ବି ଦେ ହ 

ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ
ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ
ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ
ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ଗୌରୀଶଂକର, ଜମଥରି, ହୈଂଠୀ ବାଲୀ, ମଧୁବନୀ	ବାଇସୀ-ବସୈଟୀ, ଅରରିଯା ମିଥିଲାକ୍ଷର ତାମ୍ରଲେଖ
ବାଇସୀ-ବସୈଟୀ, ଅରରିଯା ମିଥିଲାକ୍ଷର ତାମ୍ରଲେଖ	ବାଇସୀ-ବସୈଟୀ, ଅରରିଯା ମିଥିଲାକ୍ଷର ତାମ୍ରଲେଖ	ବାଇସୀ-ବସୈଟୀ, ଅରରିଯା ମିଥିଲାକ୍ଷର ତାମ୍ରଲେଖ
ଧରହରା, ବନମନଖୀ, ପୂର୍ଣିଯାଁ, ନରସିଂହ ଅବତାର	ଧରହରା, ବନମନଖୀ, ପୂର୍ଣିଯାଁ, ନରସିଂହ ଅବତାର	ପୂରଣଦେବୀ, ପୂର୍ଣିଯାଁ
ବିଦେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ ଅଭିଲେଖ, ମଧୁବନୀ	ଅନ୍ଧ୍ରାଠାଢୀ ଅଭିଲେଖ, ମଧୁବନୀ	ବୁଦ୍ଧ ଅଷ୍ଟଧାତୁ, ସିସବ ବସଂତପୁର, ବଗହା
12 ଶତାବ୍ଦୀ, କୋଇଲଖ, ମଧୁବନୀ	ଅଗ୍ନି ବିଦେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ, ମଧୁବନୀ ବୁଦ୍ଧ, ମୁଂଗେର	ଅହିଲ୍ଯା ସ୍ଥାନ
ଅନ୍ଧ୍ରାଠାଢୀ, ମଧୁବନୀ	ଅଶୋକ ସ୍ତଂଭ, ବସାଢ, ବୈଶାଲୀ	ବୁଦ୍ଧ
ଅବଲୋକିତେଶ୍ବର ତାରା, ଭାଗଲପୁର	ବସାଢ, ବୈଶାଲୀ	ବୁଦ୍ଧ ଭୂମିସ୍ପର୍ଶ
ବୁଦ୍ଧ, ତାମ୍ର	ବୁଦ୍ଧ ମସ୍ତକ, ସୁଲତାନଗଂଜ	ବୈଶାଲୀ ମୂର୍ତ୍ତି
ଚାମୁଣ୍ଡା ନାଗ-ନାଗିନୀ, ମୁଂଗେର	ମୁକୁଟଧାରୀ ବୁଦ୍ଧ, ଅଂତୀଚକ, ଭାଗଲପୁର	ନାଚୈତ ଗଣେଶ, 10ମ ଶତାବ୍ଦୀ, ଦରଭଂଗା
ଦରଭଂଗା ମ୍ଯୁଜିଯମ	ଦରଭଂଗା ମ୍ଯୁଜିଯମ	ଦୁର୍ଗା, କାର୍ତ୍ତିକେଯ
10ମ ଶତାବ୍ଦୀ, ଭୀଟ ଭଗବାନପୁର, ଅନ୍ଧ୍ରା ଠାଢୀ	ଗଣେଶ ବୁଦ୍ଧ	ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ, ବୈଶାଲୀ
ହରିହର ବୁଦ୍ଧ	ଚିଡ଼ୈକେଁ ଖୁଆବୈତ ମହିଲା, ରାଜମହଲ	ଲୌରିଯା ନନ୍ଦନଗଢ, ଅଶୋକ ସ୍ତଂଭ
ଲୋମଶ ସୁଦାମା ଗୁଫା	ମୁଂଗେର	ନାଗରାଜ ତୀର୍ଥଂକର
କୁମାରିଲ ଭଟଟ ଫେକେଲାହ, ନାଲନ୍ଦା	ବିକ୍ରମଶିଲା ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ, ଭାଗଲପୁର	ଠାଢ ବୁଦ୍ଧ
ପାର୍ବତୀ	ରାମାଯଣ	ରାମପୁରବା ବୃଷଭ
ରାମପୁରବା	ବୁଦ୍ଧକ ଅବଶେଷ	ସଂକିସା
ସପ୍ତମାତୃକା	ସର୍ବତୋ ଭଦ୍ର ମଣ୍ଡଲ	ସୂର୍ଯ
ସୂର୍ଯ	ସୂର୍ଯକ ସଂଗୀ	ସୂର୍ଯ, ମଧୁବନୀ ଆ ଭାଗଲପୁର
ମୂର୍ତ୍ତି	ମୂର୍ତ୍ତି	ମୂର୍ତ୍ତି, ବୈଶାଲୀ
ଉମା ମାହେଶ୍ବର, କଲ୍ଯାଣସୁନ୍ଦର	ବୈଶାଲୀ ବୃଷଭ ଶୀର୍ଷ	ବୈଶାଲୀ, ଶାଲଭଂଜିକା ଭାଗଲପୁର
ନାଓକ ପ୍ରକାର	ବିଷ୍ଣୁ ବୁଦ୍ଧା	ପାଁଖିଯୁକ୍ତ୍ତ ମହିଲା
ଅହିଲ୍ଯା	ଅଷ୍ଟଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର, ସହରସା	ବନଗଂଗା
ଦରଭଂଗା	ଦରଭଂଗା ନଗର, 1934	ଦରଭଂଗା ମେଡିକଲ କୗଲେଜ
ଦୁଲ୍ହଦୁଲ୍ହିନ ମନ୍ଦିର, ଜନକପୁର	ଶ୍ରୀ ଯଂତ୍ର	ଗଣ୍ଡୀଶ୍ବର
ଗଂଗାସାଗର ପୋଖରି, ମଧୁବନୀ	ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର, ମଧୁବନୀ	ହରିହରସ୍ଥାନ
ମଧୁବନୀ ହୗସ୍ପୀଟଲ	ଜନକପୁର ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର	ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର
ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର, ସୀତାମଢୀ	ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର, ସୀତାମଢୀ	ଜିଲା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ଯ କାର୍ଯାଲଯ ରାଜବିରାଜ, ନେପାଲ
କଲନେଶ୍ବର ବାବା	କପିଲେଶ୍ବର	କୋଷଲେଖାକାର୍ଯାଲଯ, ରାଜବିରାଜ, ନେପାଲ
ମିଥିଲା ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ, ଦରଭଂଗା	ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ବର ପୈଲେସ, 1934	ମାଧ୍ଯମିକବିଦ୍ଯାଲଯ , ଜନକପୁର
ମହେନ୍ଦ୍ର ଚୌକ, ଜନକପୁର	ଜନକପୁର ମଂଡପ	ମିଥିଲା, 1988 ଭୂକମ୍ପ
ପଗଲାବାବା ଧର୍ମଶାଲା, ଜନକପୁର, ନେପାଲ	ପଂଡୌଲ ଅହଲ୍ଯା	ମଧୁବନୀ ବସ ସ୍ଟୈଂଡ
ରାଜ ହେଡ ଓଫିସ, 1934	ରାଜ ହୗସ୍ପୀଟଲ, ଦରଭଂଗା, 1934	ସୌରାଠ ସଭା
ଶିବ ମନ୍ଦିର, 1934	ଶିବଶଂକର ସିନେମା, ମଧୁବନୀ	ଶ୍ଯାମା ମନ୍ଦିର
ବିଦ୍ଯାପତି ମୂର୍ତ୍ତି, ବିସ୍ଫୀ	ଉଗ୍ରତାରା, ତାରାସ୍ଥାନ, ମହିଷୀ, ସହରସା	ବିଦ୍ଯାପତି ସ୍ମାରକ, ବିସ୍ଫୀ
ବିସ୍ଫୀ, ଉଦନା ମହାଦେବ	ବିସ୍ଫୀ, ବିଶ୍ବେଶ୍ବରୀ ଭଗବତୀ	ଅହଲ୍ଯା ମନ୍ଦିର, ଅହିଯାରୀ
ଅଶୋକ ସ୍ତଂଭ, ବୈଶାଲୀ	ସ୍ତୂପ ଅଶୋକ ସ୍ତଂଭ, ବୈଶାଲୀ	ବଲିରାଜପୁର କିଲା ପୂର୍ବୀ ଗେଟ
ବଲିରାଜପୁର କିଲା ମୀନାର	ଚଣ୍ଡୀ ସ୍ଥାନ, ବିରାଟପୁର, ସହରସା	ଗାଁଧୀ ପୋଖରି, ଢାକା, ମୋତିହାରୀ
ଗାଁଧୀ ବିଦ୍ଯାଲଯ, ଢାକା, ମୋତିହାରୀ	ଗିରିଜା ସ୍ଥାନ, ମଧୁବନୀ	ହରିହର ମନ୍ଦିର, ସୋନପୁର
ଜୈନ ମନ୍ଦିର, ଭାଗଲପୁର	ଜୈନ ମନ୍ଦିର, ବୈଶାଲୀ	କମଲାଦିତ୍ଯ ସ୍ଥାନ
କପିଲେଶ୍ବର ଶିବ ମନ୍ଦିର	ଲୌରିଯା ନନ୍ଦନଗଢ	ମଦନେଶ୍ବର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ, ବାଁକା	ମୋତିହାରୀ ସତ୍ଯାଗ୍ରହ ସ୍ମାରକ	ପରମେଶ୍ବରୀ ମନ୍ଦିର, ଠାଢୀ, ମଧୁବନୀ
ରାମଜାନକୀ ମନ୍ଦିର, ସୀତାମଢୀ	ସତ୍ଯାଗ୍ରହ ସ୍ମାରକ, ସୀତାମଢୀ	ଶାଂତି ସ୍ତୂପ, ବୈଶାଲୀ
ଉଚ୍ଚୈଠ ଭଗବତୀ	ଉଚ୍ଚୈଠ ମନ୍ଦିର	ସିଂଘେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ, ମଧେପୁରା
ସୂର୍ଯଧାମ, ପରସା	ଉଗ୍ରତାରା ମନ୍ଦିର, ମହିଷୀ, ସହରସା	ବୈଶାଲୀ ସ୍ତୂପ
ବିକ୍ରମଶିଲା ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ, ଭାଗଲପୁର	ବିରାଟପୁର ମନ୍ଦିର, ମଧେପୁରା	ବୃଷଭ ଶୀର୍ଷ, ରାମପୁରବା
ସିଂହ ଶୀର୍ଷ, ରାମପୁରବା	ଶରଭ, ନେପାଲ	ପାଁଖିଯୁକ୍ତ୍ତ ଦେବୀ, ବୈଶାଲୀ
ବାବା ବଡେଶ୍ବର, ଦେବନା, ବନଗାଁବ	ବଟ ବୃକ୍ଷ, ବନଗାଁବ	ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବନା, ବନଗାଁବ
ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ ସ୍ଥଲ,ତାରାସ୍ଥାନ ମହିଷୀ	ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ ସ୍ଥଲ,ତାରାସ୍ଥାନ ମହିଷୀ	ତାରାସ୍ଥାନ ମହିଷୀ
ମାତା ତାରା, ତାରାସ୍ଥାନ ମହିଷୀ	ଉଗ୍ରତାରା (ଖାଦର ବାଣୀ ତାରା) ମୂର୍ତି, ମହିଷୀ	ବଶିଷ୍ଠ ମୁନି, ତାରାସ୍ଥାନ ମହିଷୀ
ଆବର୍ଧିତ କାଲୀ ଉଚ୍ଚୈଠ	ବୌଦ୍ଧଦେବୀ ତାରା ବାରୀ ସମସ୍ତୀପୁର	ଭଗବତୀ ଦେକୁଲୀ
ଭଗବତୀ ଗିରିଜା ଫୁଲ୍ହର	ଭଗବତୀ ମୃଣମୂର୍ତି ଗନ୍ଧବାରି	ଭଗବତୀ ବାରୀ ସମସ୍ତୀପୁର
ଭୁବନେଶ୍ବରୀ କୋର୍ଥ	ଦେବୀକାଲୀ କୋର୍ଥ	ଗଂଗାମୂର୍ତି ନଗରଡୀହ ଦରଭଂଗା
ଗୋସାଉନି ମନ୍ଦିର କୋର୍ଥ	ହୈହଟ୍ଟ ଦେବୀ ହାବୀଡୀହ	କାଲୀ ଉଚ୍ଚୈଠ
ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ ବହେରୀ ଦରଭଂଗା	ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ ହାବୀଡୀହ	ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ ନାହର-ଭଗବତୀପୁର
ଉମା ମ୍ଲେଚ୍ଛମର୍ଦିନୀ ମିର୍ଜାପୁର ଦରଭଂଗା	ଯମୁନା ଭୈରବ ବଲିଯା ମଧୁବନୀ	ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ,କୋର୍ଥ
ଭୈରବ, ଭୈରବ-ବଲିଯା	ନଟରାଜ, ତାରାଲାହୀ	ଶିବ-ପାର୍ବତୀ ମନ୍ଦିର, କପିଲେଶ୍ବରସ୍ଥାନ
ଶିବ-ପାର୍ବତୀ ମନ୍ଦିର, କପିଲେଶ୍ବରସ୍ଥାନ	ଶିବ ମନ୍ଦିର, ସିଂଗିଯା, ବିସ୍ପୀ	ଉମାମାହେଶ୍ବର, ମହାଦେବମଠ
ଉମାମାହେଶ୍ବର, ତିରହୁତ	ବିଷ୍ଣୁ, ଭବାନୀପୁର	ବିଷ୍ଣୁ, ଭୀଠ ଭଗବାନପୁର
ବିଷ୍ଣୁ, ଜଯନଗର	ବିଷ୍ଣୁ, ଲଦହୋ	ବିଷ୍ଣୁ, ସାହୋ-ପରରୀ, ହାବୀଡୀହ
ଶେଷଶାଯୀ ବିଷ୍ଣୁ, ସବାସ, ମୁଜଫ୍ଫରପୁର	ବରାହ ମୂର୍ତି, ତିଲକେଶ୍ବରସ୍ଥାନ	ମିଥିଲାକ୍ଷର ଅଭିଲେଖ, ବିଷ୍ଣୁ ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତି
ଭଗବତୀ ଉଚ୍ଚୈଠ, ବେନୀପଟ୍ଟୀ	ଭଗବତୀ ବାଣେଶ୍ବରୀ, ଭଂଡାରୀସମ	ଚାମୁଣ୍ଡା ମନ୍ଦିର, କଟରା, ମୁଜଫ୍ଫରପୁର
ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ, ହାବୀଡୀହ	ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ, କୋର୍ଥ	ଗଂଗା, ଆନ୍ଧ୍ରା-ଠାଢ଼ୀ
ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ, ଦୁର୍ଗା	ମ୍ଲେଚ୍ଛମର୍ଦିନୀ ମନ୍ଦିର, ମିର୍ଜାପୁର, ଦରଭଂଗା	ନଟରାଜ
ରାମମନ୍ଦିର, ଅହିଲ୍ଯାସ୍ଥାନ	ସେହନୀ, ବୈଶାଲୀ, ବିଷ୍ଣୁ ତିଲକ-ଯଜ୍ଞୋପବୀତଧାରୀ	ରୂପନଗର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ସୂର୍ଯ, ଦେକୁଲୀ	ସୂର୍ଯ ମୂର୍ତି, ଡିଲାହୀ	ସୂର୍ଯ ମୂର୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ, ବରୁଆର
ଉମାମାହେଶ୍ବର	ଯମୁନା, ଆନ୍ଧ୍ରା-ଠାଢ଼ୀ	ସିମରୌନାଗଢ଼ ମୂର୍ତି
ଆଦି କାଲୀ, ଚୈନପୁର ସହରସା ଚୈନପୁର ସହରସା- ମିଥିଲାକ ଏକମାତ୍ର ନୀଲକଂଠ ମନ୍ଦିର, ସଂଗମେ ଆଦିକାଲୀନ ଭବ୍ଯ କାଲୀ-ମନ୍ଦିର ସେହୋ ଏହି ଗାମମେ ଅଛି। ମହାଶିବରାତ୍ରି ଆ କାଲୀପୂଜା ବଡ଼ ଧୂମଧାମସଁ ଚୈନପୁରମେ ହୋଇତ ଅଛି।	ତ୍ଯୋଥାଗଢ଼କ ସ୍ବାମୀ ମାଧ୍ବାନନ୍ଦ କୌଲାଚାର୍ଯ କାଲୀ ମନ୍ଦିର ତ୍ଯୋଥା ଗଢ଼ ଲଗ। ପୁରାନ ଗଢ଼। ଏକର ପୂବମେ ବ୍ରହ୍ମପୁରାକ ବାବା ହରିହରନାଥ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଆ ଦକ୍ଷିଣମେ ଉଚ୍ଚୈଠ ଭଗବତୀ ଛଥି।	ତ୍ଯୋଥାଗଢ଼କ ଦସମୁଖୀ କାଲୀ ତ୍ଯୋଥା ଗଢ଼ ଲଗ। ପୁରାନ ଗଢ଼। ଏକର ପୂବମେ ବ୍ରହ୍ମପୁରାକ ବାବା ହରିହରନାଥ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଆ ଦକ୍ଷିଣମେ ଉଚ୍ଚୈଠ ଭଗବତୀ ଛଥି।
କୋଇଲଖ (ମଧୁବନୀ) ଦେବୀକ ମନ୍ଦିର	ଅକୌର, ବେନୀପଟ୍ଟୀ, ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା, ଭଗବତୀପୀଠ	ଅକୌର, ବେନୀପଟ୍ଟୀ, ଭଗବତୀ ଦୁର୍ଗା, ଭଗବତୀପୀଠ
୧.ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ, କୋର୍ଥ ୨.ଶିବ ମନ୍ଦିର, ସିଂଘିଯା, ବିସ୍ଫୀ	୧. ବୌଦ୍ଧ ଦେବୀ ତାରା, ବାରୀ, ସମସ୍ତୀପୁର ୨.ଉଗ୍ରତାରା ମନ୍ଦିର, ମହିଷୀ, ସହରସା	୧.ଭଗବତୀ, ବାରୀ ୨.ଭଗବତୀ, ଦେକୁଲୀ
୧. ଭଗବତୀ ଗିରିଜା, ଫୁଲହର ୨.କାଲୀ, ଉଚ୍ଚୈଠ	୧. ଭୈରବ, ଭୈରବ ବଲିଯା ୨. ଉମାମାହେଶ୍ବର, ମହାଦେବମଠ	୧. ଦେବୀକାଲୀ, କୋର୍ଥ ୨. ଗୁସାଉନି ସ୍ଥଲ ମନ୍ଦିର, କୋର୍ଥ
୧. ଗଣେଶ, ଲହେରିଯାସରାଯ ୨.ଉମାମାହେଶ୍ବର ୩. ନଟରାଜ, ୪. ବିଷ୍ଣୁ, ତିଲକ, ଜନଉ ଧାରୀ, ସେହାନ, ବୈଶାଲୀ	୧. ଗଂଗା ମୂର୍ତି, ନଗରଡୀହ, ଦରଭଂଗା ୨. ଭଗବତୀ ମୃଣ୍ମୂର୍ତି, ଗନ୍ଧବାରି	୧. ହୈହଟ୍ଟ ଦେବୀ, ହାବୀଡୀହ ୨.ଭୁବନେଶ୍ବରୀ, କୋର୍ଥ
୧. କଥିତ କାଲୀ, ଉଚ୍ଚୈଠ, ୨.ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ, କୋର୍ଥ	୧. ମହିଷାସୁର ମର୍ଦିନୀ, ହାବୀଡୀହ, ୨.ଉମା, ମ୍ଲେଚ୍ଛମର୍ଦିନୀ, ମିର୍ଜାପୁର, ଦରଭଂଗା	୧.ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ, ଭଗବତୀପୁର, ନାହର, ମହିଷାସୁର ମର୍ଦିନୀ, ବହେରୀ, ଦରଭଂଗା
୧. ମ୍ଲେଚ୍ଛମର୍ଦିନୀ ଭଗବତୀ, ମିର୍ଜାପୁର, ଦରଭଂଗା ୨. ରାମ ମନ୍ଦିର, ଅହିଲ୍ଯାସ୍ଥାନ	୧. ମ୍ଲେଚ୍ଛମର୍ଦିନୀ ଭଗବତୀ, ମିର୍ଜାପୁର, ଦରଭଂଗା ୨.ସିଂହେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ, ମଧେପୁରା	୧. ନଟରାଜ, ତାରାଲାହୀ ୨. ଉମାମାହେଶ୍ବର
୧_ଶେଷସାଯୀ, ସବାସ, ମୁଜଫ୍ଫରପୁର, ୨_ନଟରାଜ_ତାରାଲାହୀ ୩_ ଭଗବତୀ ୪_ ଉମା ମାହେଶ୍ବରୀ	୧-ଶିବ ପାର୍ବତୀ ମନ୍ଦିର, କପିଲେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ ୨. ସୂର୍ଯ ମୂର୍ତି ଡିଲାହୀ	୧_ ସୂର୍ଯମୂର୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ବରୁଆର ୨. ଗଂଗା, ଆନ୍ଧ୍ରା ଠାଢ଼ୀ
୧_ଉଚ୍ଚୈଠ ଭ୍ହଗବତୀ, ବେନୀପଟ୍ଟୀ ୨_ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ, ଦୁର୍ଗା ୩_ ଚାମୁଣ୍ଡା ମନ୍ଦିର, କଟରା, ମୁଜଫ୍ଫରପୁର ୪._ଭଗବତୀ ବାନେଶ୍ବରୀ, ଭଣ୍ଡାରିସମ	୧. ବରାହମୂର୍ତି, ତିଲକେଶ୍ବରସ୍ଥାନ, ୨.ବିଷ୍ଣୁ, ଭବାନୀପୁର	୧. ବିଷ୍ଣୁ, ଜଯନଗର ୨.ବିଷ୍ଣୁ, ଭୀଠ ଭଗବାନପୁର
୧_ବିଷ୍ଣୁ, ଲଦହୋ, ୨.ସୂର୍ଯ, ଦେକୁଲୀ	୧_ବିଷ୍ଣୁ_ସାହୋ ପରଡ଼ୀ, ସ୍ଥାପିତ-ହାଭୀଡୀହ ୨.ବୁଦ୍ଧ-ବିଷ୍ଣୁ ମୂର୍ତି ଅଭିଲେଖ	୧_ବିଷ୍ଣୁ, ସେହାନ, ୨_ବରାହ ୩_ଗଣେଶ ୪.ଶିବ ମନ୍ଦିର_ରୂପନଗର
୧_ଯମୁନା, ଆନ୍ଧ୍ରା ଠାଢ଼ୀ, ୨.ଅଷ୍ଟଭୁଜ ଗଣେଶ, ହାବୀଡୀହ	୧_ଯମୁନା, ଭୈରବ ବଲିଯା, ୨_ଶେଷସାଯୀ, ସବାସ, ମୁଜଫ୍ଫରପୁର, ୩_ନଟରାଜ_ତାରାଲାହୀ ୪_ ଭଗବତୀ ୫_ ଉମା ମାହେଶ୍ବରୀ	କଥିତ, କାଲୀ, ଉଚ୍ଚୈଠ, ବେନୀପଟ୍ଟୀ

ମିଥିଲାକ ଖୋଜ

ଈ ଆଲେଖ ହମର ଦଶକସଁ ଊପରକ ମିଥିଲାକ ଯାତ୍ରାକ ଉପରାନ୍ତକ ସୂତ୍ର-ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଅଛି ଆ ଏହିମେ ଏହି ସଭ ସ୍ଥାନକ ସ୍ଥାନୀଯ ନିବାସୀ ଆ ଗାଇଡ ସଭକ ଅକଥନୀଯ ଯୋଗଦାନ ଛନ୍ହି । କଖନୋ କାଲତଁ ଭାଡ଼ାକ ଗାଡ଼ୀକ ଡ୍ରାଇବର ଲୋକନି ସେହୋ ନୀକ ଗାଇଡ ସିଦ୍ଧ ଭେଲାହ ।-ଗଜେନ୍ଦ୍ର ଠାକୁର

୧.ଗୌରୀ-ଶଂକର ସ୍ଥାନ- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ଜମଥରି ଗାମ ଆ ହୈଂଠୀ ବାଲୀ ଗାମକ ବୀଚ ଈ ସ୍ଥାନ ଗୌରୀ ଆ ଶଙ୍କରକ ସମ୍ମିଲିତ ମୂର୍ତ୍ତି ଆ ଏହି ପର ମିଥିଲାକ୍ଷରମେ ଲିଖଲ ପାଲବଂଶୀଯ ଅଭିଲେଖକ କାରଣସଁ ବିଶେଷ ରୂପସଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀଯ ଅଛି। ଈ ସ୍ଥଲ ଏକମାତ୍ର ପୁରାତନ ସ୍ଥଲ ଅଛି ଜେ ପୂର୍ଣ ରୂପସଁ ଗାମକ ଉତ୍ସାହୀ କାର୍ଯକର୍ତ୍ତା ଲୋକନିକ ସହଯୋଗସଁ ପୂର୍ଣ ରୂପସଁ ବିକସିତ ଅଛି। ଶିବରାତ୍ରିମେ ଏହି ସ୍ଥଲକ ଚୁହଚୁହୀ ଦେଖବା ଯୋଗ୍ଯ ରହୈତ ଅଛି। ବିଦେଶ୍ବରସ୍ଥାନସଁ ୨-୩ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ଦିଶାମେ ଈ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
୨.ଭୀଠ-ଭଗବାନପୁର ଅଭିଲେଖ- ରାଜା ନାନ୍ଯଦେବକ ପୁତ୍ର ମଲ୍ଲଦେବସଁ ସଂବଂଧିତ ଅଭିଲେଖ ଏତଏ ଅଛି। ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ମଧେପୁର ଥାନାମେ ଈ ସ୍ଥଲ ଅଛି।
୩.ହୁଲାସପଟ୍ଟୀ- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ଫୁଲପରାସ ଥାନାକ ଜାଗେଶ୍ବର ସ୍ଥାନ ଲଗ ହୁଲାସପଟ୍ଟୀ ଗାମ ଅଛି। କାରୀ ପାଥରକ ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନକ ମୂର୍ତ୍ତି ଏତଏ ଅଛି।
୪.ପିପରାହୀ-ଲୌକହା ଥାନାକ ପିପରାହୀ ଗାମମେ ବିଷ୍ଣୁକ ମୂର୍ତ୍ତିକ ଚାରୂ ହାଥ ଭଗ୍ନ ଭଏ ଗେଲ ଅଛି।
୫.ମଧୁବନ- ପିପରାହୀସଁ ୧୦ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ନେପାଲକ ମଧୁବନ ଗାମମେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁକ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି।
୬.ଅଂଧରା-ଠାଢ଼ୀକ ସ୍ଥାନୀଯ ବାଚସ୍ପତି ସଂଗ୍ରହାଲଯ- ଗୌଡ଼ ଗାମକ ଯକ୍ଷିଣୀକ ଭବ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତି ଏତଏ ରାଖଲ ଅଛି।
୭.କମଲାଦିତ୍ଯ ସ୍ଥାନ- ଅଂଧରା ଠାଢ଼ୀ ଗାମକ ଲଗମେ କମଲାଦିତ୍ଯ ସ୍ଥାନକ ବିଷ୍ଣୁ ମଂଦିର କର୍ଣାଟ ରାଜା ନାନ୍ଯଦେବକ ମଂତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଧର ଦାସ ଦ୍ବାରା ସ୍ଥାପିତ ଭେଲ।
୮.ଝଂଝାରପୁର ଅନୁମଣ୍ଡଲକ ରଖବାରୀ ଗାମମେ ବୃକ୍ଷକ ନୀଚାଁ ରାଖଲ ବିଷ୍ଣୁ ମୂର୍ତ୍ତି, ଗାଂଧାରଶୈଲୀ ମେ ବନାଓଲ ଗେଲ ଅଛି।
୯.ପଜେବାଗଢ଼ ବନହୀ ଟୋଲ- ଏତଏ ଏକଟା ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି ଭେଟଲ ଛଲ, ମୁଦା ଓକର ଆବ କୋନୋ ପତା ନହି ଅଛି। ଈ ସ୍ଥଲ ସେହୋ ରଖବାରୀ ଗାମ ଲଗ ଅଛି।
୧୦.ମୁସହରନିଯାଂ ଡୀହ- ଅଂଧରା ଠାଢ଼ୀସଁ ୩ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମ ପସ୍ଟନ ଗାମ ଲଗ ଏକଟା ଊଂଚ ଡୀହ ଅଛି।ବୁଦ୍ଧକାଲୀନ ଏକଜନିଯାଁ କୋଠଲୀ, ବୌଦ୍ଧକାଲୀନ ମୂର୍ତ୍ତି, ପାଇ, ବର୍ତ୍ତନକ ଟୁକଡ଼ୀ ଆ ପଜେବାକ ଅବଶେଷ ଏତଏ ଅଛି।
୧୧.ଭଗୀରଥପୁର- ପଣ୍ଡୌଲ ଲଗ ଭଗୀରଥପୁର ଗାମମେ ଅଭିଲେଖ ଅଛି ଜାହିସଁ ଓଇନବାର ବଂଶକ ଅଂତିମ ଦୁନୂ ଶାସକ ରାମଭଦ୍ରଦେବ ଆ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥକ ପ୍ରଶାସନକ ବିଷଯମେ ସୂଚନା ଭେଟୈତ ଅଛି।
୧୨.ଅକୌର- ମଧୁବନୀସଁ ୨୦ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମ ଆ ଉତ୍ତରମେ ଅକୌର ଗାମମେ ଏକଟା ଊଁଚ ଡୀହ ଅଛି, ଜତଏ ବୌଦ୍ଧକାଲକ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି।
୧୩.ବଲିରାଜପୁର କିଲା- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ବାବୂବରହୀ ପ୍ରଖଣ୍ଡସଁ ୫ କିଲୋମୀଟର ପୂବ ବଲିରାଜପୁର ଗାମ ଅଛି। ଏକର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶାମେ ଏକଟା ପୁରାନ କିଲାକ ଅବଶେଷ ଅଛି। କିଲା ଚାରି କିଲୋମୀଟର ନମଗର ଆ ଏକ କିଲୋମୀଟର ଚାକର ଅଛି। ଦସ ଫୀଟକ ମୋଟ ଦେବାଲସଁ ଈ ଘେରଲ ଅଛି।
୧୪.ଅସୁରଗଢ଼ କିଲା- ମିଥିଲାକ ଦୋସର କିଲା ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ପୂବ ଆ ଉତ୍ତର ସୀମା ପର ତିଲଯୁଗା ଧାରକ କାତମେ ମହାଦେବ ମଠ ଲଗ ୫୦ ଏକଡ଼ମେ ପସରଲ ଅଛି।
୧୫.ଜଯନଗର କିଲା- ମିଥିଲାକ ତେସର କିଲା ଅଛି ଭାରତ ନେପାଲ ସୀମା ପର ପ୍ରାଚୀନ ଜଯପୁର ଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଯନଗର ନଗର ଲଗ। ଦରଭଂଗା ଲଗ ପଂଚୋଭ ଗାମସଁ ପ୍ରାପ୍ତ ତାମ୍ର ଅଭିଲେଖ ପର ଜଯପୁର କେର ବର୍ଣନ ଅଛି।
୧୬.ନନ୍ଦନଗଢ଼- ବେତିଯାସଁ ୧୨ ମୀଲ ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତରମେ ଈ କିଲା ଅଛି। ତୀନ ପଂକ୍ତ୍ତିମେ ୧୫ ଟା ଊଁଚ ଡୀହ ଅଛି।
୧୭.ଲୌରିଯା-ନନ୍ଦନଗଢ଼- ନନ୍ଦନଗଢ଼ସଁ ଉତ୍ତର ସ୍ଥିତ ଅଛି, ଏତଏ ଅଶୋକ ସ୍ତଂଭ ଆ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୂପ ଅଛି।
୧୮.ଦେକୁଲୀଗଢ଼- ଶିବହର ଜିଲାସଁ ତୀନ କିଲୋମୀଟର ପୂବ ହାଇବେ କେର କାତମେ ଦୂ ଟା କିଲାକ ଅବଶେଷ ଅଛି। ଚାରୂ ଦିଶି ଖଧାଇ ଅଛି।
୧୯.କଟରାଗଢ଼- ମୁଜଫ୍ଫରପୁରମେ କଟରା ଗାମମେ ବିଶାଲ ଗଢ଼ ଅଛି, ଦେକୁଲୀ ଗଢ଼ ଜେକାଁ ଚାରୂ କାତ ଖଧାଇ ଖୁନଲ ଅଛି।
୨୦.ନୌଲାଗଢ଼-ବେଗୁସରାଯସଁ ୨୫ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ୩୫୦ ଏକଡ଼ମେ ପସରଲ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୧.ଜଯମଂଗଲଗଢ଼-ବେଗୂସରାଯମେ ବରିଯାରପୁର ଥାନାମେ କାବର ଝୀଲକ ମଧ୍ଯ ଏକଟା ଊଁଚ ଡୀହ ଅଛି। ଏତଏ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି। ନାଓକୋଠୀ (ମଝୌଲ) ଗାମ ଲଗ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୧ ଅ.ମଂଗଲଗଢ଼- ସମସ୍ତୀପୁର ଜିଲାମେ ଦୁଧପୁରା ବଜାର ଲଗ ଦେଓଢ ଗାମ ଲଗ।
୨୨.ଅଲୌଲୀଗଢ଼-ଖଗଡ଼ିଯାସଁ ୧୫ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ଅଲୌଲୀ ଗାମ ଲଗ ୧୦୦ ଏକଡ଼ମେ ପସରଲ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୩.କୀଚକଗଢ଼-ପୂର୍ଣିଯା ଜିଲାମେ ଡେଂଗରଘାଟସଁ ୧୦ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ମହାନନ୍ଦା ନଦୀକ ପୂବମେ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୪.ବେନୂଗଢ଼-ଟେଢ଼ଗାଛ ଥାନାମେ କବଲ ଧାରକ କାତମେ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୫.ବରିଜନଗଢ଼-ବହାଦୁରଗଂଜସଁ ଛହ କିଲୋମୀଟର ଦକ୍ଷିଣମେ ଲୋନସବରୀ ଧାରକ କାତମେ ଈ ଗଢ଼ ଅଛି।
୨୬.ଗୌତମ ତୀର୍ଥ- କମତୌଲ ସ୍ଟେଶନସଁ ୬ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗାମ ଲଗ ଏକଟା ଗୌତମ କୁଣ୍ଡ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଅଛି।
୨୭.ହଲାବର୍ତ୍ତ- ଜନକପୁରସଁ ୩୫ କିଲୋମୀଟର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମମେ ସୀତାମଢ଼ୀ ନଗରମେ ହଲବେଶ୍ବର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଆ ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର ଅଛି। ଏତଏସଁ ଡେଢ଼ କିଲୋମୀଟର ପର ପୁଣ୍ଡରୀକ କ୍ଷେତ୍ରମେ ସୀତାକୁଣ୍ଡ ଅଛି। ହଲାବର୍ତ୍ତମେ ଜନକ ଦ୍ବାର ହର ଚଲଏବା କାଲ ସୀତା ଭେଟଲି ଛଲୀହ। ରାମ ନବମୀ (ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଲ ନବମୀ) ଆ ଜାନକୀ ନବମୀ (ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଲ ନବମୀ) ପର ଏତଏ ମେଲା ଲଗୈତ ଅଛି।
୨୮.ଫୁଲହର-ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ହରଲାଖୀ ଥାନାମେ ଫୁଲହର ଗାମମେ ଜନକକ ପୁଷ୍ପବାଟିକା ଛଲ ଜତଏ ସୀତା ଫୂଲ ଲୋଢ଼ୈତ ଛଲୀହ।
୨୯.ଜନକପୁର-ବୃହଦ୍ ବିଷ୍ଣୁପୁରାଣମେ ମିଥିଲାମାହାତ୍ମ୍ଯମେ ଜନକପୁର କ୍ଷେତ୍ରକ ବର୍ଣନ ଅଛି। ସତ୍ରହମ ଶତାବ୍ଦୀମେ ସଂତ ସୂର କିଶୋରକେଁ ଅଯୋଧ୍ଯାମେ ସରଯୂ ଧାରମେ ରାମ ଆ ଜାନକୀକ ଦୂ ଟା ଭବ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତି ଭେଟଲନ୍ହି, ଜକରା ଓ ଜାନକୀ ମନ୍ଦିର, ଜନକପୁରମେ ସ୍ଥାପିତ କଏ ଦେଲନ୍ହି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ଦିରକ ସ୍ଥାପନା ଟୀକମଗଢ଼କ ମହାରାନୀ ଦ୍ବାରା ୧୯୧୧ ଈ. ମେ ଭେଲ। ନଗରକ ଚାରୂକାତ ଯମୁନୀ, ଗେରୁଖା ଆ ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଧାର ଅଛି। ରାମ ନବମୀ (ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଲ ନବମୀ),ଜାନକୀ ନବମୀ (ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଲ ନବମୀ) ଆ ବିବାହ ପଂଚମୀ (ଅଗହନ ଶୁକ୍ଲ ପଂଚମୀ) ପର ଏତଏ ମେଲା ଲଗୈତ ଅଛି।
୩୦.ଧନୁଷା- ଜନକପୁରସଁ ୧୫ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର ଧନୁଷା ସ୍ଥାନମେ ପୀପରକ ଗାଛକ ନୀଚାଁ ଏକଟା ଧନୁଷାକାର ଖଣ୍ଡ ପଡ଼ଲ ଅଛି। ରାମକ ତୋଡ଼ଲ ଈ ଧନୁଷ ଅଛି। ଏହିସଁ ପୂବ ବାଣଗଂଗା ଧାର ବହୈତ ଅଛି ଜେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦ୍ବାରା ବାଣସଁ ଉଦ୍ଘାଟିତ ଭେଲ ଛଲ।
୩୧.ସୁଗ୍ଗା-ଜନକପୁର ଲଗ ଜଲେଶ୍ବର ଶିବଧାମକ ସମୀପ ସୁଗ୍ଗା ଗ୍ରାମମେ ଶୁକଦେବଜୀକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ଶୁକଦେବଜୀ ଜନକସଁ ଶିକ୍ଷା ଲେବାକ ହେତୁ ମିଥିଲା ଆଏଲ ଛଲାହ- ଏହି ଠାମ ହୁନକର ଠହରେବାକ ବ୍ଯବସ୍ଥା ଭେଲ ଛଲ।
୩୨.ସିଂହେଶ୍ବର- ମଧେପୁରାସଁ ୫ କିଲୋମୀଟରପର ଗୌରୀପୁର ଗାମ ଲଗ ସିଂହେଶ୍ବର ଶିବଧାମ ଅଛି।
୩୩.କପିଲେଶ୍ବର-କପିଲ ମୁନି ଦ୍ବାର ସ୍ଥାପିତ ମହାଦେବ ମଧୁବନୀସଁ ୬ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମମେ ଅଛି।
୩୪.କୁଶେଶ୍ବର- ସମସ୍ତୀପୁରସଁ ଉତ୍ତର-ପୂବ, ଲହେରିଯାସରାଯସଁ 60 କିଲୋମୀଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂବ ଆ ସହରସାସଁ ୨୫ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମ ଈ ଏକଟା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିବସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏତଏ ଚିଡ଼ୈ-ଅଭ୍ଯାରଣ୍ଯ ସେହୋ ଅଛି ଜତଏ ଉଜ୍ଜର ଆ କାରୀ ଗୈବର, ଲାଲସର, ଦିଘୌଛ, ମୈଲ, ନକଟା, ଗୈରୀ, ଗଗନ, ସିଲ୍ଲୀ, ଅଧାନୀ, ହରିଅଲ, ଚାହା, କରନ, ରତବା ଚିଡ଼ୈ ସଭ ଅନାଯାସହି ନବମ୍ବରସଁ ମାର୍ଚ ଧରି ଦେଖବାମେ ଆଏତ ।
୩୫.ସିମରଦହ-ଥଲବାରା ସ୍ଟେଶନ ଲଗ ଶିବସିଂହ ଦ୍ବାରା ବସାଓଲ ଶିବସିଂହପୁର ଗାମ ଲଗ ଈ ଶିବମନ୍ଦିର ଅଛି।
୩୬.ସୋମନାଥ- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ସୌରାଠ ଗାମମେ ସଭାଗାଛୀ ଲଗ ସୋମଦେବ ମହାଦେବ ଛଥି।
୩୭.ମଦନେଶ୍ବର- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ଅଂଧରା ଠାଢ଼ୀସଁ ୪ କିଲୋମୀଟର ପୂବ ମଦନେଶ୍ବର ଶିବ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
୩୮.କୁନ୍ଦଗ୍ରାମ:ହାଜୀପୁରସଁ ବତ୍ତୀସ କିଲୋମୀଟର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବମେ ବସାଧ-ବୈଶାଲୀ ଆ ଲଗମେ ବାସୋକୁଣ୍ଡ ଲଗ ଗାମ ଗଢ଼-ଟୀଲାସଁ ୨ କି.ମୀ. ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଅଛି କୁନ୍ଦଗ୍ରାମ , ଜତଏ ଜୈନକ ୨୪ମ ତୀର୍ଥଂକର ମହାବୀରକ ଜନ୍ମ ଭେଲ ଛଲନ୍ହି। ଏତଏ ବୁଦ୍ଧକ ଛାଉର, ଅଭିଷେକ ପୁଷକରଣୀ (ରାଜା ଅଭିଷେକସଁ ପୂର୍ବ ଏତଏ ନହାଇତ ରହଥି), ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ଆ ସଂସଦ-ଭବନ (ରାଜା ବିଶାଲକ ଗଢ଼) ଅଛି।
୩୯.ଚଣ୍ଡେଶ୍ବର- ଝଂଝାରପୁରମେ ହରଡ଼ୀ ଗାମ ଲଗ ଚଣ୍ଡେଶ୍ବର ଠାକୁର ଦ୍ବାରା ସ୍ଥାପିତ ଚଣ୍ଡେଶ୍ବର ଶିବସ୍ଥାନ ଅଛି।
୪୦.ବିଦେଶ୍ବର-ମଧୁବନୀ ଜିଲାମେ ଲୋହନାରୋଡ ସ୍ଟେଶନ ଲଗ ସ୍ଥିତ ଶିବଧାମକ ସ୍ଥାପନା ମହାରାଜ ମାଧବସିଂହ କଏଲନ୍ହି। ତାହି ଯୁଗକ ମିଥିଲାକ୍ଷରକ ଅଭିଲେଖ ସେହୋ ଏତଏ ଅଛି।
୪୧.ଶିଲାନାଥ- ଜଯନଗର ଲଗ କମଲା ଧାରକ କାତମେ ଶିଲାନାଥ ମହାଦେବ ଛଥି।
୪୨.ଉଗ୍ରନାଥ-ମଧୁବନୀସଁ ଦକ୍ଷିଣ ପଣ୍ଡୌଲ ସ୍ଟେଶନ ଲଗ ଭବାନୀପୁର ଗାମମେ ଉଗନା ମହାଦେବକ ଶିବଲିଂଗ ଅଛି। ବିଦ୍ଯାପତିକେଁ ପ୍ଯାସ ଲଗଲନ୍ହି ତଁ ଉଗନାରୂପୀ ମହାଦେବ ଜଟାସଁ ଗଂଗାଜଲ ନିକାଲି ଜଲ ପିଏଲଖିନ୍ହ। ବିଦ୍ଯାପତିକ ହଠ କଏଲା ପର ଏହି ସ୍ଥାନ ପର ଉଗନା ହୁନକା ଅପନ ଅସଲ ଶିବରୂପକ ଦର୍ଶନ ଦେଲଖିନ୍ହ।
୪୩.ଉଚ୍ଚୈଠ ଛିନ୍ନମସ୍ତିକା ଭଗବତୀ- କମତୌଲ ସ୍ଟେଶନସଁ ୧୬ କିଲୋମୀଟର ପୂର୍ବୋତ୍ତର ଉଚ୍ଚୈଠମେ କାଲିଦାସ ଭଗବତୀକ ପୂଜା କରୈତ ଛଲାହ। ଭଗବତୀକ ମୌଲିକ ମୂର୍ତ୍ତି ମସ୍ତକ ବିହୀନ ଅଛି।
୪୪.ଉଗ୍ରତାରା- ମଣ୍ଡନ ମିଶ୍ରକ ଜନ୍ମଭୂମି ମହିଷୀମେ ମଣ୍ଡନକ ଗୋସାଉନି ଉଗ୍ରତାରା ଛଥି।
୪୫.ଭଦ୍ରକାଲିକା- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ କୋଇଲଖ ଗାମମେ ଭଦ୍ରକାଲିକା ମଂଦିର ଅଛି।
୪୬.ଚାମୁଣ୍ଡା- ମୁଜଫ୍ଫରପୁର ଜିଲାମେ କଟରାଗଢ଼ ଲଗ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ବା ଲଖନଦେଇ ଧାର ଲଗ ଦୁର୍ଗା ଦ୍ବାରା ଚଣ୍ଡ-ମୁଣ୍ଡକ ବଧ କଏଲ ଗେଲ। ଓହି ସ୍ଥାନ ପର ଈ ମନ୍ଦିର ଅଛି।
୪୭.ପରସା ସୂର୍ଯ ମନ୍ଦିର- ଝଂଝାରପୁରମେ ସଗ୍ରାମସଁ ପାଁଚ କିଲୋମୀଟର ପୂର୍ବ ପରସା ଗାମମେ ସାଢ଼େ ଚାରି ଫୀଟକ ଭବ୍ଯ ସୂର୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତି ଭେଟଲ ଅଛି।
୪୮.ବିସଫୀ- ମଧୁବନୀ ଜିଲାକ ବେନୀପଟ୍ଟୀ ଥାନାମେ କମତୌଲ ରେଲବେ ସ୍ଟେଶନସଁ ୬ କିଲୋମୀଟର ପୂବ ଆ କପିଲେଶ୍ବର ସ୍ଥାନସଁ ୪ କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମ ବିସଫୀ ଗାମ ଅଛି। ବିଦ୍ଯାପତିକ ଜନ୍ମ-ସ୍ଥାନ ଈ ଗାମ ଅଛି। ଏତଏ ବିଦ୍ଯାପତିକ ସ୍ମାରକ ସେହୋ ଅଛି।
୪୯.ମଂଦାର ପର୍ବତ-ବାଂକା ସ୍ଥିତ ସ୍ଥଲମେ ମିଥିଲାକ୍ଷରକ ଗୁପ୍ତବଂଶୀଯ ୭ମ୍ ଶତାବ୍ଦୀକ ଅଭିଲେଖ ଅଛି। ସମୁଦ୍ର ମଂଥନକ ହେତୁ ମଂଦାରକ ପ୍ରଯୋଗ ଭେଲ ଛଲ। ନିକଟମେ ବୌଂସୀମେ ଜୈନକ ବାରହମ ତୀର୍ଥଂକର ବାସୁପୂଜ୍ଯ ନାଥକ ଦୂଟା ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି, ପୈଘ ମୂର୍ତି ଲାଲ ପାଥରକ ଅଛି ତଁ ଦୋସର କାଁସାକ ଜକର ସୋଝାଁ ଦୂଟା ପଦଚିନ୍ହ ଅଛି। ଜୈନକ ବାରହମ ତୀର୍ଥଂକର ବାସୁପୂଜ୍ଯ ନାଥକ ଜନ୍ମ ଚମ୍ପାନଗରମେ ଆ ନିର୍ବାଣ ଏତହି ଭେଲ ଛଲନ୍ହି।
୫୦.ବିକ୍ରମଶିଲା-ଭାଗଲପୁରମେ ସ୍ଥିତ ପ୍ରାଚୀନ ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ। ଭାଗଲପୁର ଜିଲାକ ଅଂତୀଚକ ଗାମମେ ରାଜା ଧର୍ମପାଲକ ବନାଓଲ ବୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ ଅଛି। ୧୦୮ ବ୍ଯାଖ୍ଯାତା ଲେଲ ରହବାକ ସ୍ଥାନ ଆ ବାହରସଁ ପଢ଼ଏ ବଲା ଲେଲ ସେହୋ ସ୍ଥାନ ଏତଏ ନିର୍ମିତ ଅଛି
୫୧. ମିଥିଲାକ ବୀସ ଟା ସିଦ୍ଧ ପୀଠ- ୧.ଗିରିଜାସ୍ଥାନ(ଫୁଲହର, ମଧୁବନୀ), ୨.ଦୁର୍ଗାସ୍ଥାନ(ଉଚୈଠ, ମଧୁବନୀ), ୩.ରହେଶ୍ବରୀ (ଦୋଖର, ମଧୁବନୀ), ୪.ଭୁବନେଶ୍ବରୀସ୍ଥାନ(ଭଗବତୀପୁର, ମଧୁବନୀ), ୫.ଭଦ୍ରକାଲିକା(କୋଇଲଖ, ମଧୁବନୀ), ୬.ଚମୁଣ୍ଡା ସ୍ଥାନ(ପଚାହୀ, ମଧୁବନୀ), ୭.ସୋନାମାଇ(ଜନକପୁର, ନେପାଲ), ୮.ଯୋଗନିଦ୍ରା(ଜନକପୁର, ନେପାଲ), ୯.କାଲିକା ସ୍ଥାନ (ଜନକପୁର ସ୍ଥାନ), ୧୦.ରାଜେଶ୍ବରୀ ଦେବୀ(ଜନକପୁର, ନେପାଲ), ୧୧.ଛିନମସ୍ତା ଦେବୀ(ଉଜାନ, ମଧୁବନୀ), ୧୨.ବନଦୁର୍ଗା(ଖରରଖ, ମଧୁବନୀ), ୧୩.ସିଧେଶ୍ବରୀ ଦେବୀ(ସରିସବ, ମଧୁବନୀ), ୧୪.ଦେବୀ-ସ୍ଥାନ (ଅଂଧରା ଠାଢ଼ୀ, ମଧୁବନୀ),୧୫.କଂକାଲୀ ଦେବୀ (ଭାରତ ନେପାଲ ସୀମା ଆ ରାମବାଗ ପ୍ଲେସ, ଦରଭଂଗା), ୧୬.ଉଗ୍ରତାରା (ମହିଷୀ, ସହରସା), ୧୭.କାତ୍ଯାନୀ ଦେବୀ(ବଦଲାଘାଟ, ସହରସା), ୧୮.ପୁରନ ଦେବୀ(ପୂର୍ଣିଯାଁ), ୧୯.କାଲୀ ସ୍ଥାନ (ଦରଭଂଗା), ୨୦.ଜୈମଂଗଲାସ୍ଥାନ(ମୁଂଗେର), ୫୨. ଜନକପୁର ପରିକ୍ରମାକ ୧୫ ସ୍ଥଲ ଆ ଓତୁକ୍କା ମୁଖ୍ଯ ଦେବତା ୧. ହନୁମାନନଗର- ହନୁମାନଜୀ, ୨.କଲ୍ଯାଣେଶ୍ବର- ଶିବଲିଂଗ, ୩.ଗିରିଜା-ସ୍ଥାନ- ଶକ୍ତି, ୪.ମଟିହାନୀ- ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର, ୫.ଜାଲେଶ୍ବର- ଶିବଲିଂଗ, ୬.ମନାଈ- ମାଣ୍ଡବ ଋଷି, ୭. ଶ୍ରୁବ କୁଣ୍ଡ- ଧ୍ରୁବ ମନ୍ଦିର, ୮.କଂଚନ ବନ- କୋନୋ ମନ୍ଦିର ନଞି ମାତ୍ର ମନୋରମ ଦୃଶ୍ଯ, ୯.ପର୍ବତ- ପାଁଚ ଟା ପର୍ବତ, ୧୦.ଧନୁଷା- ଶିବଧନୁଷକ ଟୁକଡ଼ୀ, ୧୧.ସତୋଖଡ଼ୀ- ସପ୍ତର୍ଷିକ ସାତ ଟା କୁଣ୍ଡ, ୧୨.ହରୁଷାହା- ବିମଲାଗଂଗା, ୧୩. କରୁଣା- କୋନୋ ମନ୍ଦିର ନହି ମାତ୍ର ମନୋରମ ଦୃଶ୍ଯ, ୧୪. ବିସୌଲ- ବିଶ୍ବାମିତ୍ର ମନ୍ଦିର, ୧୫.ଜନକପୁର।“ମିଥିଲାଯଦଯଶ୍ଚ ମଧ୍ଯଂତେ ରିପବୋ ଇତି ମିଥିଲା ନଗରୀ” - ମିଥିଲା ଜତଏ ଶତ୍ରୁକେଁ ମଥଲ ଜାଇତ ଅଛି- ପାଣିନୀକ ବିବରଣ ।

୫୩. ଚୈନପୁର ସହରସା- ମିଥିଲାକ ଏକମାତ୍ର ନୀଲକଂଠ ମନ୍ଦିର, ସଂଗମେ ଆଦିକାଲୀନ ଭବ୍ଯ କାଲୀ-ମନ୍ଦିର ସେହୋ ଏହି ଗାମମେ ଅଛି। ମହାଶିବରାତ୍ରି ଆ କାଲୀପୂଜା ବଡ଼ ଧୂମଧାମସଁ ଚୈନପୁରମେ ହୋଇତ ଅଛି।
୫୪.ଧରହରା, ବନମନଖୀ, ପୂର୍ଣିଯାଁମେ ନରସିଂହ ଅବତାରକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଏକଟା ଖୋହ ଜେକାଁ ପୈଘ ପାଯା ଅଛି ଜାହିମେ ଜେ କିଛୁ ଫେକବୈକ ତଁ ବଡ଼ୀ କାଲ ଧରି ଗୋଂ-ଗୋଁ ଅବାଜ ହୋଇତ ରହତ। ଈ ସ୍ଥାନ ଆବ ନରସିଂହ ଭଗବାନକ ମୂର୍ତି ଆ ମନ୍ଦିରକ କାରଣସଁ ବେଶ ବିକସିତ ଭଏ ଗେଲ ଅଛି।
୫୫.ନେଊରୀ: ଦରଭଂଗାକ ବିରୌଲ ପ୍ରଖଣ୍ଡସଁ ୧୩.କିଲୋମୀଟର ପଶ୍ଚିମମେ ଏକଟା ଗଢ଼ ଅଛି ଜେ ଲୋରିକକ ମାନଲ ଜାଇତ ଅଛି।
୫୬.ଦରଭଂଗା କୈଥୋଲିକ ଚର୍ଚ: ୧୮୯୧ମେ ସ୍ଥାପିତ ଈ ଚର୍ଚ ୧୮୯୭ କେର ଭୂକମ୍ପମେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଭଏ ଗେଲ। ଏକରା ହୋଲୀ ରୋଜେରୀ ଚର୍ଚ ସେହୋ କହଲ ଜାଇତ ଅଛି।
୫୭.ସେଂଟ ଫାଂସିସ ଓସିସୀ ଚର୍ଚ ମୁଜଫ୍ଫରପୁରମେ ଅଛି।
୫୮.ଭିଖା ସଲାମୀ ମଜାର: ଗଂଗାସାଗର ପୋଖରି ଦରଭଂଗାକ ମହାରପର ଈ ମଜାର ଅଛି।
୫୯.ଦରଭଂଗା ଟାବର ମସ୍ଜିଦ ଇସ୍ଲାମ ମତାବଲମ୍ବୀକ ଏକଟା ଭବ୍ଯ ମସ୍ଜିଦ ଆ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଲ ଅଛି।
୬୦. ମକଦୂମ ବାବାକ ମଜାର:ଲଲିତ ନାରାଯଣ ମିଥିଲା ବିଶ୍ବବବିଦ୍ଯାଲଯ ଆ କାମେଶ୍ବର ସିଂହ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ବବିଦ୍ଯାଲଯ ଦରଭଂଗାକ ବୀଚ ସ୍ଥିତ ଈ ମଜାର ହିନ୍ଦୂ ଆ ମୁସ୍ଲିମ ମତାବଲମ୍ବୀକ ଏକଟା ପାବନ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
୬୧.ଚମ୍ପାନଗର:ଭାଗଲପୁରକ ପଶ୍ଚିମମେ, ଆବ ନଗରସଁ ସଟି ଗେଲ ଅଛି। ଈ ଜୈନ ଲୋକନିକ ଏକଟା ପବିତ୍ରସ୍ଥଲ ଅଛି, ଏତଏ ମହାବୀର ତୀନଟା ବସ୍ସାବାସ କଏନେ ରହଥି। ଦୂ ଟା ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଏତଏ ଅଛି, ଜେ ଜୈନକ ବାରହମ ତୀର୍ଥଂକର ବାସୁପୂଜ୍ଯ ନାଥକେଁ ସମର୍ପିତ ଅଛି।
୬୨.ବସୈଟୀ ଅଭିଲେଖ- ପୂଣିଯାଁମେ ଶ୍ରୀନଗର ଲଗ ମିଥିଲାକ୍ଷରକ ଈ ଅଭିଲେଖ ମିଥିଲାକ ପହିଲ ମହିଲା ଶାସକ ରାନୀ ଇଦ୍ରାବତୀକ ରାଜ୍ଯକାଲକ ବର୍ଣନ କରୈତ ଅଛି। ଏକର ଆଧାର ପର ମଦନେଶ୍ବର ମିଶ୍ର ’ଏକ ଛଲୀହ ମହାରାନୀ’ ଉପନ୍ଯାସ ସେହୋ ଲିଖନେ ଛଥି।
ବାଇସୀ-ବସୈଟୀ, ଅରରିଯା ମିଥିଲାକ୍ଷର ଶିଲାଲେଖ- ରାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ (୧୭୮୪-୧୮୦୨) ଜେ ଫୂଡ-ଫୗର-ବର୍କ ଆ ଅନ୍ଯ କଲ୍ଯାଣକାରୀ କାର୍ଯକ ପ୍ରାରମ୍ଭ କଏଲନ୍ହି କେର ମିଥିଲାକ୍ଷର ଅଭିଲେଖ ଏତଏ ଏକଟା ମନ୍ଦିରକ ଊପରମେ ତାମ୍ର-ପତ୍ରପର କୀଲିତ ଅଛି ଜେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରସଁ ଅଛି:-
ବସୈଟୀ (ଅରରିଯା) ବିହାର, ଶିବ ମନ୍ଦିରକ ମିଥିଲାକ୍ଷର ଶିଲାଲେଖକ ଦେବନାଗରୀ ରୂପାନ୍ତରଣ।

ବଂଶେ ସଭା ସମାନେ ସୁରଗନ ବିଦିତେ ଭୂ ସୂରସ୍ଯାବତିର୍ନା।
ରାଜାଭୂତକୃଷ୍ଣଦେବୋନୃପତି ସମରସିଂହା ମିଧସ୍ଯାତ୍ମଜାତଃ॥
ଯସ୍ମିନ୍ ରାଜ୍ଯାଭିଷେକଂ ଫଲଯିତୁ ମିବତଦ୍ଭକ୍ତିତୁଷ୍ଟୋମହେଶଃ।
କୈଲାଶାଦ୍ ଭୂଗତେଦ୍ଯୋପ୍ଯଧିନ ସତିତରା ବୈଦ୍ଯନାଥେନ ନାମ୍ନାଃ॥
ତସ୍ଯ ତନୁଜଃ ସୁକୃତିନୃପବରୌ ବିଶ୍ବନାଥ ରାଜା ଭୂତ।
ବିରନାରାଯଣ ରାଜସ୍ତସ୍ଯାପ୍ଯାସୀଦ୍ ସୁତସ୍ଯ॥
ନରନାରାଯଣ ରାଜୋ ନରପତି କୁଲ ମୌଲି ଭୂଷଣମ୍ ପୁନଃ।
ଅର୍ଥିନକଲ୍ପଦ୍ରୂମଦୂବ ସୁରଗନ ବଂସାବତଂସୋତ୍ଭୂତ॥୨॥
ତସ୍ମାଦି ବୈରିକୁଲ ସୂଦନ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ନାରାଯଣୋ ନରପତିସ୍ତନଯୋ ବଭୂକ।
ସଂମୋଦିତା ଦଶ ଦିଶୋ ନିଜ କୀର୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ଜ୍ଯୋତିସ୍ନେହାଭିରାର୍ଥ ନିବହଃ ସୁରିବତଶ୍ଚଯେଣ॥୩।।
ଯଦ୍ଦାନବାରି ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ବାରି ରାଶି ସକ୍ତାନ୍ତ କୀର୍ତି ବିମଲେନ୍ଦୁ ମରିଚିକାଭିଃ।
ପ୍ରୋଦ୍ଯୋତିତା ଦଶଦିଶଃ ସତନୁଜ ଇନ୍ଦ୍ରନାରାଯଣୋସ୍ଯ କୁଲଭୂଷଣ ରାଜରାଜଃ॥୪॥
ତେନଚ ସତ୍କୁଲ ଜାତା ତନଯା ମନବୋଧ ଶଝଣିଃ କୃତିନଃ।
ପରିଣୀତା ବନ୍ଧୁ ଯତ୍ନୈସ୍ତ୍ରିଲୋଚନନାଦ୍ରି ପୁତ୍ରୀବ॥୫॥
ଯସ୍ଯା ପ୍ରତାପତରଣାବୁଦିତେଽପିଚିତେ
ଚିନ୍ତାରଜବିନ୍ଦ ବନମାଲଭତେ ବିକାସମ
ସୌହୃଦଯ ହୃଦଯ ମକରନ୍ଦ ଚ ଉଦ୍ଯେନ
ତତ୍ରୈବ ଯଦ୍ ଗୁଣଗଣା ମଧୁପନ୍ତି ଯୋଗାତ୍॥୬॥
ଯଜ୍ଞେବର୍ଦେବ ଗଣୋ ଦ୍ବିଜାତି ନିବହଃ ସସ୍ତାଯନତ୍ଯାଦରୈଃ।
ଦର୍ଦାନୈପୂର୍ଣଃ ମନୋରଥୋଽର୍ଥପରନ ସନ୍ତିତିନିଃ ସଜ୍ଜନା॥୭॥
ଗର୍ଜ୍ଜଦ ବୈରି ମଦାନ୍ଧବାରଣ ଚପଶ୍ଚଞ୍ଚଃପେତାପାଂକୁରୌ।
ର୍ବସ୍ଯାଃ ସର୍ବଦୃଶେକୃତାଗୁଣ ଚମେର୍ମସ୍ଯାଶ୍ଚ ଭୂମୀତନେ॥୮॥
ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଇନ୍ଦୁମତି ସତୀମତିମତୀ ଦେବୀ ମହାରାଜ୍ଞିକା
ଜାତା ମୈଥିଲ ମାଣ୍ଡରାଽମିଛକୁଲାତ୍ ମୋଧୋସରୀ ଜାନଯାଃ।
ଦାନୈ କଲ୍ପଲତା ମଧଃ କୃତବତୀ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ ସେବା ପରା
ପାତିବ୍ରତ୍ଯ ପରାଯଣାଚ ସତତଂ ଗଂଗେର ସମ୍ପାରଣୀ॥୯॥
ଶାକେନ୍ଦୁ ନବଚନ୍ଦ୍ର ଶୈଲଧରଣୀ ସଂଲକ୍ଷିତ ଫାଲ୍ଗୁନେ
ମାସି ଶ୍ରେଷ୍ଠତରେ ସିତାହନି ଶିତେପକ୍ଷେ ଦ୍ବିତୀଯାଯାଂ ତିଥୌ।
ଭୂଦେବୈର୍ବର ବୈଦିକେର୍ମ୍ମଠମଯଂ ନିର୍ଭାରଯ ସଚ୍ଚିନିମିଃ
ତତ୍ରେ ସେନ୍ଦୁମତି ସୁରସ୍ଯ ବିଧିତ୍ର ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାବ୍ଯଧାତ୍॥୧୦॥
ସୋଦରପୁର ସମ୍ଭବ ରାଜାନୁକମ୍ପାପଜିବନିକୃତିନଃ।
ଶ୍ରୀ ଶୁଭନାଯସ୍ଯ କୃତିର୍ମିଦଂ ବିଜ୍ଞେକ୍ଷଂ ସନ୍ରନ୍ତତାମ୍॥୧୧॥