.. ଅନୁଗୀତା ..
   
 ୧୬
 ଜ୍
ସଭାଯାଂ ବସତୋସ୍ତସ୍ଯାଂ ନିହତ୍ଯାରୀନ୍ମହାତ୍ମନୋଃ . 
କେଶବାର୍ଜୁନଯୋଃ କା ନୁ କଥା ସମଭବଦ୍ଦ୍ବିଜ .. ୧..
 ବ୍
କୃଷ୍ଣେନ ସହିତଃ ପାର୍ଥଃ ସ୍ବରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କେବଲମ୍ . 
ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ରମ୍ଯାଯାଂ ବିଜହାର ମୁଦା ଯୁତଃ .. ୨..
ତତଃ କଂ ଚିତ୍ସଭୋଦ୍ଦେଶଂ ସ୍ବର୍ଗୋଦ୍ଦେଶ ସମଂ ନୃପ . 
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ତୌ ମୁଦିତୌ ଜଗ୍ମତୁଃ ସ୍ବଜନାବୃତୌ .. ୩..
ତତଃ ପ୍ରତୀତଃ କୃଷ୍ଣେନ ସହିତଃ ପାଣ୍ଡବୋଽର୍ଜୁନଃ . 
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ତାଂ ସଭାଂ ରମ୍ଯାମିଦଂ ବଚନମବ୍ରବୀତ୍ .. ୪..
ବିଦିତଂ ତେ ମହାବାହୋ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସମୁପସ୍ଥିତେ . 
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେବକୀ ମାତସ୍ତଚ୍ଚ ତେ ରୂପମୈଶ୍ବରମ୍ .. ୫..
ଯତ୍ତୁ ତଦ୍ଭବତା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଦା କେଶବ ସୌହୃଦାତ୍ . 
ତତ୍ସର୍ବଂ ପୁରୁଷବ୍ଯାଘ୍ର ନଷ୍ଟଂ ମେ ନଷ୍ଟଚେତସଃ .. ୬..
ମମ କୌତୂହଲଂ ତ୍ବସ୍ତି ତେଷ୍ବର୍ଥେଷୁ ପୁନଃ ପ୍ରଭୋ . 
ଭବାଂଶ୍ଚ ଦ୍ବାରକାଂ ଗନ୍ତା ନଚିରାଦିବ ମାଧବ .. ୭..
ଏବମୁକ୍ତସ୍ତତଃ କୃଷ୍ଣଃ ଫଲ୍ଗୁନଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ . 
ପରିଷ୍ବଜ୍ଯ ମହାତେଜା ବଚନଂ ବଦତାଂ ବରଃ .. ୮..
ଶ୍ରାବିତସ୍ତ୍ବଂ ମଯା ଗୁହ୍ଯଂ ଜ୍ଞାପିତଶ୍ଚ ସନାତନମ୍ . 
ଧର୍ମଂ ସ୍ବରୂପିଣଂ ପାର୍ଥ ସର୍ବଲୋକାଂଶ୍ଚ ଶାଶ୍ବତାନ୍ .. ୯..
ଅବୁଦ୍ଧ୍ବା ଯନ୍ନ ଗୃହ୍ଣୀଥାସ୍ତନ୍ମେ ସୁମହଦପ୍ରିଯମ୍ . 
ନୂନମଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋଽସି ଦୁର୍ମେଧାଶ୍ଚାସି ପାଣ୍ଡବ .. ୧୦..
ସ ହି ଧର୍ମଃ ସୁପର୍ଯାପ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦବେଦନେ . 
ନ ଶକ୍ଯଂ ତନ୍ମଯା ଭୂଯସ୍ତଥା ବକ୍ତୁମଶେଷତଃ .. ୧୧..
ପରଂ ହି ବ୍ରହ୍ମ କଥିତଂ ଯୋଗଯୁକ୍ତେନ ତନ୍ମଯା . 
ଇତିହାସଂ ତୁ ବକ୍ଷ୍ଯାମି ତସ୍ମିନ୍ନର୍ଥେ ପୁରାତନମ୍ .. ୧୨..
ଯଥା ତାଂ ବୁଦ୍ଧିମାସ୍ଥାଯ ଗତିମଗ୍ର୍ଯାଂ ଗମିଷ୍ଯସି . 
ଶୃଣୁ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଦତଃ ସର୍ବମେବ ମେ .. ୧୩..
ଆଗଚ୍ଛଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିତ୍ସ୍ବର୍ଗଲୋକାଦରିନ୍ଦମ . 
ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଚ୍ଚ ଦୁର୍ଧର୍ଷଃ ସୋଽସ୍ମାଭିଃ ପୂଜିତୋଽଭବତ୍ .. ୧୪..
ଅସ୍ମାଭିଃ ପରିପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଯଦାହ ଭରତର୍ଷଭ . 
ଦିବ୍ଯେନ ବିଧିନା ପାର୍ଥ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ବାବିଚାରଯନ୍ .. ୧୫..
 ବ୍ର୍
ମୋକ୍ଷଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କୃଷ୍ଣ ଯନ୍ମାନୁପୃଚ୍ଛସି . 
ଭୂତାନାମନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ଯନ୍ମୋହଚ୍ଛେଦନଂ ପ୍ରଭୋ .. ୧୬..
ତତ୍ତେଽହଂ ସମ୍ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାବନ୍ମଧୁସୂଦନ . 
ଶୃଣୁଷ୍ବାବହିତୋ ଭୂତ୍ବା ଗଦତୋ ମମ ମାଧବ .. ୧୭..
କଶ୍ଚିଦ୍ବିପ୍ରସ୍ତପୋ ଯୁକ୍ତଃ କାଶ୍ଯପୋ ଧର୍ମବିତ୍ତମଃ . 
ଆସସାଦ ଦ୍ବିଜଂ କଂ ଚିଦ୍ଧର୍ମାଣାମାଗତାଗମମ୍ .. ୧୮..
ଗତାଗତେ ସୁବହୁଶୋ ଜ୍ଞାନବିଜ୍ଞାନପାରଗମ୍ . 
ଲୋକତତ୍ତ୍ବାର୍ଥ କୁଶଲଂ ଜ୍ଞାତାରଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ .. ୧୯..
ଜାତୀ ମରଣତତ୍ତ୍ବଜ୍ଞଂ କୋବିଦଂ ପୁଣ୍ଯପାପଯୋଃ . 
ଦ୍ରଷ୍ଟାରମୁଚ୍ଚନୀଚାନାଂ କର୍ମଭିର୍ଦେହିନାଂ ଗତିମ୍ .. ୨୦..
ଚରନ୍ତଂ ମୁକ୍ତବତ୍ସିଦ୍ଧଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ . 
ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଶ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା କ୍ରମମାଣଂ ଚ ସର୍ବଶଃ .. ୨୧..
ଅନ୍ତର୍ଧାନଗତିଜ୍ଞଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ବା ତତ୍ତ୍ବେନ କାଶ୍ଯପଃ . 
ତଥୈବାନ୍ତର୍ହିତୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଯାନ୍ତଂ ଚକ୍ରଧରୈଃ ସହ .. ୨୨..
ସମ୍ଭାଷମାଣମେକାନ୍ତେ ସମାସୀନଂ ଚ ତୈଃ ସହ . 
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତମସକ୍ତଂ ପବନଂ ଯଥା .. ୨୩..
ତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମେଧାବୀ ସ ତଦା ଦ୍ବିଜସତ୍ତମଃ . 
ଚରଣୌ ଧର୍ମକାମୋ ବୈ ତପସ୍ବୀ ସୁସମାହିତଃ . 
ପ୍ରତିପେଦେ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତଃ .. ୨୪..
ବିସ୍ମିତଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା କାଶ୍ଯପସ୍ତଂ ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମମ୍ . 
ପରିଚାରେଣ ମହତା ଗୁରୁଂ ବୈଦ୍ଯମତୋଷଯତ୍ .. ୨୫..
ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଚୋପପନ୍ନଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତଚାରିତ୍ଯ ସଂଯୁତଃ . 
ଭାବେନ ତୋଷଯଚ୍ଚୈନଂ ଗୁରୁବୃତ୍ତ୍ଯା ପରନ୍ତପଃ .. ୨୬..
ତସ୍ମୈ ତୁଷ୍ଟଃ ସ ଶିଷ୍ଯାଯ ପ୍ରସନ୍ନୋଽଥାବ୍ରବୀଦ୍ଗୁରୁଃ . 
ସିଦ୍ଧିଂ ପରାମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଶୃଣୁ ତନ୍ମେ ଜନାର୍ଦନ .. ୨୭..
ବିବିଧୈଃ କର୍ମଭିସ୍ତାତ ପୁଣ୍ଯଯୋଗୈଶ୍ଚ କେବଲୈଃ . 
ଗଚ୍ଛନ୍ତୀହ ଗତିଂ ମର୍ତ୍ଯା ଦେବଲୋକେଽପି ଚ ସ୍ଥିତିମ୍ .. ୨୮..
ନ କ୍ବ ଚିତ୍ସୁଖମତ୍ଯନ୍ତଂ ନ କ୍ବ ଚିଚ୍ଛାଶ୍ବତୀ ସ୍ଥିତିଃ . 
ସ୍ଥାନାଚ୍ଚ ମହତୋ ଭ୍ରଂଶୋ ଦୁଃଖଲବ୍ଧାତ୍ପୁନଃ ପୁନଃ .. ୨୯..
ଅଶୁଭା ଗତଯଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କଷ୍ଟା ମେ ପାପସେବନାତ୍ . 
କାମମନ୍ଯୁପରୀତେନ ତୃଷ୍ଣଯା ମୋହିତେନ ଚ .. ୩୦..
ପୁନଃ ପୁନଶ୍ଚ ମରଣଂ ଜନ୍ମ ଚୈବ ପୁନଃ ପୁନଃ . 
ଆହାରା ବିବିଧା ଭୁକ୍ତାଃ ପୀତା ନାନାବିଧାଃ ସ୍ତନାଃ .. ୩୧..
ମାତରୋ ବିବିଧା ଦୃଷ୍ଟାଃ ପିତରଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ବିଧାଃ . 
ସୁଖାନି ଚ ବିଚିତ୍ରାଣି ଦୁଃଖାନି ଚ ମଯାନଘ .. ୩୨..
ପ୍ରିଯୈର୍ବିବାସୋ ବହୁଶଃ ସଂବାସଶ୍ଚାପ୍ରିଯୈଃ ସହ . 
ଧନନାଶଶ୍ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଲବ୍ଧ୍ବା ଦୁଃଖେନ ତଦ୍ଧନମ୍ .. ୩୩..
ଅବମାନାଃ ସୁକଷ୍ଟାଶ୍ଚ ପରତଃ ସ୍ବଜନାତ୍ତଥା . 
ଶାରୀରା ମାନସାଶ୍ଚାପି ବେଦନା ଭୃଶଦାରୁଣାଃ .. ୩୪..
ପ୍ରାପ୍ତା ବିମାନନାଶ୍ଚୋଗ୍ରା ବଧବନ୍ଧାଶ୍ଚ ଦାରୁଣାଃ . 
ପତନଂ ନିରଯେ ଚୈବ ଯାତନାଶ୍ଚ ଯମକ୍ଷଯେ .. ୩୫..
ଜରା ରୋଗାଶ୍ଚ ସତତଂ ବାସନାନି ଚ ଭୂରିଶଃ . 
ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ନନୁଭୂତାନି ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବଜାନି ଭୃଶଂ ମଯା .. ୩୬..
ତତଃ କଦା ଚିନ୍ନିର୍ବେଦାନ୍ନିକାରାନ୍ନିକୃତେନ ଚ . 
ଲୋକତନ୍ତ୍ରଂ ପରିତ୍ଯକ୍ତଂ ଦୁଃଖାର୍ତେନ ଭୃଶଂ ମଯା . 
ତତଃ ସିଦ୍ଧିରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ପ୍ରସାଦାଦାତ୍ମନୋ ମଯା .. ୩୭..
ନାହଂ ପୁନରିହାଗନ୍ତା ଲୋକାନାଲୋକଯାମ୍ଯହମ୍ . 
ଆ ସିଦ୍ଧେରା ପ୍ରଜା ସର୍ଗାଦାତ୍ମନୋ ମେ ଗତିଃ ଶୁଭା .. ୩୮..
ଉପଲବ୍ଧା ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥେଯଂ ସିଦ୍ଧିରୁତ୍ତମା . 
ଇତଃ ପରଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତତଃ ପରତରଂ ପୁନଃ . 
ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମବ୍ଯଗ୍ରଂ ମା ତେଽଭୂଦତ୍ର ସଂଶଯଃ .. ୩୯..
ନାହଂ ପୁନରିହାଗନ୍ତା ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ପରନ୍ତପ . 
ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି ତେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ରୂହି କିଂ କରବାଣି ତେ .. ୪୦..
ଯଦୀପ୍ସୁରୁପପନ୍ନସ୍ତ୍ବଂ ତସ୍ଯ କାଲୋଽଯମାଗତଃ . 
ଅଭିଜାନେ ଚ ତଦହଂ ଯଦର୍ଥଂ ମା ତ୍ବମାଗତଃ . 
ଅଚିରାତ୍ତୁ ଗମିଷ୍ଯାମି ଯେନାହଂ ତ୍ବାମଚୂଚୁଦମ୍ .. ୪୧..
ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି ଭବତଶ୍ଚାରିତ୍ରେଣ ବିଚକ୍ଷଣ . 
ପରିପୃଚ୍ଛ ଯାବଦ୍ଭବତେ ଭାଷେଯଂ ଯତ୍ତବେପ୍ସିତମ୍ .. ୪୨..
ବହୁ ମନ୍ଯେ ଚ ତେ ବୁଦ୍ଧିଂ ଭୃଶଂ ସମ୍ପୂଜଯାମି ଚ . 
ଯେନାହଂ ଭବତା ବୁଦ୍ଧୋ ମେଧାବୀ ହ୍ଯସି କାଶ୍ଯପ .. ୪୩..
 ୧୭
 ବା
ତତସ୍ତସ୍ଯୋପସଙ୍ଗୃହ୍ଯ ପାଦୌ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ସୁଦୁର୍ବଚାନ୍ . 
ପପ୍ରଚ୍ଛ ତାଂଶ୍ଚ ସର୍ବାନ୍ସ ପ୍ରାହ ଧର୍ମଭୃତାଂ ବରଃ .. ୧..
 କାଜ୍ଯପ
କଥଂ ଶରୀରଂ ଚ୍ଯବତେ କଥଂ ଚୈବୋପପଦ୍ଯତେ . 
କଥଂ କଷ୍ଟାଚ୍ଚ ସଂସାରାତ୍ସଂସରନ୍ପରିମୁଚ୍ଯତେ .. ୨..
ଆତ୍ମାନଂ ବା କଥଂ ଯୁକ୍ତ୍ବା ତଚ୍ଛରୀରଂ ବିମୁଞ୍ଚତି . 
ଶରୀରତଶ୍ଚ ନିର୍ମୁକ୍ତଃ କଥମନ୍ଯତ୍ପ୍ରପଦ୍ଯତେ .. ୩..
କଥଂ ଶୁଭାଶୁଭେ ଚାଯଂ କର୍ମଣୀ ସ୍ବକୃତେ ନରଃ . 
ଉପଭୁଙ୍କ୍ତେ କ୍ବ ବା କର୍ମ ବିଦେହସ୍ଯୋପତିଷ୍ଠତି .. ୪..
 ବ୍ର୍
ଏବଂ ସଞ୍ଚୋଦିତଃ ସିଦ୍ଧଃ ପ୍ରଶ୍ନାଂସ୍ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ . 
ଆନୁପୂର୍ବ୍ଯେଣ ବାର୍ଷ୍ଣେଯ ଯଥା ତନ୍ମେ ବଚଃ ଶୃଣୁ .. ୫..
 ସିଦ୍ଧ
ଆଯୁଃ କୀର୍ତିକରାଣୀହ ଯାନି କର୍ମାଣି ସେବତେ . 
ଶରୀରଗ୍ରହଣେଽନ୍ଯସ୍ମିଂସ୍ତେଷୁ କ୍ଷୀଣେଷୁ ସର୍ବଶଃ .. ୬..
ଆଯୁଃ କ୍ଷଯପରୀତାତ୍ମା ବିପରୀତାନି ସେବତେ . 
ବୁଦ୍ଧିର୍ବ୍ଯାବର୍ତତେ ଚାସ୍ଯ ବିନାଶେ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ .. ୭..
ସତ୍ତ୍ବଂ ବଲଂ ଚ କାଲଂ ଚାପ୍ଯବିଦିତ୍ବାତ୍ମନସ୍ତଥା . 
ଅତିବେଲମୁପାଶ୍ନାତି ତୈର୍ବିରୁଦ୍ଧାନ୍ଯନାତ୍ମବାନ୍ .. ୮..
ଯଦାଯମତିକଷ୍ଟାନି ସର୍ବାଣ୍ଯୁପନିଷେବତେ . 
ଅତ୍ଯର୍ଥମପି ବା ଭୁଙ୍କ୍ତେ ନ ବା ଭୁଙ୍କ୍ତେ କଦା ଚନ .. ୯..
ଦୁଷ୍ଟାନ୍ନଂ ବିଷମାନ୍ନଂ ଚ ସୋଽନ୍ଯୋନ୍ଯେନ ବିରୋଧି ଚ . 
ଗୁରୁ ବାପି ସମଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ନାତିଜୀର୍ଣେଽପି ବା ପୁନଃ .. ୧୦..
ବ୍ଯାଯାମମତିମାତ୍ରଂ ବା ବ୍ଯବାଯଂ ଚୋପସେବତେ . 
ସତତଂ କର୍ମ ଲୋଭାଦ୍ବା ପ୍ରାପ୍ତଂ ବେଗବିଧାରଣମ୍ .. ୧୧..
ରସାତିଯୁକ୍ତମନ୍ନଂ ବା ଦିବା ସ୍ବପ୍ନଂ ନିଷେବତେ . 
ଅପକ୍ବାନାଗତେ କାଲେ ସ୍ବଯଂ ଦୋଷାନ୍ପ୍ରକୋପଯନ୍ .. ୧୨..
ସ୍ବଦୋଷକୋପନାଦ୍ରୋଗଂ ଲଭତେ ମରଣାନ୍ତିକମ୍ . 
ଅଥ ଚୋଦ୍ବନ୍ଧନାଦୀନି ପରୀତାନି ବ୍ଯବସ୍ଯତି .. ୧୩..
ତସ୍ଯ ତୈଃ କାରଣୈର୍ଜନ୍ତୋଃ ଶରୀରାଚ୍ଚ୍ଯବତେ ଯଥା . 
ଜୀବିତଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯମାନଂ ତଦ୍ଯଥାବଦୁପଧାରଯ .. ୧୪..
ଊଷ୍ମା ପ୍ରକୁପିତଃ କାଯେ ତୀବ୍ରବାଯୁସମୀରିତଃ . 
ଶରୀରମନୁପର୍ଯେତି ସର୍ବାନ୍ପ୍ରାଣାନ୍ରୁଣଦ୍ଧି ବୈ .. ୧୫..
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ବଲବାନୂଷ୍ମା ଶରୀରେ ପରିକୋପିତଃ . 
ଭିନତ୍ତି ଜୀବ ସ୍ଥାନାନି ତାନି ମର୍ମାଣି ବିଦ୍ଧି ଚ .. ୧୬..
ତତଃ ସ ବେଦନଃ ସଦ୍ଯୋ ଜୀବଃ ପ୍ରଚ୍ଯବତେ କ୍ଷରନ୍ . 
ଶରୀରଂ ତ୍ଯଜତେ ଜନ୍ତୁଶ୍ଛିଦ୍ଯମାନେଷୁ ମର୍ମସୁ . 
ବେଦନାଭିଃ ପରୀତାତ୍ମା ତଦ୍ବିଦ୍ଧି ଦ୍ବିଜସତ୍ତମ .. ୧୭..
ଜାତୀମରଣସଂବିଗ୍ନାଃ ସତତଂ ସର୍ବଜନ୍ତବଃ . 
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ସନ୍ତ୍ଯଜନ୍ତଶ୍ଚ ଶରୀରାଣି ଦ୍ବିଜର୍ଷଭ .. ୧୮..
ଗର୍ଭସଙ୍କ୍ରମଣେ ଚାପି ମର୍ମଣାମତିସର୍ପଣେ . 
ତାଦୃଶୀମେବ ଲଭତେ ବେଦନାଂ ମାନବଃ ପୁନଃ .. ୧୯..
ଭିନ୍ନସନ୍ଧିରଥ କ୍ଲେଦମଦ୍ଭିଃ ସ ଲଭତେ ନରଃ . 
ଯଥା ପଞ୍ଚସୁ ଭୂତେଷୁ ସଂଶ୍ରିତତ୍ବଂ ନିଗଚ୍ଛତି . 
ଶୈତ୍ଯାତ୍ପ୍ରକୁପିତଃ କାଯେ ତୀବ୍ରବାଯୁସମୀରିତଃ .. ୨୦..
ଯଃ ସ ପଞ୍ଚସୁ ଭୂତେଷୁ ପ୍ରାଣାପାନେ ବ୍ଯବସ୍ଥିତଃ . 
ସ ଗଚ୍ଛତ୍ଯୂର୍ଧ୍ବଗୋ ବାଯୁଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ମୁକ୍ତ୍ବା ଶରୀରିଣମ୍ .. ୨୧..
ଶରୀରଂ ଚ ଜହାତ୍ଯେବ ନିରୁଚ୍ଛ୍ବାସଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ . 
ନିରୂଷ୍ମା ସ ନିରୁଚ୍ଛ୍ବାସୋ ନିଃଶ୍ରୀକୋ ଗତଚେତନଃ .. ୨୨..
ବ୍ରହ୍ମଣା ସମ୍ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ମୃତ ଇତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ନରଃ . 
ସ୍ରୋତୋଭିର୍ଯୈର୍ବିଜାନାତି ଇନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାଞ୍ଶରୀରଭୃତ୍ . 
ତୈରେବ ନ ବିଜାନାତି ପ୍ରାଣମାହାରସମ୍ଭବମ୍ .. ୨୩..
ତତ୍ରୈବ କୁରୁତେ କାଯେ ଯଃ ସ ଜୀବଃ ସନାତନଃ . 
ତେଷାଂ ଯଦ୍ଯଦ୍ଭବେଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ସଂନିପାତେ କ୍ବ ଚିତ୍କ୍ବ ଚିତ୍ . 
ତତ୍ତନ୍ମର୍ମ ବିଜାନୀହି ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟଂ ହି ତତ୍ତଥା .. ୨୪..
ତେଷୁ ମର୍ମସୁ ଭିନ୍ନେଷୁ ତତଃ ସ ସମୁଦୀରଯନ୍ . 
ଆବିଶ୍ଯ ହୃଦଯଂ ଜନ୍ତୋଃ ସତ୍ତ୍ବଂ ଚାଶୁ ରୁଣଦ୍ଧି ବୈ . 
ତତଃ ସ ଚେତନୋ ଜନ୍ତୁର୍ନାଭିଜାନାତି କିଂ ଚନ .. ୨୫..
ତମସା ସଂବୃତଜ୍ଞାନଃ ସଂବୃତେଷ୍ବଥ ମର୍ମସୁ . 
ସ ଜୀବୋ ନିରଧିଷ୍ଠାନଶ୍ଚାବ୍ଯତେ ମାତରିଶ୍ବନା .. ୨୬..
ତତଃ ସ ତଂ ମହୋଚ୍ଛ୍ବାସଂ ଭୃଶମୁଚ୍ଛ୍ବସ୍ଯ ଦାରୁଣମ୍ . 
ନିଷ୍କ୍ରାମନ୍କମ୍ପଯତ୍ଯାଶୁ ତଚ୍ଛରୀରମଚେତନମ୍ .. ୨୭..
ସ ଜୀବଃ ପ୍ରଚ୍ଯୁତଃ କାଯାତ୍କର୍ମଭିଃ ସ୍ବୈଃ ସମାବୃତଃ . 
ଅଙ୍କିତଃ ସ୍ବୈଃ ଶୁଭୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ପାପୈର୍ବାପ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ .. ୨୮..
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନା ଯଥାବଚ୍ଛ୍ରୁତ ନିଶ୍ଚଯାଃ . 
ଇତରଂ କୃତପୁଣ୍ଯଂ ବା ତଂ ବିଜାନନ୍ତି ଲକ୍ଷଣୈଃ .. ୨୯..
ଯଥାନ୍ଧ କାରେ ଖଦ୍ଯୋତଂ ଲୀଯମାନଂ ତତସ୍ତତଃ . 
ଚକ୍ଷୁଷ୍ମନ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ତଥା ତଂ ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷଃ .. ୩୦..
ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯେବଂବିଧାଃ ସିଦ୍ଧା ଜୀବଂ ଦିବ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା . 
ଚ୍ଯବନ୍ତଂ ଜାଯମାନଂ ଚ ଯୋନିଂ ଚାନୁପ୍ରବେଶିତମ୍ .. ୩୧..
ତସ୍ଯ ସ୍ଥାନାନି ଦୃଷ୍ଟାନି ତ୍ରିବିଧାନୀହ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ . 
କର୍ମଭୂମିରିଯଂ ଭୂମିର୍ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଜନ୍ତବଃ .. ୩୨..
ତତଃ ଶୁଭାଶୁଭଂ କୃତ୍ବା ଲଭନ୍ତେ ସର୍ବଦେହିନଃ . 
ଇହୈବୋଚ୍ଚାବଚାନ୍ଭୋଗାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁବନ୍ତି ସ୍ବକର୍ମଭିଃ .. ୩୩..
ଇହୈବାଶୁଭ କର୍ମା ତୁ କର୍ମଭିର୍ନିରଯଂ ଗତଃ . 
ଅବାକ୍ସ ନିରଯେ ପାପୋ ମାନବଃ ପଚ୍ଯତେ ଭୃଶମ୍ . 
ତସ୍ମାତ୍ସୁଦୁର୍ଲଭୋ ମୋକ୍ଷ ଆତ୍ମା ରକ୍ଷ୍ଯୋ ଭୃଶଂ ତତଃ .. ୩୪..
ଊର୍ଧ୍ବଂ ତୁ ଜନ୍ତବୋ ଗତ୍ବା ଯେଷୁ ସ୍ଥାନେଷ୍ବବସ୍ଥିତାଃ . 
କୀର୍ତ୍ଯମାନାନି ତାନୀହ ତତ୍ତ୍ବତଃ ସଂନିବୋଧ ମେ . 
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ବା ନୈଷ୍ଠିକୀଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ବୁଧ୍ଯେଥାଃ କର୍ମ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ .. ୩୫..
ତାରା ରୂପାଣି ସର୍ବାଣି ଯଚ୍ଚୈତଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲମ୍ . 
ଯଚ୍ଚ ବିଭ୍ରାଜତେ ଲୋକେ ସ୍ବଭାସା ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମ୍ . 
ସ୍ଥାନାନ୍ଯେତାନି ଜାନୀହି ନରାଣାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ .. ୩୬..
କର୍ମ କ୍ଷଯାଚ୍ଚ ତେ ସର୍ବେ ଚ୍ଯବନ୍ତେ ବୈ ପୁନଃ ପୁନଃ . 
ତତ୍ରାପି ଚ ବିଶେଷୋଽସ୍ତି ଦିବି ନୀଚୋଚ୍ଚମଧ୍ଯମଃ .. ୩୭..
ନ ତତ୍ରାପ୍ଯସ୍ତି ସନ୍ତୋଷୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ଦୀପ୍ତତରାଂ ଶ୍ରିଯମ୍ . 
ଇତ୍ଯେତା ଗତଯଃ ସର୍ବାଃ ପୃଥକ୍ତ୍ବେ ସମୁଦୀରିତାଃ .. ୩୮..
ଉପପତ୍ତିଂ ତୁ ଗର୍ଭସ୍ଯ ବକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହମତଃ ପରମ୍ . 
ଯଥାବତ୍ତାଂ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁଷ୍ବାବହିତୋ ଦ୍ବିଜ .. ୩୯..
 ୧୮
 ବ୍ର୍
ଶୁଭାନାମଶୁଭାନାଂ ଚ ନେହ ନାଶୋଽସ୍ତି କର୍ମଣାମ୍ . 
ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ଯ ତୁ ପଚ୍ଯନ୍ତେ କ୍ଷେତ୍ରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ତଥା ତଥା .. ୧..
ଯଥା ପ୍ରସୂଯମାନସ୍ତୁ ଫଲୀ ଦଦ୍ଯାତ୍ଫଲଂ ବହୁ . 
ତଥା ସ୍ଯାଦ୍ବିପୁଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧେନ ମନସା କୃତମ୍ .. ୨..
ପାପଂ ଚାପି ତଥୈବ ସ୍ଯାତ୍ପାପେନ ମନସା କୃତମ୍ . 
ପୁରୋଧାଯ ମନୋ ହୀହ କର୍ମଣ୍ଯାତ୍ମା ପ୍ରବର୍ତତେ .. ୩..
ଯଥା କତ୍ମ ସମାଦିଷ୍ଟଂ କାମମନ୍ଯୁସମାବୃତଃ . 
ନରୋ ଗର୍ଭଂ ପ୍ରବିଶତି ତଚ୍ଚାପି ଶୃଣୁ ଚୋତ୍ତରମ୍ .. ୪..
ଶୁକ୍ରଂ ଶୋଣିତସଂସୃଷ୍ଟଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ଗର୍ଭାଶଯଂ ଗତମ୍ . 
କ୍ଷେତ୍ରଂ କର୍ମଜମାପ୍ନୋତି ଶୁଭଂ ବା ଯଦି ବାଶୁଭମ୍ .. ୫..
ସୌକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦବ୍ଯକ୍ତଭାବାଚ୍ଚ ନ ସ କ୍ବ ଚନ ସଜ୍ଜତେ . 
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କାଯଂ ତସ୍ମାତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ବତମ୍ . 
ତଦ୍ବୀଜଂ ସର୍ବଭୂତାନାଂ ତେନ ଜୀବନ୍ତି ଜନ୍ତବଃ .. ୬..
ସ ଜୀବଃ ସର୍ବଗାତ୍ରାଣି ଗର୍ଭସ୍ଯାବିଶ୍ଯ ଭାଗଶଃ . 
ଦଧାତି ଚେତସା ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଣସ୍ଥାନେଷ୍ବବସ୍ଥିତଃ . 
ତତଃ ସ୍ପନ୍ଦଯତେଽଙ୍ଗାନି ସ ଗର୍ଭଶ୍ଚେତନାନ୍ବିତଃ .. ୭..
ଯଥା ହି ଲୋହନିଷ୍ଯନ୍ଦୋ ନିଷିକ୍ତୋ ବିମ୍ବବିଗ୍ରହମ୍ . 
ଉପୈତି ତଦ୍ବଜ୍ଜାନୀହି ଗର୍ଭେ ଜୀବ ପ୍ରବେଶନମ୍ .. ୮..
ଲୋହପିଣ୍ଡଂ ଯଥା ବହ୍ନିଃ ପ୍ରବିଶତ୍ଯଭିତାପଯନ୍ . 
ତଥା ତ୍ବମପି ଜାନୀହି ଗର୍ଭେ ଜୀବୋପପାଦନମ୍ .. ୯..
ଯଥା ଚ ଦୀପଃ ଶରଣଂ ଦୀପ୍ଯମାନଃ ପ୍ରକାଶଯେତ୍ . 
ଏବମେବ ଶରୀରାଣି ପ୍ରକାଶଯତି ଚେତନା .. ୧୦..
ଯଦ୍ଯଚ୍ଚ କୁରୁତେ କର୍ମ ଶୁଭଂ ବା ଯଦି ବାଶୁଭମ୍ . 
ପୂର୍ବଦେହକୃତଂ ସର୍ବମବଶ୍ଯମୁପଭୁଜ୍ଯତେ .. ୧୧..
ତତସ୍ତତ୍କ୍ଷୀଯତେ ଚୈବ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯତ୍ପ୍ରଚୀଯତେ . 
ଯାବତ୍ତନ୍ମୋକ୍ଷଯୋଗସ୍ଥଂ ଧର୍ମଂ ନୈବାବବୁଧ୍ଯତେ .. ୧୨..
ତତ୍ର ଧର୍ମଂ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ସୁଖୀ ଭବତି ଯେନ ବୈ . 
ଆବର୍ତମାନୋ ଜାତୀଷୁ ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯାସୁ ସତ୍ତମ .. ୧୩..
ଦାନଂ ବ୍ରତଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଯଥୋକ୍ତବ୍ରତଧାରଣମ୍ . 
ଦମଃ ପ୍ରଶାନ୍ତତା ଚୈବ ଭୂତାନାଂ ଚାନୁକମ୍ପନମ୍ .. ୧୪..
ସଂଯମଶ୍ଚାନୃଶଂସ୍ଯଂ ଚ ପରସ୍ବାଦାନ ବର୍ଜନମ୍ . 
ବ୍ଯଲୀକାନାମକରଣଂ ଭୂତାନାଂ ଯତ୍ର ସା ଭୁବି .. ୧୫..
ମାତାପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ଶୁଶ୍ରୂଷା ଦେବତାତିଥିପୂଜନମ୍ . 
ଗୁରୁ ପୂଜା ଘୃଣା ଶୌଚଂ ନିତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରିଯସଂଯମଃ .. ୧୬..
ପ୍ରବର୍ତନଂ ଶୁଭାନାଂ ଚ ତତ୍ସତାଂ ବୃତ୍ତମୁଚ୍ଯତେ . 
ତତୋ ଧର୍ମଃ ପ୍ରଭବତି ଯଃ ପ୍ରଜାଃ ପାତି ଶାଶ୍ବତୀଃ .. ୧୭..
ଏବଂ ସତ୍ସୁ ସଦା ପଶ୍ଯେତ୍ତତ୍ର ହ୍ଯେଷା ଧ୍ରୁବା ସ୍ଥିତିଃ . 
ଆଚାରୋ ଧର୍ମମାଚଷ୍ଟେ ଯସ୍ମିନ୍ସନ୍ତୋ ବ୍ଯବସ୍ଥିତାଃ .. ୧୮..
ତେଷୁ ତଦ୍ଧର୍ମନିକ୍ଷିପ୍ତଂ ଯଃ ସ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ . 
ଯସ୍ତଂ ସମଭିପଦ୍ଯେତ ନ ସ ଦୁର୍ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ .. ୧୯..
ଅତୋ ନିଯମ୍ଯତେ ଲୋକଃ ପ୍ରମୁହ୍ଯ ଧର୍ମବର୍ତ୍ମସୁ . 
ଯସ୍ତୁ ଯୋଗୀ ଚ ମୁକ୍ତଶ୍ଚ ସ ଏତେଭ୍ଯୋ ବିଶିଷ୍ଯତେ .. ୨୦..
ବର୍ତମାନସ୍ଯ ଧର୍ମେଣ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯଥାତଥା . 
ସଂସାରତାରଣଂ ହ୍ଯସ୍ଯ କାଲେନ ମହତା ଭବେତ୍ .. ୨୧..
ଏବଂ ପୂର୍ବକୃତଂ କର୍ମ ସର୍ବୋ ଜନ୍ତୁର୍ନିଷେବତେ . 
ସର୍ବଂ ତତ୍କାରଣଂ ଯେନ ନିକୃତୋଽଯମିହାଗତଃ .. ୨୨..
ଶରୀରଗ୍ରହଣଂ ଚାସ୍ଯ କେନ ପୂର୍ବଂ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍ . 
ଇତ୍ଯେବଂ ସଂଶଯୋ ଲୋକେ ତଚ୍ଚ ବକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯତଃ ପରମ୍ .. ୨୩..
ଶରୀରମାତ୍ମନଃ କୃତ୍ବା ସର୍ବଭୂତପିତାମହଃ . 
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମସୃଜଦ୍ବ୍ରହ୍ମା କୃତ୍ସ୍ନଂ ସ୍ଥାବରଜଙ୍ଗମମ୍ .. ୨୪..
ତତଃ ପ୍ରଧାନମସୃଜଚ୍ଚେତନା ସା ଶରୀରିଣାମ୍ . 
ଯଯା ସର୍ବମିଦଂ ବ୍ଯାପ୍ତଂ ଯାଂ ଲୋକେ ପରମାଂ ବିଦୁଃ .. ୨୫..
ଇହ ତତ୍କ୍ଷରମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ପରଂ ତ୍ବମୃତମକ୍ଷରମ୍ . 
ତ୍ରଯାଣାଂ ମିଥୁନଂ ସର୍ବମେକୈକସ୍ଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ .. ୨୬..
ଅସୃଜତ୍ସର୍ବଭୂତାନି ପୂର୍ବସୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିଃ . 
ସ୍ଥାବରାଣି ଚ ଭୂତାନି ଇତ୍ଯେଷା ପୌର୍ବିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ .. ୨୭..
ତସ୍ଯ କାଲପରୀମାଣମକରୋତ୍ସ ପିତାମହଃ . 
ଭୂତେଷୁ ପରିବୃତ୍ତିଂ ଚ ପୁନରାବୃତ୍ତିମେବ ଚ .. ୨୮..
ଯଥାତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ମେଧାବୀ ଦୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପୂର୍ବଜନ୍ମନି . 
ଯତ୍ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ତତ୍ସର୍ବଂ ଯଥାବଦୁପପଦ୍ଯତେ .. ୨୯..
ସୁଖଦୁଃଖେ ସଦା ସମ୍ଯଗନିତ୍ଯେ ଯଃ ପ୍ରପଶ୍ଯତି . 
କାଯଂ ଚାମେଧ୍ଯ ସଙ୍ଘାତଂ ବିନାଶଂ କର୍ମ ସଂହିତମ୍ .. ୩୦..
ଯଚ୍ଚ କିଂ ଚିତ୍ସୁଖଂ ତଚ୍ଚ ସର୍ବଂ ଦୁଃଖମିତି ସ୍ମରନ୍ . 
ସଂସାରସାଗରଂ ଘୋରଂ ତରିଷ୍ଯତି ସୁଦୁସ୍ତରମ୍ .. ୩୧..
ଜାତୀ ମରଣରୋଗୈଶ୍ଚ ସମାବିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଧାନବିତ୍ . 
ଚେତନାବତ୍ସୁ ଚୈତନ୍ଯଂ ସମଂ ଭୂତେଷୁ ପଶ୍ଯତି .. ୩୨..
ନିର୍ବିଦ୍ଯତେ ତତଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ମାର୍ଗମାଣଃ ପରଂ ପଦମ୍ . 
ତସ୍ଯୋପଦେଶଂ ବକ୍ଷ୍ଯାମି ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ସତ୍ତମ .. ୩୩..
ଶାଶ୍ବତସ୍ଯାବ୍ଯଯସ୍ଯାଥ ପଦସ୍ଯ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ . 
ପ୍ରୋଚ୍ଯମାନଂ ମଯା ବିପ୍ର ନିବୋଧେଦମଶେଷତଃ .. ୩୪..
 ୧୯
 ବ୍ର୍
ଯଃ ସ୍ଯାଦେକାଯନେ ଲୀନସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ କିଂ ଚିଦଚିନ୍ତଯନ୍ . 
ପୂର୍ବଂ ପୂର୍ବଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସ ନିରାରମ୍ଭକୋ ଭବେତ୍ .. ୧..
ସର୍ବମିତ୍ରଃ ସର୍ବସହଃ ସମରକ୍ତୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ . 
ବ୍ଯପେତଭଯମନ୍ଯୁଶ୍ଚ କାମହା ମୁଚ୍ଯତେ ନରଃ .. ୨..
ଆତ୍ମବତ୍ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଯଶ୍ଚରେନ୍ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ . 
ଅମାନୀ ନିରଭୀମାନଃ ସର୍ବତୋ ମୁକ୍ତ ଏବ ସଃ .. ୩..
ଜୀବିତଂ ମରଣଂ ଚୋଭେ ସୁଖଦୁଃଖେ ତଥୈବ ଚ . 
ଲାଭାଲାଭେ ପ୍ରିଯ ଦ୍ବେଷ୍ଯେ ଯଃ ସମଃ ସ ଚ ମୁଚ୍ଯତେ .. ୪..
ନ କସ୍ଯ ଚିତ୍ସ୍ପୃହଯତେ ନାବଜାନାତି କିଂ ଚନ . 
ନିର୍ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବୋ ବୀତରାଗାତ୍ମା ସର୍ବତୋ ମୁକ୍ତ ଏବ ସଃ .. ୫..
ଅନମିତ୍ରୋଽଥ ନିର୍ବନ୍ଧୁରନପତ୍ଯଶ୍ଚ ଯଃ କ୍ବ ଚିତ୍ . 
ତ୍ଯକ୍ତଧର୍ମାର୍ଥକାମଶ୍ଚ ନିରାକାଙ୍କ୍ଷୀ ସ ମୁଚ୍ଯତେ .. ୬..
ନୈବ ଧର୍ମୀ ନ ଚାଧର୍ମୀ ପୂର୍ବୋପଚିତହା ଚ ଯଃ . 
ଧାତୁକ୍ଷଯପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ନିର୍ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବଃ ସ ବିମୁଚ୍ଯତେ .. ୭..
ଅକର୍ମା ଚାବିକାଙ୍କ୍ଷଶ୍ଚ ପଶ୍ଯଞ୍ଜଗଦଶାଶ୍ବତମ୍ . 
ଅସ୍ବସ୍ଥମବଶଂ ନିତ୍ଯଂ ଜନ୍ମ ସଂସାରମୋହିତମ୍ .. ୮..
ବୈରାଗ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିଃ ସତତଂ ତାପଦୋଷବ୍ଯପେକ୍ଷକଃ . 
ଆତ୍ମବନ୍ଧବିନିର୍ମୋକ୍ଷଂ ସ କରୋତ୍ଯଚିରାଦିବ .. ୯..
ଅଗନ୍ଧ ରସମସ୍ପର୍ଶମଶବ୍ଦମପରିଗ୍ରହମ୍ . 
ଅରୂପମନଭିଜ୍ଞେଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ବାତ୍ମାନଂ ବିମୁଚ୍ଯତେ .. ୧୦..
ପଞ୍ଚ ଭୂତଗୁଣୈର୍ହୀନମମୂର୍ତି ମଦଲେପକମ୍ . 
ଅଗୁଣଂ ଗୁଣଭୋକ୍ତାରଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ମୁଚ୍ଯତେ .. ୧୧..
ବିହାଯ ସର୍ବସଙ୍କଲ୍ପାନ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶାରୀର ମାନସାନ୍ . 
ଶନୈର୍ନିର୍ବାଣମାପ୍ନୋତି ନିରିନ୍ଧନ ଇବାନଲଃ .. ୧୨..
ବିମୁକ୍ତଃ ସର୍ବସଂସ୍କାରୈସ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ . 
ପରମାପ୍ନୋତି ସଂଶାନ୍ତମଚଲଂ ଦିବ୍ଯମକ୍ଷରମ୍ .. ୧୩..
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରବକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍ . 
ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ବା ସିଦ୍ଧମାତ୍ମାନଂ ଲୋକେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗିନଃ .. ୧୪..
ତସ୍ଯୋପଦେଶଂ ପଶ୍ଯାମି ଯଥାବତ୍ତନ୍ନିବୋଧ ମେ . 
ଯୈର୍ଦ୍ବାରୈଶ୍ଚାରଯନ୍ନିତ୍ଯଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନି .. ୧୫..
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତୁ ସଂହୃତ୍ଯ ମନ ଆତ୍ମନି ଧାରଯେତ୍ . 
ତୀବ୍ରଂ ତପ୍ତ୍ବା ତପଃ ପୂର୍ବଂ ତତୋ ଯୋକ୍ତୁମୁପକ୍ରମେତ୍ .. ୧୬..
ତପସ୍ବୀ ତ୍ଯକ୍ତସଙ୍କଲ୍ପୋ ଦମ୍ଭାହଙ୍କାରବର୍ଜିତଃ . 
ମନୀଷୀ ମନସା ବିପ୍ରଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନି .. ୧୭..
ସ ଚେଚ୍ଛକ୍ନୋତ୍ଯଯଂ ସାଧୁର୍ଯୋକ୍ତୁମାତ୍ମାନମାତ୍ମନି . 
ତତ ଏକାନ୍ତଶୀଲଃ ସ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନି .. ୧୮..
ସଂଯତଃ ସତତଂ ଯୁକ୍ତ ଆତ୍ମବାନ୍ବିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ . 
ତଥାଯମାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ସାଧୁ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯତି .. ୧୯..
ଯଥା ହି ପୁରୁଷଃ ସ୍ବପ୍ନେ ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ପଶ୍ଯତ୍ଯସାବିତି . 
ତଥାରୂପମିବାତ୍ମାନଂ ସାଧୁ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯତି .. ୨୦..
ଇଷୀକାଂ ବା ଯଥା ମୁଞ୍ଜାତ୍କଶ୍ଚିନ୍ନିର୍ହୃତ୍ଯ ଦର୍ଶଯେତ୍ . 
ଯୋଗୀ ନିଷ୍କୃଷ୍ଟମାତ୍ମାନଂ ଯଥା ସମ୍ପଶ୍ଯତେ ତନୌ .. ୨୧..
ମୁଞ୍ଜଂ ଶରୀରଂ ତସ୍ଯାହୁରିଷୀକାମାତ୍ମନି ଶ୍ରିତାମ୍ . 
ଏତନ୍ନିଦର୍ଶନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯୋଗବିଦ୍ଭିରନୁତ୍ତମମ୍ .. ୨୨..
ଯଦା ହି ଯୁକ୍ତମାତ୍ମାନଂ ସମ୍ଯକ୍ପଶ୍ଯତି ଦେହଭୃତ୍ . 
ତଦାସ୍ଯ ନେଶତେ କଶ୍ଚିତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାପି ଯଃ ପ୍ରଭୁଃ .. ୨୩..
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯାଶ୍ଚୈବ ତନବୋ ଯଥେଷ୍ଟଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ . 
ବିନିବୃତ୍ଯ ଜରାମୃତ୍ଯୂ ନ ହୃଷ୍ଯତି ନ ଶୋଚତି .. ୨୪..
ଦେବାନାମପି ଦେବତ୍ବଂ ଯୁକ୍ତଃ କାରଯତେ ବଶୀ . 
ବ୍ରହ୍ମ ଚାବ୍ଯଯମାପ୍ନୋତି ହିତ୍ବା ଦେହମଶାଶ୍ବତମ୍ .. ୨୫..
ବିନଶ୍ଯତ୍ଷ୍ବପି ଲୋକେଷୁ ନ ଭଯଂ ତସ୍ଯ ଜାଯତେ . 
କ୍ଲିଶ୍ଯମାନେଷୁ ଭୂତେଷୁ ନ ସ କ୍ଲିଶ୍ଯତି କେନ ଚିତ୍ .. ୨୬..
ଦୁଃଖଶୋକମଯୈର୍ଘୋରୈଃ ସଙ୍ଗସ୍ନେହ ସମୁଦ୍ଭବୈଃ . 
ନ ବିଚାଲ୍ଯେତ ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ନିସ୍ପୃହଃ ଶାନ୍ତମାନସଃ .. ୨୭..
ନୈନଂ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ବିଧ୍ଯନ୍ତେ ନ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚାସ୍ଯ ବିଦ୍ଯତେ . 
ନାତଃ ସୁଖତରଂ କିଂ ଚିଲ୍ଲୋକେ କ୍ବ ଚନ ବିଦ୍ଯତେ .. ୨୮..
ସମ୍ଯଗ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ଯଦାତ୍ମାନମାତ୍ମଯେବ ପ୍ରପଶ୍ଯତି . 
ତଦୈବ ନ ସ୍ପୃହଯତେ ସାକ୍ଷାଦପି ଶତକ୍ରତୋଃ .. ୨୯..
ନିର୍ବେଦସ୍ତୁ ନ ଗନ୍ତବ୍ଯୋ ଯୁଞ୍ଜାନେନ କଥଂ ଚନ . 
ଯୋଗମେକାନ୍ତଶୀଲସ୍ତୁ ଯଥା ଯୁଞ୍ଜୀତ ତଚ୍ଛୃଣୁ .. ୩୦..
ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ବା ଦିଶଂ ଚିନ୍ତ୍ଯ ଯସ୍ମିନ୍ସଂନିବସେତ୍ପୁରେ . 
ପୁରସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ତସ୍ଯ ମନଶ୍ଚାଯଂ ନ ବାହ୍ଯତଃ .. ୩୧..
ପୁରସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରେ ତିଷ୍ଠନ୍ଯସ୍ମିନ୍ନାବସଥେ ବସେତ୍ . 
ତସ୍ମିନ୍ନାବସଥେ ଧାର୍ଯଂ ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ମନଃ .. ୩୨..
ପ୍ରଚିନ୍ତ୍ଯାବସଥଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଯସ୍ମିନ୍କାଯେଽବତିଷ୍ଠତେ . 
ତସ୍ମିନ୍କାଯେ ମନଶ୍ଚାର୍ଯଂ ନ କଥଂ ଚନ ବାହ୍ଯତଃ .. ୩୩..
ସଂନିଯମ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମଂ ନିର୍ଘୋଷେ ନିର୍ଜନେ ବନେ . 
କାଯମଭ୍ଯନ୍ତରଂ କୃତ୍ସ୍ନମେକାଗ୍ରଃ ପରିଚିନ୍ତଯେତ୍ .. ୩୪..
ଦନ୍ତାଂସ୍ତାଲୁ ଚ ଜିହ୍ବାଂ ଚ ଗଲଂ ଗ୍ରୀବାଂ ତଥୈବ ଚ . 
ହୃଦଯଂ ଚିନ୍ତଯେଚ୍ଚାପି ତଥା ହୃଦଯବନ୍ଧନମ୍ .. ୩୫..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ମଯା ଶିଷ୍ଯୋ ମେଧାବୀ ମଧୁସୂଦନ . 
ପପ୍ରଚ୍ଛ ପୁନରେବେମଂ ମୋକ୍ଷଧର୍ମଂ ସୁଦୁର୍ବଚମ୍ .. ୩୬..
ଭୁକ୍ତଂ ଭୁକ୍ତଂ କଥମିଦମନ୍ନଂ କୋଷ୍ଠେ ବିପଚ୍ଯତେ . 
କଥଂ ରସତ୍ବଂ ବ୍ରଜତି ଶୋଣିତଂ ଜାଯତେ କଥମ୍ . 
ତଥା ମାଂସଂ ଚ ମେଦଶ୍ଚ ସ୍ନାଯ୍ବସ୍ଥୀନି ଚ ପୋଷତି .. ୩୭..
କଥମେତାନି ସର୍ବାଣି ଶରୀରାଣି ଶରୀରିଣାମ୍ . 
ବର୍ଧନ୍ତେ ବର୍ଧମାନସ୍ଯ ବର୍ଧତେ ଚ କଥଂ ବଲମ୍ . 
ନିରୋଜସାଂ ନିଷ୍କ୍ରମଣଂ ମଲାନାଂ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ .. ୩୮..
କୁତୋ ବାଯଂ ପ୍ରଶ୍ବସିତି ଉଚ୍ଛ୍ବସିତ୍ଯପି ବା ପୁନଃ . 
କଂ ଚ ଦେଶମଧିଷ୍ଠାଯ ତିଷ୍ଠତ୍ଯାତ୍ମାଯମାତ୍ମନି .. ୩୯..
ଜୀବଃ କାଯଂ ବହତି ଚେଚ୍ଚେଷ୍ଟଯାନଃ କଲେବରମ୍ . 
କିଂ ବର୍ଣଂ କୀଦୃଶଂ ଚୈବ ନିବେଶଯତି ବୈ ମନଃ . 
ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ଭଗବନ୍ବକ୍ତୁମର୍ହସି ମେଽନଘ .. ୪୦..
ଇତି ସମ୍ପରିପୃଷ୍ଟୋଽହଂ ତେନ ବିପ୍ରେଣ ମାଧବ . 
ପ୍ରତ୍ଯବ୍ରୁବଂ ମହାବାହୋ ଯଥା ଶ୍ରୁତମରିନ୍ଦମ .. ୪୧..
ଯଥା ସ୍ବକୋଷ୍ଠେ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ କୋଷ୍ଠଂ ଭାଣ୍ଡ ମନା ଭବେତ୍ . 
ତଥା ସ୍ବକାଯେ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ମନୋ ଦ୍ବାରୈରନିଶ୍ଚଲୈଃ . 
ଆତ୍ମାନଂ ତତ୍ର ମାର୍ଗେତ ପ୍ରମାଦଂ ପରିବର୍ଜଯେତ୍ .. ୪୨..
ଏବଂ ସତତମୁଦ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରୀତାତ୍ମା ନଚିରାଦିବ . 
ଆସାଦଯତି ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ବା ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରଧାନବିତ୍ .. ୪୩..
ନ ତ୍ବସୌ ଚକ୍ଷୁଷା ଗ୍ରାହ୍ଯୋ ନ ଚ ସର୍ବୈରପୀନ୍ଦ୍ରିଯୈଃ . 
ମନସୈବ ପ୍ରଦୀପେନ ମହାନାତ୍ମନି ଦୃଶ୍ଯତେ .. ୪୪..
ସର୍ବତଃ ପାଣିପାଦଂ ତଂ ସର୍ବତୋଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ . 
ଜୀବୋ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତମାତ୍ମାନଂ ଶରୀରାତ୍ସମ୍ପ୍ରପଶ୍ଯତି .. ୪୫..
ସ ତଦୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦେହଂ ସ୍ବଂ ଧାରଯନ୍ବ୍ରହ୍ମ କେବଲମ୍ . 
ଆତ୍ମାନମାଲୋକଯତି ମନସା ପ୍ରହସନ୍ନିବ .. ୪୬..
ଇଦଂ ସର୍ବରହସ୍ଯଂ ତେ ମଯୋକ୍ତଂ ଦ୍ବିଜସତ୍ତମ . 
ଆପୃଚ୍ଛେ ସାଧଯିଷ୍ଯାମି ଗଚ୍ଛ ଶିଷ୍ଯଯଥାସୁଖମ୍ .. ୪୭..
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଦା କୃଷ୍ଣ ମଯା ଶିଷ୍ଯୋ ମହାତପାଃ . 
ଅଗଚ୍ଛତ ଯଥାକାମଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଛିନ୍ନସଂଶଯଃ .. ୪୮..
 ବା
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ବା ସ ତଦା ବାକ୍ଯଂ ମାଂ ପାର୍ଥ ଦ୍ବିଜପୁଙ୍ଗବଃ . 
ମୋକ୍ଷଧର୍ମାଶ୍ରିତଃ ସମ୍ଯକ୍ତତ୍ରୈବାନ୍ତରଧୀଯତ .. ୪୯..
କଚ୍ଚିଦେତତ୍ତ୍ବଯା ପାର୍ଥ ଶ୍ରୁତମେକାଗ୍ରଚେତସା . 
ତଦାପି ହି ରଥସ୍ଥସ୍ତ୍ବଂ ଶ୍ରୁତବାନେତଦେବ ହି .. ୫୦..
ନୈତତ୍ପାର୍ଥ ସୁବିଜ୍ଞେଯଂ ବ୍ଯାମିଶ୍ରେଣେତି ମେ ମତିଃ . 
ନରେଣାକୃତ ସଞ୍ଜ୍ଞେନ ବିଦଗ୍ଧେନାକୃତାତ୍ମନା .. ୫୧..
ସୁରହସ୍ଯମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେବାନାଂ ଭରତର୍ଷଭ . 
କଚ୍ଚିନ୍ନେଦଂ ଶ୍ରୁତଂ ପାର୍ଥ ମର୍ତ୍ଯେନାନ୍ଯେନ କେନ ଚିତ୍ .. ୫୨..
ନ ହ୍ଯେତଚ୍ଛ୍ରୋତୁମର୍ହୋଽନ୍ଯୋ ମନୁଷ୍ଯସ୍ତ୍ବାମୃତେଽନଘ . 
ନୈତଦଦ୍ଯ ସୁବିଜ୍ଞେଯଂ ବ୍ଯାମିଶ୍ରେଣାନ୍ତରାତ୍ମନା .. ୫୩..
କ୍ରିଯାବଦ୍ଭିର୍ହି କୌନ୍ତେଯ ଦେବଲୋକଃ ସମାବୃତଃ . 
ନ ଚୈତଦିଷ୍ଟଂ ଦେବାନାଂ ମର୍ତ୍ଯୈ ରୂପନିବର୍ତନମ୍ .. ୫୪..
ପରା ହି ସା ଗତିଃ ପାର୍ଥ ଯତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍ . 
ଯତ୍ରାମୃତତ୍ବଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ଦୁଃଖଂ ସଦା ସୁଖୀ .. ୫୫..
ଏବଂ ହି ଧର୍ମମାସ୍ଥାଯ ଯୋଽପି ସ୍ଯୁଃ ପାପଯୋନଯଃ . 
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ବୈଶ୍ଯାସ୍ତଥା ଶୂଦ୍ରାସ୍ତେଽପି ଯାନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ .. ୫୬..
କିଂ ପୁନର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପାର୍ଥ କ୍ଷତ୍ରିଯା ବା ବହୁଶ୍ରୁତାଃ . 
ସ୍ବଧର୍ମରତଯୋ ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକପରାଯଣାଃ .. ୫୭..
ହେତୁମଚ୍ଚୈତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟମୁପାଯାଶ୍ଚାସ୍ଯ ସାଧନେ . 
ସିଦ୍ଧେଃ ଫଲଂ ଚ ମୋକ୍ଷଶ୍ଚ ଦୁଃଖସ୍ଯ ଚ ବିନିର୍ଣଯଃ . 
ଅତଃ ପରଂ ସୁଖଂ ତ୍ବନ୍ଯତ୍କିଂ ନୁ ସ୍ଯାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ .. ୫୮..
ଶ୍ରୁତବାଞ୍ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନଶ୍ଚ ପରାକ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ . 
ଯଃ ପରିତ୍ଯଜତେ ମର୍ତ୍ଯୋ ଲୋକତନ୍ତ୍ରମସାରବତ୍ . 
ଏତୈରୁପାଯୈଃ ସ କ୍ଷିପ୍ରଂ ପରାଂ ଗତିମବାପ୍ନୁଯାତ୍ .. ୫୯..
ଏତାବଦେବ ବକ୍ତବ୍ଯଂ ନାତୋ ଭୂଯୋଽସ୍ତି କିଂ ଚନ . 
ଷଣ୍ମାସାନ୍ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗଃ ପାର୍ଥ ପ୍ରବର୍ତତେ .. ୬୦..

.. ଇତି ଅନୁଗୀତା ସମାପ୍ତା ..


Please send corrections to Sunder Hattangadi( sunderh@hotmail.com OR sanskrit@cheerful.com) ; 
Last updated October 12 1998 for HTML version

This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct Unicode font. Questions, comments:sanskrit@cheerful.com