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ବୁଦ୍ଧଃ ସଦବ୍ଯଯଃ .. ୫୬..
ଯୋଷିନ୍ମୂଢାହମଜ୍ଞା ତେ ତତ୍ତ୍ବଂ ଜାନେ କଥଂ ବିଭୋ .
ତସ୍ମାତ୍ତେ ଶତଶୋ ରାମ ନମସ୍କୁର୍ଯାମନନ୍ଯଧୀଃ .. ୫୭..
ଦେବ ମେ ଯତ୍ର କୁତ୍ରାପି ସ୍ଥିତାଯା ଅପି ସର୍ବଦା .
ତ୍ବତ୍ପାଦକମଲେ ସକ୍ତା ଭକ୍ତିରେବ ସଦାସ୍ତୁ ମେ .. ୫୮..
ନମସ୍ତେ ପୁରୁଷାଧ୍ଯକ୍ଷ ନମସ୍ତେ ଭକ୍ତବତ୍ସଲ .
ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ହୃଷୀକେଶ ନାରାଯଣ ନମୋଽସ୍ତୁତେ .. ୫୯..
ଭବଭଯହରମେକଂ ଭାନୁକୋଟିପ୍ରକାଶଂ
      କରଧୃତଶରଚାପଂ କାଲମେଘାବଭାସମ୍ .
କନକରୁଚିରବସ୍ତ୍ରଂ ରତ୍ନବତ୍କୁଣ୍ଡଲାଢ୍ଯଂ
      କମଲବିଶଦନେତ୍ରଂ ସାନୁଜଂ ରାମମୀଡେ .. ୬୦..
ସ୍ତୁତ୍ବୈବଂ ପୁରୁଷଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ରାଘବଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତମ୍ .
ପରିକ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯାଶୁ ସାନୁଜ୍ଞାତା ଯଯୌ ପତିମ୍ .. ୬୧..
ଅହଲ୍ଯଯା କୃତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତିସଂଯୁତଃ .
ସ ମୁଚ୍ଯତେଽଖିଲୈଃ ପାପୈଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଗଚ୍ଛତି .. ୬୨..
ପୁତ୍ରାଦ୍ଯର୍ଥେ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ରାମଂ ହୃଦି ନିଧାଯ ଚ .
ସଂବତ୍ସରେଣ ଲଭତେ ବନ୍ଧ୍ଯା ଅପି ସୁପୁତ୍ରକମ୍ .. ୬୩..
ସର୍ବାନ୍କାମାନବାପ୍ନୋତି ରାମଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦତଃ .. ୬୪..
ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗୋଽପି ପୁରୁଷଃ ସ୍ତେଯୀ ସୁରାପୋଽପି ବା
   ମାତୃଭ୍ରାତୃବିହିଂସକୋଽପି ସତତଂ ଭୋଗୈକବଦ୍ଧାତୁରଃ .
ନିତ୍ଯଂ ସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ଜପନ୍ ରଘୁପତିଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ହୃଦଯସ୍ଥଂ
   ସ୍ମରନ୍ ଧ୍ଯାଯନ୍ମୁକ୍ତିମୁପୈତି କିଂ ପୁନରସୌ
                            ସ୍ବାଚାରଯୁକ୍ତୋ ନରଃ .. ୬୫..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ ବାଲକାଣ୍ଡେ
   ଅହଲ୍ଯୋଦ୍ଧରଣଂ ନାମ ପଞ୍ଚମଃ ସର୍ଗଃ .. ୫..

       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ ..
ବିଶ୍ବାମିତ୍ରୋଽଥ ତଂ ପ୍ରାହ ରାଘବଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ .
ଗଚ୍ଛାମୋ ବତ୍ସ ମିଥିଲାଂ ଜନକେନାଭିପାଲିତାମ୍ .. ୧..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା କ୍ରତୁବରଂ ପଶ୍ଚାଦଯୋଧ୍ଯାଂ ଗନ୍ତୁମର୍ହସି .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ପ୍ରଯଯୌ ଗଙ୍ଗାମୁତ୍ତର୍ତୁଂ ସହରାଘବଃ .
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ନାବିକେନ ନିଷିଦ୍ଧୋ ରଘୁନନ୍ଦନଃ .. ୨..
          ନାବିକ ଉବାଚ
କ୍ଷାଲଯାମି ତବ ପାଦପଙ୍କଜଂ ନାଥ
		ଦାରୁଦୃଷଦୋଃ କିମନ୍ତରମ୍ .
ମାନୁଷୀକରଣଚୂର୍ଣମସ୍ତି ତେ
		ପାଦଯୋରିତି କଥା ପ୍ରଥୀଯସୀ .. ୩..
ପାଦାମ୍ବୁଜଂ ତେ ବିମଲଂ ହି କୃତ୍ବା
	ପଶ୍ଚାତ୍ପରଂ ତୀରମହଂ ନଯାମି .
ନୋଚେତ୍ତରୀ ସଦ୍ଯୁବତୀ ମଲେନ
	ସ୍ଯାଚ୍ଚେଦ୍ବିଭୋ ବିଦ୍ଧି କୁଟମ୍ବବାହାନିଃ .. ୪..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା କ୍ଷାଲିତୌ ପାଦୌ ପରଂ ତୀରଂ ତତୋ ଗତାଃ .
କୌଶିକୋ ରଘୁନାଥେନ ସହିତୋ ମିଥିଲାଂ ଯଯୌ .. ୫..
ବିଦେହସ୍ଯ ପୁରଂ ପ୍ରାତରୃଷିବାଟଂ ସମାବିଶତ୍ .
ପ୍ରାପ୍ତଂ କୌଶିକମାକର୍ଣ୍ଯ ଜନକୋଽତିମୁଦାନ୍ବିତଃ .. ୬..
ପୂଜାଦ୍ରବ୍ଯାଣି ସଂଗୃହ୍ଯ ସୋପାଧ୍ଯାଯଃ ସମାଯଯୌ .
ଦଣ୍ଡବତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯାଥ ପୂଜଯାମାସ କୌଶିକମ୍ .. ୭..
ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଘବୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ସର୍ବଲକ୍ଷଣସଂଯୁତୌ .
ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତୌ ଦିଶଃ ସର୍ବାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାବିବାପରୌ .. ୮..
କସ୍ଯୈତୌ ନରଶାର୍ଦୂଲୌ ପୁତ୍ରୌ ଦେବସୁତୋପମୌ .
ମନଃପ୍ରୀତିକରୌ ମେଽଦ୍ଯ ନରନାରାଯଣାବିବ .. ୯..
ପ୍ରତ୍ଯୁବାଚ ମୁନିଃ ପ୍ରୀତୋ ହର୍ଷଯନ୍ ଜନକଂ ତଦା .
ପୁତ୍ରୌ ଦଶରଥସ୍ଯୈତୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ .. ୧୦..
ମଖସଂରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ମଯାନୀତୌ ପିତୁଃ ପୁରାତ୍ .
ଆଗଚ୍ଛନ୍ ରାଘବୋ ମାର୍ଗେ ତାଟକାଂ ବିଶ୍ବଘାତିନୀମ୍ .. ୧୧..
ଶରେଣୈକେନ ହତବାନ୍ନୋଦିତୋ ମେଽତିବିକ୍ରମଃ .
ତତୋ ମମାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ବା ମମ ଯଜ୍ଞବିହିଂସକାନ୍ .. ୧୨..
ସୁବାହୁପ୍ରମୁଖାନ୍ହତ୍ବା ମାରୀଚଂ ସାଗରେଽକ୍ଷିପତ୍ .
ତତୋ ଗଙ୍ଗାତଟେ ପୁଣ୍ଯେ ଗୌତମସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଶୁଭମ୍ .. ୧୩..
ଗତ୍ବା ତତ୍ର ଶିଲାରୂପା ଗୌତମସ୍ଯ ବଧୂଃ ସ୍ଥିତା .
ପାଦପଙ୍କଜସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍କୃତା ମାନୁଷରୂପିଣୀ .. ୧୪..
ଦୃଷ୍ଟ୍ବାହଲ୍ଯାଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ତଯା ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରପୂଜିତଃ .
ଇଦାନୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟକାମସ୍ତେ ଗୃହେ ମାହେଶ୍ବରଂ ଧନୁଃ .. ୧୫..
ପୂଜିତଂ ରାଜଭିଃ ସର୍ବୈର୍ଦୃଷ୍ଟମିତ୍ଯନୁଶୁଶ୍ରୁବେ .
ଅତୋ ଦର୍ଶଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୈବଂ ଚାପମନୁତ୍ତମମ୍ .
ଦୃଷ୍ଟ୍ବାଯୋଧ୍ଯାଂ ଜିଗମିଷୁଃ ପିତରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛତି .. ୧୬..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିନା ରାଜା ପୂଜାର୍ହାବିତି ପୂଜଯା .
ପୂଜଯାମାସ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ବିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା .. ୧୭..
          ଜନକ ଉବାଚ
ତତଃ ସମ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରିଣଂ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତରମ୍ .
ଶୀଘ୍ରମାନଯ ବିଶ୍ବେଶଚାପଂ ରାମାଯ ଦର୍ଶଯ .. ୧୮..
ତତୋ ଗତେ ମନ୍ତ୍ରିବରେ ରାଜା କୌଶିକମବ୍ରବୀତ୍ .
ଯଦି ରାମୋ ଧନୁର୍ଧୃତ୍ବା କୋଟ୍ଯାମାରୋପଯେଦ୍ଗୁଣମ୍ .. ୧୯..
ତଦା ମଯାତ୍ମଜା ସୀତା ଦୀଯତେ ରାଘବାଯ ହି .
ତଥେତି କୌଶିକୋଽପ୍ଯାହ ରାମଂ ସଂବୀକ୍ଷ୍ଯ ସସ୍ମିତମ୍ .. ୨୦..
ଶୀଘ୍ରଂ ଦର୍ଶଯ ଚାପାଗ୍ର୍ଯଂ ରାମାଯମିତତେଜସେ .
ଏବଂ ବ୍ରୁବତି ମୌନୀଶେ ଆଗତାଶ୍ଚାପବାହକାଃ .. ୨୧..
ଚାପଂ ଗୃହୀତ୍ବା ବଲିନଃ ପଙ୍ଚସାହସ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯକାଃ .
ଘଣ୍ଟାଶତସମାଯୁକ୍ତଂ ମଣିବଜ୍ରାଦିଭୂଷିତମ୍ .. ୨୨..
ଦର୍ଶଯାମାସ ରାମାଯ ମନ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରଯତାଂ ବରଃ .
ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ରାମଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ବଦ୍ଧ୍ବା ପରିକରଂ ଦୃଢମ୍ .. ୨୩..
ଗୃହୀତ୍ବା ବାମହସ୍ତେନ ଲୀଲଯା ତୋଲଯନ୍ ଧନୁଃ .
ଆରୋପଯାମାସ ଗୁଣଂ ପଶ୍ଯତ୍ସ୍ବଖିଲରାଜସୁ .. ୨୪..
ଈଷଦାକର୍ଷଯାମାସ ପାଣିନା ଦକ୍ଷିଣେନ ସଃ .
ବଭଞ୍ଜାଖିଲହୃତ୍ସାରୋ ଦିଶଃ ଶବ୍ଦେନ ପୂରଯନ୍ .. ୨୫..
ଦିଶଶ୍ଚ ବିଦିଶଶ୍ଚୈବ ସ୍ବର୍ଗଂ ମର୍ତ୍ଯଂ ରସାତଲମ୍ .
ତଦଦ୍ଭୁତମଭୂତ୍ତତ୍ର ଦେବାନାଂ ଦିବି ପଶ୍ଯତାମ୍ .. ୨୬..
ଆଚ୍ଛାଦଯନ୍ତଃ କୁସୁମୈର୍ଦେବାଃ ସ୍ତୁତିଭିରୀଡିରେ .
ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ .. ୨୭..
ଦ୍ବିଧା ଭଗ୍ନଂ ଧନୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ରାଜାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ରଘୂଦ୍ବହମ୍ .
ବିସ୍ମଯଂ ଲେଭିରେ ସୀତାମାତରୋଽନ୍ତଃପୁରାଜିରେ .. ୨୮..
ସୀତା ସ୍ବର୍ଣମଯୀଂ ମାଲାଂ ଗୃହୀତ୍ବା ଦକ୍ଷିଣେ କରେ .
ସ୍ମିତବକ୍ତ୍ରା ସ୍ବର୍ଣବର୍ଣା ସର୍ବାଭରଣଭୂଷିତା .. ୨୯..
ମୁକ୍ତାହାରୈଃ କର୍ଣପତ୍ରୈଃ କ୍ବନଚ୍ଚରଣନୂପୁରା .
ଦୁକୂଲପରିସଂବୀତା ବସ୍ତ୍ରାନ୍ତର୍ବ୍ଯଞ୍ଜିତସ୍ତନୀ .. ୩୦..
ରାମସ୍ଯୋପରି ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ସ୍ମଯମାନା ମୁଦଂ ଯଯୌ .
ତତୋ ମୁମୁଦିରେ ସର୍ବେ ରାଜଦାରାଃ ସ୍ବଲଙ୍କୃତମ୍ .. ୩୧..
ଗବାକ୍ଷଜାଲରନ୍ଘ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଲୋକବିମୋହନମ୍ .
ତତୋଽଭବୀନ୍ମୁନିଂ ରାଜା ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦଃ .. ୩୨..
ଭୋ କୌଶିକ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତ୍ରଂ ପ୍ରେଷଯ ସତ୍ବରମ୍ .
ରାଜା ଦଶରଥଃ ଶୀଘ୍ରମାଗଚ୍ଛତୁ ସପୁତ୍ରକଃ .. ୩୩.
ବିବାହାର୍ଥଂ କୁମାରାଣାଂ ସଦାରଃ ସହମନ୍ତ୍ରିଭିଃ .
ତଥେତି ପ୍ରେଷଯାମାସ ଦୂତାଂସ୍ତ୍ବରିତବିକ୍ରମାନ୍ .. ୩୪..
ତେ ଗତ୍ବା ରାଜଶାର୍ଦୂଲଂ ରାମଶ୍ରେଯୋ ନ୍ଯବେଦଯନ୍ .
ଶ୍ରୁତ୍ବା ରାମକୃତଂ ରାଜା ହର୍ଷେଣ ମହତାପ୍ଲୁତଃ .. ୩୫..
ମିଥିଲାଗମନାର୍ଥାଯ ତ୍ବରଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ .
ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମିଥିଲାଂ ସର୍ବେ ଗଜାଶ୍ବରଥପତ୍ତଯଃ .. ୩୬..
ରଥମାନଯ ମେ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛାମ୍ଯଦ୍ଯୈବ ମା ଚିରମ୍ .
ବସିଷ୍ଠସ୍ତ୍ବଗ୍ରତୋ ଯାତୁ ସଦାର ସହିତୋଽଗ୍ନିଭିଃ .. ୩୭..
ରାମମାତଃ ସମାଦାଯ ମୁନିର୍ମେ ଭଗବାନ୍ ଗୁରୁଃ .
ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ସକଲଂ ରାଜର୍ଷିର୍ବିପୁଲଂ ରଥମ୍ .. ୩୮..
ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସାର୍ଧମାରୁହ୍ଯ ତ୍ବରିତୋ ଯଯୌ .
ଆଗତଂ ରାଘବଂ ଶ୍ରୁତ୍ବା ରାଜା ହର୍ଷସମାକୁଲଃ .. ୩୯..
ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗାମ ଜନକଃ ଶତାନନ୍ଦପୁରୋଧସା .
ଯଥୋକ୍ତପୂଜଯା ପୂଜ୍ଯଂ ପୂଜଯାମାସ ସତ୍କୃତମ୍ .. ୪୦..
ରାମସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନାଶୁ ବବନ୍ଦେ ଚରଣୌ ପିତୁଃ .
ତତୋ ହଧ୍ଷ୍ଟୋ ଦଶରଥୋ ରାମଂ ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ .. ୪୧..
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପଶ୍ଯାମିତେ ରାମ ମୁଖଂ ଫୁଲ୍ଲାମ୍ବୁଜୋପମମ୍ .
ମୁନେରନୁଗ୍ରହାତ୍ସର୍ବଂ ସମ୍ପନ୍ନଂ ମମ ଶୋଭନମ୍ .. ୪୨..
ଇତ୍ଯ୍କ୍ତ୍ବାଘ୍ରାଯ ମୂର୍ଧାନମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ .
ହର୍ଷେଣ ମହତାବିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ ଗତୋ ଯଥା .. ୪୩..
ତତୋ ଜନକରାଜେନ ମନ୍ଦିରେ ସନ୍ନିବେଶିତଃ .
ଶୋଭନେ ସର୍ବଭୋଗାଢ୍ଯେ ସଦାରଃ ସସୁତଃ ସୁଖୀ .. ୪୪..
ତତଃ ଶୁଭେ ଦିନେ ଲଗ୍ନେ ସୁମୁହୂର୍ତେ ରଘୂତ୍ତମମ୍ .
ଆନଯାମାସ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ରାମଂ ସଭ୍ରାତୃକଂ ତଦା .. ୪୫..
ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭସୁବିସ୍ତାରେ ସିବିତାନେ ସୁତୋରଣେ .
ମଣ୍ଡପେ ସର୍ବଶୋଭାଢ୍ଯେ ମୁକ୍ତାପୁଷ୍ପଫଲାନ୍ବିତେ .. ୪୬..
ବେଦବିଦ୍ଭିଃ ସୁସମ୍ବାଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସ୍ବର୍ଣଭୂଷିତୈଃ .
ସୁବାସିନୀଭିଃ ପରିତୋ ନିଷ୍କକଣ୍ଠୀଭିରାବୃତେ .. ୪୭..
ଭେରୀଦୁନ୍ଦୁଭିନିର୍ଘୋଷୈର୍ଗୀତନୃତ୍ଯୈଃ ସମାକୁଲେ .
ଦିବ୍ଯରତ୍ନାଞ୍ଚିତେ ସ୍ବର୍ଣପୀଠେ ରାମଂ ନ୍ଯବେଶଯତ୍ .. ୪୮..
ବସିଷ୍ଠଂ କୌଶିକଂ ଚୈବ ଶତାନନ୍ଦଃ ପୁରୋହିତଃ .
ଯଥାକ୍ରମଂ ପୂଜଯିତ୍ବା ରାମସ୍ଯୋଭଯପାର୍ଶ୍ବଯୋଃ .. ୪୯..
ସ୍ଥାପଯିତ୍ବା ସ ତତ୍ରାଗ୍ନିଂ ଜ୍ବାଲଯିତ୍ବା ଯଥାବିଧି .
ସୀତାମାନୀଯ ଶୋଭାଢ୍ଯାଂ ନାନାରତ୍ନବିଭୂଷିତାମ୍ .. ୫୦..
ସଭାର୍ଯୋ ଜନକଃ ପ୍ରାଯାଦ୍ରାମଂ ରାଜୀବଲୋଚନମ୍ .
ପାଦୌ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ବିଧିବତ୍ତଦପୋ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯଧାରଯତ୍ .. ୫୧..
ଯା ଧୃତା ମୂର୍ଧ୍ନି ଶର୍ବେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ମୁନିଭିଃ ସଦା .
ତତଃ ସୀତାଂ କରେ ଧୃତ୍ବା ସାକ୍ଷତୋଦକପୂର୍ବକମ୍ .. ୫୨..
ରାମାଯ ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପାଣିଗ୍ରହବିଧାନତଃ .
ସୀତା କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ସ୍ବର୍ଣମୁକ୍ତାଦିଭୂଷିତା .. ୫୩..
ଦୀଯତେ ମେ ସୁତା ତୁଭ୍ଯଂ ପ୍ରୀତୋ ଭବ ରଘୂତ୍ତମ .
ଇତି ପ୍ରୀତେନ ମନସା ସୀତାଂ ରାମକରେଽର୍ପଯନ୍ .. ୫୪..
ମୁମୋଦ ଜନକୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ କ୍ଷୀରାବ୍ଧିରିବ ବିଷ୍ଣବେ .
ଉର୍ମିଲାଂ ଚୌରସୀଂ କନ୍ଯାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଦଦୌ ମୁଦା .. ୫୫..
ତଥୈବ ଶ୍ରୁତିକୀର୍ତିଂ ଚ ମାଣ୍ଡବୀଂ ଭ୍ରାତୃକନ୍ଯକେ .
ଭରତାଯ ଦଦାବେକାଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନାଯାପରାଂ ଦଦୌ .. ୫୬..
ଚତ୍ବାରୋ ଦାରସମ୍ପନ୍ନା ଭ୍ରାତରଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାଃ .
ବିରେଜୁଃ ପ୍ରଜଯା ସର୍ବେ ଲୋକପାଲା ଇବାପରେ .. ୫୭..
ତତୋଽବ୍ରବୀଦ୍ବସିଷ୍ଠାଯ ବିଶ୍ବାମିତ୍ରାଯ ମୈଥିଲଃ .
ଜନକଃ ସ୍ବସୁତୋଦନ୍ତଂ ନାରଦେନାଭିଭାଷିତମ୍ .. ୫୮..
ଯଜ୍ଞଭୂମିବିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ କର୍ଷତୋ ଲାଙ୍ଗଲେନ ମେ .
ସୀତାମୁଖାତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନା କନ୍ଯକା ଶୁଭଲକ୍ଷଣା .. ୫୯..
ତାମଦ୍ରାକ୍ଷମହଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପୁତ୍ରିକାଭାବଭାବିତାମ୍ .
ଅର୍ପିତା ପ୍ରିଯଭାର୍ଯାଯୈ ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରନିଭାନନା .. ୬୦..
ଏକଦା ନାରଦୋଽଭ୍ଯାଗାଦ୍ବିବିକ୍ତେ ମଯି ସଂସ୍ଥିତେ .
ରଣଯନ୍ମହତୀମ୍ ବୀଣାଂ ଗାଯନ୍ନରାଯଣଂ ବିଭୁମ୍ .. ୬୧..
ପୂଜିତଃ ସୁଖମାସୀନୋ ମାମୁବାଚ ସୁଖାନ୍ବିତଃ .
ଶୃଣୁଷ୍ବ ବଚନଂ ଗୁହ୍ଯଂ ତବାଭ୍ଯୁଦଯକାରଣମ୍ .. ୬୨..
ପରମାତ୍ମା ହୃଷୀକେଶୋ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାମ୍ଯଯା .
ଦେବକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ରାବଣସ୍ଯ ବଧାଯ ଚ .. ୬୩..
ଜାତୋ ରାମ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ମାଯାମାନୁଷବେଷଧୃକ୍ .
ଆସ୍ତେ ଦାଶରଥିର୍ଭୂତ୍ବା ଚତୁର୍ଧା ପରମେଶ୍ବରଃ .. ୬୪..
ଯୋଗମାଯାପି ସୀତେତି ଜାତା ବୈ ତବ ବେଶ୍ମନି .
ଅତସ୍ତ୍ବଂ ରାଘବାଯୈବ ଦେହି ସୀତାଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ .. ୬୫..
ନାନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ବଭାର୍ଯୈଷା ରାମସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ପ୍ରଯଯୌ ଦେବଗତିଂ ଦେବମୁନିସ୍ତଦା .. ୬୬..
ତଦାରଭ୍ଯ ମଯା ସୀତା ବିଷ୍ଣୋର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ବିଭାବ୍ଯତେ .
କଥଂ ମଯା ରାଘବାଯ ଦୀଯତେ ଜାନକୀ ଶୁଭା .. ୬୭..
ଇତି ଚିନ୍ତାସମାବିଷ୍ଟଃ କାର୍ଯମେକମଚିନ୍ତଯମ୍ .
ମତ୍ପିତାମହଗେହେ ତୁ ନ୍ଯାସଭୂତମିଦଂ ଧନୁଃ .. ୬୮..
ଈଶ୍ବରେଣ ପୁରା କ୍ଷିପ୍ତଂ ପୁରଦାହାଦନନ୍ତରମ୍ .
ଧନୁରେତତ୍ପଣଂ କାର୍ଯମିତି ଚିନ୍ତ୍ଯ କୃତଂ ତଥା .. ୬୯..
ସୀତାପାଣିଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ସର୍ବେଷାଂ ମାନନାଶନମ୍ .
ତ୍ବତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମୋ ରାଜୀବଲୋଚନଃ .. ୭୦..
ଆଗତୋଽତ୍ର ଧନୁର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଫଲିତୋ ମେ ମନୋରଥଃ .
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ରାମ ତ୍ବାଂ ସହ ସୀତଯା .. ୭୧..
ଏକାସନସ୍ଥଂ ପଶ୍ଯାମି ଭ୍ରାଜମାନଂ ରବିଂ ଯଥା .. ୭୨..
ତ୍ବତ୍ପାଦାମ୍ବୁଧରୋ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟିଚକ୍ରପ୍ରବର୍ତକଃ .
ବଲିସ୍ତ୍ବତ୍ପାଦସଲିଲଂ ଧୃତ୍ବାଭୂଦ୍ଦିବିଜାଧିପଃ .. ୭୩..
ତ୍ବତ୍ପାଦପାଂସୁସ୍ଂସ୍ପର୍ଶାଦହଲ୍ଯା ଭର୍ତୃଶାପତଃ .
ସଦ୍ଯ ଏବ ବିନିର୍ମୁକ୍ତା କୋଽନ୍ଯସ୍ତ୍ବତ୍ତୋଽଧିରକ୍ଷିତା .. ୭୪..
ଯତ୍ପାଦପଙ୍କଜପରାଗସୁରାଗଯୋଗିବୃନ୍ଦୈର୍ଜିତଂ
	ଭବଭଯଂ ଜିତକାଲଚକ୍ରୈଃ .
ଯନ୍ନମକୀର୍ତନପରା ଜିତଦୁଃଖଶୋକା ଦେବାସ୍ତମେବ
	ଶରଣଂ ସତତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ .. ୭୫..
ଇତି ସ୍ତୁତ୍ବା ନୃପଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ରାଘବାଯ ମହାତ୍ମନେ .
ଦୀନାରାଣାଂ କୋଟିଶତଂ ରଥାନାମଯୁତଂ ତଦା .. ୭୬..
ଅଶ୍ବାନାଂ ନିଯୁତଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ଗଜାନାଂ ଷଟ୍ଶତଂ ତଥା .
ପତ୍ତୀନାଂ ଲକ୍ଷମେକଂ ତୁ ଦାସୀନାଂ ତ୍ରିଶତଂ ଦଦୌ .. ୭୭..
ଦିବ୍ଯାମ୍ବରାଣି ହରାଂଶ ମୁକ୍ତାରତ୍ନମଯୋଜ୍ଜ୍ବଲାନ୍ .
ସୀତାଯୈ ଜନକଃ ପ୍ରାଦାତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦୁହିତୃବତ୍ସଲଃ .. ୭୮..
ବସିଷ୍ଠାଦୀନ୍ସୁସଂପୂଜ୍ଯ ଭରତଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ତଥା .
ପୂଜଯିତ୍ବା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ତଥା ଦଶରଥଂ ନୃପନ୍ .. ୭୯..
ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ନୃପୋ ରାଜାନଂ ରଘୁସତ୍ତମମ୍ .
ସୀତାମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ରୁଦତୀଂ ମାତରଃ ସାଶ୍ରୁଲୋଚନାଃ .. ୮୦..
ଶ୍ବଶ୍ରୂଶୁଶ୍ରୂଷଣପରା ନିତ୍ଯଂ ରାମମନୁବ୍ରତା .
ପାତିବ୍ରତ୍ଯମୁପାଲମ୍ବ୍ଯ ତିଷ୍ଠ ବତ୍ସେ ଯଥା ସୁଖମ୍ .. ୮୧..
ପ୍ରଯାଣକାଲେ ରଘୁନନ୍ଦନସ୍ଯ ଭେରୀମୃଦଙ୍ଗାନକତୂର୍ଯଘୋଷଃ .
ସ୍ବର୍ବାସିଭେରୀଘନତୂର୍ଯଶବ୍ଦୈଃ ସଂମୂର୍ଚ୍ଛିତୋ
			ଭୂତଭଯଙ୍କରୋଽଭୂତ୍ .. ୮୨..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ
   ବାଲକାଣ୍ଡେ ଷଷ୍ଠଃ ସର୍ଗଃ .. ୬..

       .. ବାଲ କାଣ୍ଡମ୍ ..
       .. ସପ୍ତମଃ ସର୍ଗଃ ..
ଅଥ ଗଚ୍ଛତି ଶ୍ରୀରାମେ ମୈଥିଲାଦ୍ଯୋଜନତ୍ରଯମ୍ .
ନିମିତ୍ତାନ୍ଯତିଘୋରାଣି ଦଦର୍ଶ ନୃପସତ୍ତମଃ .. ୧..
ନତ୍ବା ବସିଷ୍ଠଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ କିମିଦଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ .
ନିମିତ୍ତାନୀହ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବିଷ୍ମାଣି ସମନ୍ତତଃ .. ୨..
ବସିଷ୍ଟସ୍ତମଥ ପ୍ରାହ ଭଯମାଗାମି ସୂଚ୍ଯତେ .
ପୁରପ୍ଯଭଯଂ ତେଽଦ୍ଯ ଶୀଘ୍ରମେବ ଭବିଷ୍ଯତି .. ୩..
ମୃଗାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଯାନ୍ତି ପଶ୍ଯ ତ୍ବାଂ ଶୁଭସୂଚକାଃ .
ଇତ୍ଯେବଂ ବଦତସ୍ତଥା ବବୌ ଘୋରତରୋଽନିଲଃ .. ୪..
ମୁଷ୍ଣଂଶ୍ଚକ୍ଷୂଂଷି ସର୍ବେଷାଂ ପାଂସୁବୃଷ୍ଟିଭିରର୍ଦଯନ୍ .
ତତୋ ବ୍ରଜନ୍ଦଦର୍ଶାଗ୍ରେ ତେଜୋରାଶିମୁପସ୍ଥିତମ୍ .. ୫..
କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ବିଦ୍ଯୁତ୍ପୁଞ୍ଜସମପ୍ରଭମ୍ .
ତେଜୋରାଶିଂ ଦଦର୍ଶାଥ ଜମଦଗ୍ନ୍ଯଂ ପ୍ରତାପବାନ୍ .. ୬..
ନୀଲମେଘନିଭଂ ପ୍ରାଂଶୁଂ ଜଟାମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତମ୍ .
ଧନୁଃ ପରଶୁପାଣିଂ ଚ ସାକ୍ଷାତ୍କାଲମିବାନ୍ତକମ୍ .. ୭..
କାର୍ତବୀର୍ଯାନ୍ତକଂ ରାମଂ ଦୃପ୍ତକ୍ଷତ୍ରିଯମର୍ଦନମ୍ .
ପ୍ରାପ୍ତଂ ଦଶରଥସ୍ଯାଗ୍ରେ କାଲମୃତ୍ଯୁମିବାପରମ୍ .. ୮..
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଭଯସନ୍ତ୍ରସ୍ତୋ ରାଜା ଦଶରଥସ୍ତଦା .
ଅର୍ଘ୍ଯାଦିପୂଜାଂ ବିସ୍ମୃତ୍ଯ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହୀତି ଚାବ୍ରବୀତ୍ .. ୯..
ଦଣ୍ଡବତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯାହ ପୁତ୍ରପ୍ରାଣଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ .
ଇତି ବ୍ରୁବନ୍ତଂ ରାଜାନମନାଦୃତ୍ଯ ରଘୂତ୍ତମମ୍ .. ୧୦..
ଉବାଚ ନିଷ୍ଠୁରଂ ବାକ୍ଯଂ କ୍ରୋଧାତ୍ପ୍ରଚଲିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ .
ତ୍ବଂ ରାମ ଇତି ନାମ୍ନା ମେ ଚରସି କ୍ଷତ୍ରିଯାଧମ .. ୧୧..
ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାଶୁ ଯଦି ତ୍ବଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୋଽସି ବୈ .
ପୁରାଣଂ ଜର୍ଜରଂ ଚାପଂ ଭଙ୍କ୍ତ୍ବା ତ୍ବଂ କଥ୍ଯସେ ମୁଧା .. ୧୨..
ଅସ୍ମିଂସ୍ତୁ ବୈଷ୍ଣବେ ଚାପେ ଆରୋପଯସି ଚେଦ୍ଗୁଣମ୍ .
ତଦା ଯୁଦ୍ଧଂ ତ୍ବଯା ସାର୍ଧଂ କରୋମି ରଘୁବଂଶଜ .. ୧୩..
ନୋ ଚେତ୍ସର୍ବାନ୍ହନିଷ୍ଯାମି କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ତକରୋହ୍ଯହମ୍ .
ଇତି ବ୍ରୁବତି ବୈ ତସ୍ମିଂଶ୍ଚାଲ ବସୁଧା ଭୃଶମ୍ .. ୧୪..
ଅନ୍ଧକାରୋ ବଭୂବାଥ ସର୍ବେଷାମପି ଚକ୍ଷୁଷାମ୍ .
ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ବୀରୋ ବୀକ୍ଷ୍ଯ ତଂ ଭାର୍ଗବଂ ରୁଷା .. ୧୫..
ଧନୁରାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତଦ୍ଧସ୍ତାଦାତୋପ୍ଯ ଗୁଣମଞ୍ଜସା .
ତୂଣୀରାଦ୍ବାଣମାଦାଯ ସଂଧାଯାକୃଷ୍ଯ ବୀର୍ଯବାନ୍ .. ୧୬..
ଉବାଚ ଭାର୍ଗବଂ ରାମଂ ଶୃଣୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ବଚୋ ମମ .
ଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଦର୍ଶଯ ବାଣସ୍ଯ ହ୍ଯମୋଘୋ ମମ ସାଯକଃ .. ୧୭..
ଲୋକାନ୍ପାଦଯୁଗଂ ବାପି ବଦ ଶୀଘ୍ରଂ ମମାଜ୍ଞଯା .
ଅଯଂ ଲୋକଃ ପରୋ ବାଥ ତ୍ଯଯା ଗନ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ .. ୧୮..
ଏବଂ ତ୍ବଂ ହି ପ୍ରକର୍ତବ୍ଯଂ ବଦ ଶୀଘ୍ରଂ ମମାଜ୍ଞଯା .
ଏବଂ ବଦତି ଶ୍ରୀରାମେ ଭାର୍ଗବୋ ବିକୃତାନନଃ .. ୧୯..
ସଂସ୍ମରନ୍ପୂର୍ବବୃତ୍ତାନ୍ତମିଦଂ ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ .
ରାମ ରାମ ମହାବାହୋ ଜାନେ ତ୍ବାଂ ପରମେଶ୍ବରମ୍ .. ୨୦..
ପୁରାଣପୁରୁଷଂ ବିଷ୍ଣୁଂ ଜଗତ୍ସର୍ଗଲଯୋଦ୍ଭବମ୍ .
ବାଲ୍ଯେଽଯଂ ତପସା ବିଷ୍ଣୁମାରାଧଯିତୁମଞ୍ଜସା .. ୨୧..
ଚକ୍ରତୀର୍ଥଂ ଶୁଭଂ ଗତ୍ବା ତପସା ବିଷ୍ଣୁମନ୍ବହମ୍ .
ଅତୋଷଯଂ ମହାତ୍ମାନଂ ନାରାଯଣମନନ୍ଯଧୀଃ .. ୨୨..
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦେବେଶଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ .
ଉବାଚ ମାଂ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରସନ୍ନମୁଖପଙ୍କଜଃ .. ୨୩..
          ଶ୍ରୀଭଗବାନୁବାଚ
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ତପସୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଫଲିତଂ ତେ ତପୋ ମହତ୍ .
ମଚ୍ଚିଦଂଶେନ ଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ବଂ ଜହି ହୈହଯପୁଙ୍ଗବମ୍ .. ୨୪..
କାର୍ତବୀର୍ଯଂ ପିତୃହଣଂ ଯଦର୍ଥଂ ତପସଃ ଶ୍ରମଃ .
ତତସ୍ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ବସ୍ତ୍ବଂ ହତ୍ବା କ୍ଷ୍ତ୍ରିଯମଣ୍ଡଲମ୍ .. ୨୫..
କୃତ୍ସନାଂ ଭୂମିଂ କଶ୍ଯପାଯ ଦତ୍ତ୍ବା ଶାନ୍ତିମୁପାବହ .
ତ୍ରେତାମୁଖେ ଦାଶରଥିର୍ଭୂତ୍ବା ରାମୋଽହମବ୍ଯହଃ .. ୨୬..
ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯେ ପରଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ତଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ମାଂ ତତଃ .
ମତ୍ତେଜଃ ପୁନରାଦାସ୍ଯେ ତ୍ଯଯି ଦତ୍ତଂ ମଯା ପୁରା .. ୨୭..
ତଦା ତପଶ୍ଚରଂଲ୍ଲୋକେ ତିଷ୍ଠ ତ୍ବଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମ୍ .
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବାନ୍ତର୍ଦଧେ ଦେବସ୍ତଥା ସର୍ବଂ କୃତଂ ମଯା .. ୨୮..
ସ ଏବ ବିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ବଂ ରାମ ଜାତୋଽସି ବ୍ରହ୍ମଣାର୍ଥିତଃ .
ମଯି ସ୍ଥିତଂ ତୁ ତ୍ବତ୍ତେଜସ୍ତ୍ବଯୈବ ପୁନରାହୃତମ୍ .. ୨୯..
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ପ୍ରତୀତୋଽସି ମମ ପ୍ରଭୋ .
ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିରଲଭ୍ଯସ୍ତ୍ବଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପାରଗୋ ମତଃ .. ୩୦..
ତ୍ଯଯି ଜନ୍ମାଦିଷଡ୍ଭାବା ନ ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଞାନସଂଭବାଃ .
ନିର୍ବିକାରୋଽସି ପୂର୍ଣସ୍ତ୍ବଂ ଗମନାଦିବିବର୍ଜିତଃ .. ୩୧..
ଯଥା ଜଲେ ଫେନଜାଲଂ ଧୂମୋ ବହ୍ନୌ ତଥା ତ୍ଯଯି .
ତ୍ବଦାଧାରା ତ୍ବଦ୍ବିଷଯା ମାଯା କାର୍ଯଂ ସୃଜତ୍ଯହୋ .. ୩୨..
ଯାବନ୍ମାଯାବୃତା ଲୋକାସ୍ତାବତ୍ତ୍ବାଂ ନ ବିଜାନତେ .
ଅବିଚାରିତସିଦ୍ଧୈଷାବିଦ୍ଯା ବିଦ୍ଯାବିରୋଧିନୀ .. ୩୩..
ଅବିଦ୍ଯାକୃତଦେହାଦିସଙ୍ଘାତେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତା .
ଚିଚ୍ଛକ୍ତିର୍ଜୀବଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ଜୀବ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ .. ୩୪..
ଯାବଦ୍ଦେହମନଃ ପ୍ରାଣବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଷ୍ବଭିମାନବାନ୍ .
ତାବତ୍କର୍ତୃତ୍ବଭୋକ୍ତୃତ୍ବସୁଖଦୁଃଖାଦିଭାଗ୍ଭବେତ୍ .. ୩୫..
ଆତ୍ମନଃସଂସୃତିର୍ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧେର୍ଜ୍ଞାନଂ ନ ଜାତ୍ବିତି .
ଅବିବେକାଦ୍ଦ୍ବ୍ଯଯଂ ଯୁଙ୍କ୍ତ୍ବା ସଂସାରୀତି ପ୍ରବର୍ତତେ .. ୩୬..
ଜଡସ୍ଯ ଚିତ୍ସମାଯୋଗାଚ୍ଚିତ୍ତ୍ବଂ ଭୂଯାଚ୍ଚିତେସ୍ତଥା .
ଜଡସଙ୍ଗାଜ୍ଜଡତ୍ବଂ ହି ଜଲାଗ୍ନ୍ଯୋର୍ମେଲନଂ ଯଥା .. ୩୭..
ଯାବତ୍ତ୍ବତ୍ପାଦଭକ୍ତାନାଂ ସଙ୍ଗସୌଖ୍ଯଂ ନ ବିନ୍ଦତି .
ତାବତ୍ସ୍ଂସାରଦୁଃଖୌଘାନ୍ନ ନିବର୍ତେନ୍ନରଃ ସଦା .. ୩୮..
ତତ୍ସଙ୍ଗଲବ୍ଧଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଦା ତ୍ବାଂ ସମୁପାସତେ .
ତଦା ମାଯା ଶନୈର୍ଯାତି ତାନବଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ .. ୩୯..
ତତସ୍ତ୍ବଜ୍ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନଃ ସଦ୍ଗୁରୁସ୍ତେନ ଲଭ୍ଯତେ .
ବାକ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ଗୁରୋର୍ଲବ୍ଧ୍ବା ତ୍ବତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ବିମୁଚ୍ଯତେ .. ୪୦..
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତିହୀନାନାଂ କଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି .
ନ ମୁକ୍ତିଶଙ୍କା ବିଜ୍ଞାନଶଙ୍କା ନୈବ ସୁଖଂ ତଥା .. ୪୧..
ଅତସ୍ତ୍ବତ୍ପାଦଯୁଗଲେ ଭକ୍ତିର୍ମେ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମନି .
ସ୍ଯାତ୍ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତିମତାଂ ସଙ୍ଗୋଽବିଦ୍ଯା
			ଯାଭ୍ଯାଂ ବିନଶ୍ଯତି .. ୪୨..
ଲୋକେ ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତିନିରତାସ୍ତ୍ବଦ୍ଧର୍ମାମୃତବର୍ଷିଣଃ .
ପୁନନ୍ତି ଲୋକମଖିଲଂ କିଂ ପୁନଃ ସ୍ବକୁଲୋଦ୍ଭବାନ୍ .. ୪୩..
ନମୋଽସ୍ତୁ ଜଗତାଂ ନାଥ ନମସ୍ତେ ଭକ୍ତିଭାବନ .
ନମଃ କାରୁଣିକାନନ୍ତ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ .. ୪୪..
ଦେବ ଯଦ୍ଯତ୍କୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମଯା ଲୋକଜିଗୀଷଯା .
ତତ୍ସର୍ବଂ ତବ ବାଣାଯ ଭୂଯାଦ୍ରାମ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ .. ୪୫..
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀରାମଃ କରୁଣାମଯଃ .
ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ମି ତବ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯତ୍ତେ ମନସି ବର୍ତତେ .. ୪୬..
ଦାସ୍ଯେ ତଦଖିଲଂ କାମଂ ମା କୁରୁଷ୍ବାତ୍ର ସଂଶଯମ୍ .
ତତଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ଭାର୍ଗବୋ ରାମମବ୍ରବୀତ୍ .. ୪୭..
ଯଦି ମେଽନୁଗ୍ରହୋ ରାମ ତବାସ୍ତି ମଧୁସୂଦନ .
ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତସଙ୍ଗସ୍ତ୍ବତ୍ପାଦେ ଦୃଢା ଭକ୍ତିଃ ସଦାସ୍ତୁ ମେ .. ୪୮..
ସ୍ତୋତ୍ରମେତତ୍ପଠେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତିହୀନୋଽପି ସର୍ବଦା .
ତ୍ବଦ୍ଭକ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ବିଜ୍ଞାନଂ ଭୂଯାଦନ୍ତେ ସ୍ମୃତିସ୍ତବ .. ୪୯..
ତଥେତି ରାଘବେଣୋକ୍ତଃ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତମ୍ .
ପୂଜିତସ୍ତଦନୁଜ୍ଞାତୋ ମହେନ୍ଦ୍ରାଚଲମନ୍ବଗାତ୍ .. ୫୦..
ରଜା ଦଶରଥୋ ହୃଷ୍ଟୋ ରାମଂ ମୃତମିବାଗତମ୍ .
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ହର୍ଷେଣ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଜଲମୁତ୍ସୃଜତ୍ .. ୫୧..
ତତଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ସ୍ବସ୍ଥଚିତ୍ତଃ ପୁରଂ ଯଯୌ .
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତା ଦେବସଂମିତାଃ .. ୫୨..
ସ୍ବାଂ ସ୍ବାଂ ଭର୍ଯାମୁପାଦାଯ ରେମିରେ ସ୍ବସ୍ବମନ୍ଦିରେ .
ମାତାପିତୃଭ୍ଯାଂ ସଂହୃଷ୍ଟୋ ରାମଃ ସୀତାସମନ୍ବିତଃ .
ରେମେ ବୈକୁଣ୍ଠଭବନେ ଶ୍ରିଯା ସହ ଯଥା ହରିଃ .. ୫୩..
ଯୁଧାଜିନ୍ନାମ କୈକେଯୀଭ୍ରାତା ଭରତମାତୁଲଃ .
ଭରତଂ ନେତୁମାଗଚ୍ଛତ୍ସ୍ବରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରୀତିସଂଯୁତଃ .. ୫୪..
ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭରତଂ ରାଜା ସ୍ନେହସମନ୍ବିତଃ .
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଚାପି ସଂପୂଜ୍ଯ ଯୁଧାଜିତମରିନ୍ଦମଃ .. ୫୫.
କୌସଲ୍ଯା ଶୁଶୁଭେ ଦେବୀ ରାମେଣ ସହ ସୀତଯା .
ଦେବମାତେବ ପୌଲୋମ୍ଯା ଶଚ୍ଯା ଶକ୍ରେଣ ଶୋଭନା .. ୫୬..
ସାକେତେ ଲୋକନାଥପ୍ରଥିତଗୁଣଗଣୋ
  ଲୋକସଙ୍ଗୀତକୀର୍ତିଃ ଶ୍ରୀରାମଃ
     ସୀତଯାସ୍ତେଽଖିଲଜନନିକରାନନ୍ଦସନ୍ଦୋହମୂର୍ତିଃ .
ନିତ୍ଯଶ୍ରୀର୍ନିର୍ବିକାରୋ ନିରବଧିବିଭବୋ
  ନିତ୍ଯମାଯାନିରାସୋ ମାଯାକାର୍ଯାନୁସାରୀ
     ମନୁଜ ଇବ ସଦା ଭାତି ଦେବୋଽଖିଲେଶଃ .. ୫୭..
ଇତି ଶ୍ରୀମଦଧ୍ଯାତ୍ମରାମଯଣେ ଉମାମହେଶ୍ବରସଂବାଦେ
   ବାଲକାଣ୍ଡେ ସପ୍ଥମଃ ସର୍ଗଃ .. ୭..


Encoded by Nagaraj Balijepalli nagaraj@iastate.edu

This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct Unicode font. Questions, comments:sanskrit@cheerful.com