ବି ଦେ ହ 

ବି  ଦେ  ହ ବିଦେହ Videha ବିଦେହ http://www.videha.co.in  ବିଦେହ ପ୍ରଥମ ମୈଥିଲୀ ପାକ୍ଷିକ ଈ ପତ୍ରିକା Videha Ist Maithili Fortnightly e Magazine  ବିଦେହ ପ୍ରଥମ ମୈଥିଲୀ ପାକ୍ଷିକ ଈ ପତ୍ରିକା Read in your own script Roman(Eng) Gujarati Bangla Oriya Gurmukhi Telugu Tamil Kannada Malayalam Hindi
ନବ ଅଂକ ଦେଖବାକ ଲେଲ ପୃଷ୍ଠ ସଭକେଁ ରିଫ୍ରେଶ କଏ ଦେଖୂ। Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA.

ଭାରୋପୀଯଭାଷାସନ୍ଦର୍ଭେ ଧ୍ବନିବିମର୍ଶଃ

ବିଦ୍ଯାବାଚସ୍ପତି ଡା. ସଦାନନ୍ଦ ଝା

ବ୍ଯାକରଣବିଭାଗାଧ୍ଯକ୍ଷଃ

ଲଗମା ଦରଭଂଗା, ବିହାରଃ

ଭାରୋପୀଯଭାଷାଚିନ୍ତନଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକେଯୁଗେ ନିତରାମପେକ୍ଷତେ। ସଂଗଣକୀଯଭାଷାବିଜ୍ଞାନସ୍ଯ କୃତେ ଧ୍ବନିବିବେଚନଂ ଅତୀବଦୁଷ୍କରମ୍ ଇତି ସୁବିଦିତମ୍ମେବ। ତତ୍ର ମୂଲ ଭାରୋପୀଯଧ୍ବନିନାଂ ସ୍ବରୂପ ନିର୍ଧାରଣଂ କଠିନଂ କାର୍ଯମସ୍ତି। ଡା୦ସୁନିତିକୁମାରଚଟର୍ଜୀ-ଡାସୁକୁମାରସେନମହାଭାଗୌ ଆଙ୍ଗ୍ଲ-ଫ୍ରେଂଚ-ଜର୍ମନପ୍ରଭୃତିଗ୍ରନ୍ଥାଧାରେଣ ଧ୍ବନୀନାଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସ୍ବରୂପଂ ସ୍ବସ୍ବଗ୍ରନ୍ଥେଷୁ ପ୍ରତିପାଦିତବନ୍ତୌ। ଯଦ୍ଯପି ତନ୍ନ ପୂର୍ଣତୋ ନିର୍ଦୁଷ୍ଟଂ ତଥାପି ପ୍ରଶସ୍ଯତରମ୍। ଡା. ଭୋଲାନାଥ ତିବାରିମହାଭାଗାଃ ମୂଲଭାରୋପୀଯଧ୍ବନୀନାଂ ସ୍ବରୂପମେବମେବାଦିଷୁଃ-

୧. ସ୍ବରଃ

a. ମୂଲସ୍ବରାଃ

i. ଅତିହ୍ରସ୍ବଃ

ii. ହ୍ରସ୍ବଃ

iii. ଦୀର୍ଘଃ

ସଂଯୁକ୍ତସ୍ବରାଃ

୨. ଅନ୍ତସ୍ଥାଃ

୩. ବ୍ଯଂଜନାନି

a. ସ୍ପର୍ଶାଃ

i. କବର୍ଗଃ

ii. ତବର୍ଗଃ

iii. ପବର୍ଗଃ

b. ଊଷ୍ମାଃ

ଉପରୁକ୍ତେଷୁଭେଦେଷ୍ବପି ତତ୍ର ଭେଦପ୍ରଭେଦାଃ ପରିଗଣିତାସ୍ସନ୍ତି। ଏଷୁ ମୂଲଭାରୋପୀଯଧ୍ବନିଷୁ ଅତିହ୍ରସ୍ବ ଅଁ ଇତ୍ଯୁଦାସୀନୋଽର୍ଧମାତ୍ରିକସ୍ବରୋବର୍ତତେ। ଅସ୍ଯୋଚ୍ଚାରଣମସ୍ପଷ୍ଟମେବ ଭବତି। ଅତ ଏବାଯଂ ହ୍ରସ୍ବାର୍ଧସ୍ବରୋଽପି କଥ୍ଯତେ। ଯୂରୋପୀଯ ଭାଷାସ୍ବଯଂ ’Schwa’ ଇତି ନିଗଦ୍ଯତେ ଇତି ଲିଖ୍ଯତେ ଚ।

ଅନ୍ତଃସ୍ଥାସ୍ବରବ୍ଯଞ୍ଜନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି। ଅତ ଏଷାଂ ନାମାନ୍ବର୍ଥମ୍। ଇମେ କଦାଚିତ୍ ସ୍ବରବତ୍ କଦାଚିତ୍ ବ୍ଯଞ୍ଜନବଚ୍ଚ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ। କେଚିଦିମାନ୍ ସ୍ବରବ୍ଯଂଜନରୂପତ୍ବେନ ଦ୍ବାଦଶଧାଽଽମନନ୍ତି। ପରନ୍ତୁ ନେଦଂ ରୁଚିରମ୍। ତେଷାଂ ମୂଲତୋ ଷୋଢାତ୍ବାତ୍। ପ୍ରଯୋଗେ ଭବତୁ ନାମ ଦ୍ବାଦଶଧାତ୍ବମ୍। ଏତେଽନ୍ତସ୍ଥାଽର୍ଧବ୍ଯଂଜନ ଶବ୍ଦେନାଽପି ଗଦ୍ଯନ୍ତେ। ଏଷାଂ ସ୍ବରୂପାଣି ସ୍ବନନ୍ତାର୍ଧସ୍ବରପ୍ରଭୃତିଶବ୍ଦୈର୍ବ୍ଯପଦିଶ୍ଯନ୍ତେ। ବ୍ଯଞ୍ଜନେଷୁ କବର୍ଗସ୍ଯ ତ୍ରଯଃ ପ୍ରକାରାଃ ଆସନ୍। ତତ୍ର “ କ୍ ଖ ଗ ଘ ଇତି ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରକାରଂ ସାମାନ୍ଯକବର୍ଗଂ ମନ୍ଯନ୍ତେ କେଚିତ୍। କେଚନ ଚ ତାଲୁସାହାଯ୍ଯେନୋଚ୍ଚାରିତଂ କ୍ଯ ଖ୍ଯ ଗ୍ଯ ଘ୍ଯ ଇତି ପ୍ରଥମଂ କବର୍ଗଂ ସ୍ବୀକୁର୍ବନ୍ତି

ମୂଲଭାରୋପୀଯଧ୍ବନିଷୁ ’ହ୍’ ଧ୍ବନେଃ ସତ୍ତାଯାଂ ବିବଦନ୍ତେ ବିଦ୍ବାଂସଃ। କେଚିନ୍ନ ସ୍ବୀକୁର୍ବନ୍ତି। ପରେ ମନ୍ଯନ୍ତେ। ଅପରେ ଘୋଷାଘୋଷାଭ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ଦ୍ବୈବିଧ୍ଯମାମନନ୍ତି। ଅନ୍ଯେ ଚ ’ସ’ ଧ୍ବନିମେବୋଷ୍ମାଣାଂ ବଦନ୍ତି ନ ତୁ ହକାରମପି। କତିପଯେ ପଣ୍ଡିତାଃ ମୂଲଭାରୋପୀଯଧ୍ବନିଷୁ ଖ୍ ଗ୍ ଘ୍ ତ୍ ଥ୍ ଦ୍ ଧ୍ ଝ୍ ଇତ୍ଯାଦୀନାଂ ସଂଘର୍ଷିଣା ଧ୍ବନୀନାମପି ସତ୍ତାମଂଗୀ କୁର୍ବନ୍ତି।

ଅଁ, ଇଁ ଇତ୍ଯାଦ୍ଯନୁନାସିକ ଧ୍ବନୀନାଭାବଃ ଏକାଧିକମୂଲସ୍ବରାଣାଂ ସହପ୍ରଯୋଗସ୍ଯ ବିରହଃ ସନ୍ଧିଃ ସଂଯୁକ୍ତବ୍ଯଂଜନସଦ୍ଭାବଶ୍ଚେତ୍ଯାଦୀନି ମୂଲଭାରୋପୀଯଭାଷାଯାଃ ଧ୍ବନିଗତଂ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ଯଂ ପ୍ରମୁଖ୍ଯାପଯନ୍ତି। ଅତ୍ର ବିସ୍ତାରଭଯାତ୍ ସର୍ବେଷାଂ ବିବରଣଂ ନୋପସ୍ଥାପ୍ଯ ବିରମ୍ଯତେ।

॥ ଶମ୍ ॥

VIDEHA MAITHILI SANSKRIT TUTOR- XXXII

ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷା ଚ ମୈଥିଲୀ ଶିକ୍ଷା ଚ- ୩୨

(ମୈଥିଲୀ ଭାଷା ଜଗଜ୍ଜନନୀ ସୀତାଯାଃ ଭାଷା ଆସୀତ୍ - ହନୁମନ୍ତଃ ଉକ୍ତବାନ- ମାନୁଷୀମିହ ସଂସ୍କୃତାମ୍)

-ଗଜେନ୍ଦ୍ର ଠକ୍କୁରଃ

(ଆଗାଁ)

ACKNOWLEDGEMENTS: chamu krishna shashtry, janardan hegde, vinayak hegde, sudhishtha kumar mishra, shravan kumar, kailashpati jha, H.N.VISHWAS AND other TEACHERS.

ଦ୍ବାତ୍ରିଶତ୍ତମଃ ପାଠଃ

ବଯଂ ସଙ୍ଖଯାସୁ ଲିଂଗଭେଦଃ ଇତି ବିଷଯେ ଜ୍ଞାତବଂତଃ ଏକମ ଦ୍ବେ ଇତ୍ଯ ଅନ୍ଯଯୋଃ ବିଶେଷ ଅଭ୍ଯାସ ଅପି କୃତବଂତଃ।

ଅହଂ ଗ୍ରାମଃ ଇତ୍ଯାଦି ଶବ୍ଦାନି ବଦାମି ଭବନ୍ତଃ ଏକମ୍/ ଏକଃ/ ଏକା ଇତ୍ଯେତେଷୁ ଉଚିତଂ ଶବ୍ଦଂ ଯୋଜଯିତ୍ବା ପୁନଃ ବଦନ୍ତୁ।

ଯଥା ଗ୍ରାମଃ/ ଏକଃ ଗ୍ରାମଃ/ ଗ୍ରଂଥାଲଯଃ/ ବିଦ୍ଯାଲଯଃ/ ଘଟଃ

ଏକା ଶାଟିକା/ ଘଂଟା/ ବିଦ୍ଯାର୍ଥୀ/ ଘଟୀ/ କଥା/ ବିଦ୍ଯାର୍ଥିନୀ

ଏକଂ ରାଜ୍ଯମ୍/ ସୁଭାଷିତମ୍

ଅହମ୍ ଅସ୍ବସ୍ଥମ୍ ଅସ୍ମି। ଅତଃ ବର୍ହିଗନ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମି। କୃପଯା ଅନୁମତିଂ ଦଦାତୁ।

ଏକଃ ଅସ୍ବସ୍ଥଃ ଅସ୍ତି। ସଃ ଏକଃ ଗନ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛତି। ଅସ୍ତୁ। ଗଚ୍ଛତୁ।

କତି ଛାତ୍ରାଃ ଗଚ୍ଛନ୍ତି।

ଏକଃ ଛାତ୍ରଃ ଗଚ୍ଛତି।

ପୂର୍ବତନ୍ ପାଠେ ଦ୍ବି ଶବ୍ଦସ୍ଯ ସ୍ଥାନେ ଦ୍ବଯମ୍ ଇତି ଉପଯୁଜ୍ଯ ସୌଲଭ୍ଯଂ ସମ୍ପାଦିତବଂତଃ ଅଭ୍ଯାସଂ ଅପି କୃତବଂତଃ। ମାର୍ଗେ ବାହନଦ୍ବଯଂ ଗଚ୍ଛତି

ଏତାନି କାନି

ତାନି ପୁଷ୍ପାଣି

ଏକମ୍/ ଦ୍ବେ/ ତ୍ରୀଣି

ତ୍ରୀଣି ପୁଷ୍ପାଣି ସନ୍ତି।

କତି ପତ୍ରାଣି ସନ୍ତି। ତ୍ରୀଣି।

କତି ଫଲାନି ସନ୍ତି।

ଏତେ କେ। ତେ ଚମଷାଃ

ତ୍ରଯଃ ଚମଷାଃ ସନ୍ତି।

କତି ସୁଧାଖଣ୍ଡାଃ/ ପୁରୂଷାଃ/ ସୈନିକାଃ ସନ୍ତି

ଏତାଃ କାଃ/ ତାଃ ପତ୍ରିକାଃ

ତିସ୍ରଃ ପତ୍ରିକାଃ ସନ୍ତି

ଏତାଃ କାଃ/ ତାଃ ସଂଚିକା

ତିସ୍ରଃ ସଂଚିକାଃ ସନ୍ତି/

କତି କପାଟିକାଃ ସନ୍ତି। ତିସ୍ରଃ।

ତିସ୍ରଃ/ କୂପ୍ଯଃ/ ଘଟ୍ଯଃ/ ଲେଖନ୍ଯଃ/

ଅହଂ ବଦାମି ଭବନ୍ତଃ ଅନୁବଦନ୍ତୁ

ତ୍ରୀଣି/ ତ୍ରଯଃ/ ତିସ୍ରଃ

ଇଦାନୀମ୍ ଅହମ୍ ଶବ୍ଦାନ୍ ବଦାମି ଭବନ୍ତଃ ଉଚିତାନ୍ ଶବ୍ଦଂ ଯୋଜଯନ୍ତୁ ତତ୍ର।

ତ୍ରଯଃ ବାଲକାଃ– ପୁରୂଷାଃ ସୁଧାଖଣ୍ଡାଃ, ବସ୍ତ୍ରକଟାଃ ମାର୍ଗାଃ

ତିସ୍ରଃ ଲେଖନ୍ଯଃ, ଶାଟିକାଃ, କୂପ୍ଯଃ,

ତ୍ରୀଣି ଗୃହାଣି, ବାହନାନି,

ଏତେଷାମ୍ ଉପଯୋଗଂ କୃତ୍ବା ବାକ୍ଯାନି ବଦାମଃ

ପେଟିକାଯାଂ ତିସ୍ରଃ ସଂଚିକାଃ ସନ୍ତି।

ଗ୍ରାମେ ତ୍ରଯଃ ଦେବାଲଯାଃ ସନ୍ତି

ଅହଂ ତିସ୍ରଃ ଭାଷାଃ ଜାନାମି।

ପ୍ରଯାଗେ ତିସ୍ରଃ ନଦ୍ଯଃ ସମ୍ମିଲନ୍ତି।

ଶିବସ୍ଯ ତ୍ରୀଣି ନେତ୍ରାଣି ସନ୍ତି।

ପର୍ଣମ୍– ପର୍ଣାନି

କତି ପର୍ଣାନି ସନ୍ତି– ଚତ୍ବାରି ପର୍ଣାନି ସନ୍ତି

ଚତ୍ବାରି ଫେନକାନି ସନ୍ତି

ଚତ୍ବାରି କଙ୍କଣାନି ସନ୍ତି

ଚଷକାଃ– ଚତ୍ବାରଃ ଚଷକାଃ ସନ୍ତି।

ଚତ୍ବାରଃ ବାଲକାଃ ସନ୍ତି।

ଚତ୍ବାରଃ ଚମଷାଃ ସନ୍ତି।

ଚତସ୍ରଃ– ଚତସ୍ରଃ ଲେଖନ୍ଯଃ ସନ୍ତି।

ଅଙ୍କନ୍ଯଃ ସନ୍ତି

ପଞ୍ଚାନନ୍ତରଂ ସଂଖ୍ଯାନାଂ ଲିଙ୍ଗଭେଦଃ ନାସ୍ତି। ଯଥା ପଞ୍ଚବାଲକାଃ ଗଚ୍ଛନ୍ତି–ପଞ୍ଚବାଲିକାଃ ପଠନ୍ତି। ପଞ୍ଚବାଦନାନି ସନ୍ତି। ପଞ୍ଚାନନ୍ତରଂ ସଂଖ୍ଯାନାଂ ଲିଙ୍ଗଭେଦଃ ନାସ୍ତି।

- କିଂ ଭବତା କୁଶଲି ବା

- ଭବାନ୍ ହ୍ଯଃ କୁତ୍ର ଗତବାନ୍ ଆସୀତ୍।

- ଅହଂ ହ୍ଯଃ ଏକଂ ଚଲନଚିତ୍ରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗତବାନ୍ ଆସମ୍। ତତ୍ର ନାଯକଦ୍ବଯମ୍ ଆସୀତ୍।

- କିଂ ଭୋଃ। ଏକାପି ନାଯିକା ନାସୀତ୍ ବା

- ଆସୀତ୍ ଭୋଃ। ନାଯିକାଦ୍ବଯମ୍ ଆସୀତ୍।

- ନାଯକ ଦ୍ବଯମ୍। ନାଯିକା ଦ୍ବଯମ୍। ଚତ୍ବାରିମୁଖ୍ଯପାତ୍ରାଣି ଆସନ୍

- ଏକା ଖଲନାଯକଃ ଅପି ଆସୀତ୍। ତସ୍ଯ ଚତ୍ବାରଃ ଅନୁଚରାଃ ଆସନ୍।

- ନାଯିକାଯାଃ ଏକାପି ସଖୀ ନ ଆସୀତ୍ ବା।

- ଆସନ୍ ଭୋଃ। ଚତସ୍ରଃ ସଖ୍ଯଃ ଆସନ୍। ପରଂତୁ ତିସ୍ରଃ ସଖ୍ଯଃ ଖଲନାଯକସ୍ଯ ତ୍ରଯଃ ଅନୁଚରାଃ ଏବଂ ଷଡଜନାଃ ଭୃତାଃ ଭବନ୍ତି

- ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଅନ୍ତେ ଚତ୍ବାରି ପାତ୍ରାଣି ଅବଶିଷ୍ଟାନି

- ପରନ୍ତୁ ଚିତ୍ରମ୍ ଉତ୍ତମଂ ଚିତ୍ରମ୍।

- ତର୍ହି ଅହଂ ଶ୍ବଃ ଅବଶ୍ଯଂ ପଶ୍ଯାମି।

- ଅବଶ୍ଯଂ ପଶ୍ଯତୁ

- ଭବାନ୍ ପତ୍ରଂ ପଠିତବାନ୍ ବା

- ସମ୍ଯକ୍ ପଠିତବାନ୍

- ତର୍ହି ତଦ୍ ବିଷଯେ ପ୍ରଶ୍ନଂ ପୃଚ୍ଛାମି ବା– ପୃଚ୍ଛତୁ

- କତି ବେଦାଃ ସନ୍ତି

- ଚତ୍ବାରଃ ବେଦାଃ ସନ୍ତି

- ଶିବସ୍ଯ କତି ନେତ୍ରାଣି ସନ୍ତି

- ଶିବସ୍ଯ ତ୍ରୀଣି ନେତ୍ରାଣି ସନ୍ତି

- ରାମସ୍ଯ କତି ପୁତ୍ରାଃ ସନ୍ତି

- ରାମସ୍ଯ ପୁତ୍ରଦ୍ବଯମ୍ ଅସ୍ତି।

- ତ୍ରଯଃ ଗୁଣାଃ କେ

- ସତ୍ବ, ରଜସ୍, ତମୋ ଗୁଣାଃ

- ଦଶରଥସ୍ଯ କତି ପତ୍ନ୍ଯଃ ସନ୍ତି

- ଦଶରଥସ୍ଯ ତିସ୍ରଃ ପତ୍ନ୍ଯଃ ଆସନ୍

- ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଭଗିନ୍ଯାଃ କାଃ

- ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ଦୁଃଶଲା ଏକାଯୋ ଭଗିନୀ।

- ମହିଲାପର୍ବ ନାଟକେ କତି ନାଯିକାଃ ସନ୍ତି

- ମହିଲା ପର୍ବ ନାଟକେ ଚତସ୍ତ୍ରଃ ନାଯିକାଃ ସନ୍ତି

- ତର୍ହି ଭବତା ସମ୍ଯକ୍ ପଠିତମ୍

ସୁଭାଷିତମ୍

ଯସ୍ଯ ନାସ୍ତି ସ୍ବଯଂ ପ୍ରଜ୍ଞା

ଶାସ୍ତ୍ରଂ ତସ୍ଯ କରୋତି କିମ୍?

ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ବିହୀନସ୍ଯ

ଦର୍ପଣଃ କିଂ କରିଷ୍ଯତି ॥

ଦର୍ପଣଃ ମାନବେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯ ଅଲଂକାରାଦି ବିଷଯେ ବହୁ ଉପକାରଂ କରୋତି। ପରଂତୁ ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ବିହୀନଃ ଦର୍ପଣତଃ ଲାଭଂ ସ୍ବୀକର୍ତ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି। ଏବମେବ ଲୋକେ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ବହୂନି ଉତ୍ତମାଣି ବିଚାରାନି ବୋଧଯନ୍ତି। ପ୍ରଜାହୀନଃ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ଲାଭଂ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଶାସ୍ତ୍ରତଃ ମହାନତଂ ଲାଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜୀବନେ ସଂତୋଷମ୍ ଅନୁଭବନ୍ତି। ଯଥା ଅଂଧଃ ଦର୍ପଣତଃ ଲାଭଂ ସ୍ବୀକର୍ତ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ତଥୈବ ପ୍ରଜ୍ଞାହୀନଃ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଲାଭଂ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି। ଅତଃ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ସୁଷୁକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ବୁଧ୍ଯା ପଠନୀଯମ୍।

କଥା

ରୋହିଦାସଃ କଶ୍ଚନ୍ ଚର୍ମକାରସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ। ସଃ ଗଂଗାନଦ୍ଯାଃ ତୀରେ ବସତି ସ୍ମ। ସଃ ଚର୍ମକାରସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ଇତି କାରଣତଃ ସ୍ବଜୀବନେ ବୃତ୍ତିମ୍ ଅପି ସ୍ବୀକୃତବାନ୍ ଚର୍ମକାରବୃତ୍ତିମେବ। ପାଦରକ୍ଷା ନିର୍ମାଣଂ କରୋତି - ବିକ୍ରଯଣଂ କରୋତି– ସ୍ବଜୀବନଂ ନିର୍ବହତି। ପରନ୍ତୁ ସଃ ହରିଭକ୍ତଃ। ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ। ତତ୍ କାରଣତଃ ସର୍ବଦା ହରିନାମ ଭଜତି ସ୍ମ। ପାଦରକ୍ଷାନିର୍ମାଣ ସମଯେ ଅପି ସଃ ହରିନାମ ବଦତି ସ୍ମ। ଏତତ୍ କାରଣତଃ ସଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ଶାନ୍ତଃ ଆସୀତ୍। ସଃ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣଃ ଆସୀତ୍। ସର୍ବଦା ବ୍ଯବହାରସମଯେପି ସଃ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣଃ ଭବତି ସ୍ମ। ତତ୍କାରଣତଃ ଜନାଃ ବଦନ୍ତି ସ୍ମ– ଏଷଃ ଆତ୍ମାନନ୍ଦଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍। ଅତଃ ଏବ ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣଃ ଭବତି। ତସ୍ଯ ବହବଃ ଶିଷ୍ଯାଃ ଆସନ୍। ଏକଃ ଧନିକଃ ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ଶିଷ୍ଯଃ ଆସୀତ୍। ସଃ ଚିଂତିତବାନ୍ ମମ ଗୁରୂଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଂ ପାଦରକ୍ଷା ନିର୍ମାଣଂ କରୋତି- ଏତେନ୍ ଜୀବନଂ କରୋତି। ଏବଂ ନ ଭବିତବ୍ଯମ୍। ସଃ ଜୀବନେ ଉତ୍ତମ ବୃତ୍ତିମ୍ ଆଶ୍ରଯେତ୍। ଏତେନ ଜୀବନଂ କୁର୍ଯାତ୍। ଇତି ଚିନ୍ତଯତି। ସଃ ଏକମ୍ ଉପାଯଂ ଚିନ୍ତଯତି। ଗୁରୋଃ ସମୀପମ୍ ଆଗଚ୍ଛତି–ଗୁରୋ ଅହଂ ଶ୍ବଃ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଗମିଷ୍ଯାମି। ମମ ସମୀପେ ଏକଃ ନିକଷଃ ଅସ୍ତି। ତମ ନିକଷମ୍ ଅହଂ ଭବତଃ ଗୃହେ ସ୍ଥାପଯାମି। ଏକ ମାସାନନ୍ତରଂ ପ୍ରତିସ୍ବୀକରୋମି ନିକଷଃ ବିଶିଷ୍ଟଃ ଅସ୍ତି। ନିକଷେନ୍ ସହ ଯଦି ଅନ୍ଯଃ ଲୋହଃ ଭବତି ତର୍ହି ସଃ ଲୋହଃ ଅପି ସ୍ବର୍ଣମଯଃ ଭବତି। ଭବାନ୍ ଏତସ୍ଯ ନିକଷସ୍ଯ ଉପଯୋଗଂ କର୍ତ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହତି। ଇତି ଉକ୍ତବାନ୍। ରୋହିଦାସଃ ଅପି ଅଙ୍ଗୀକୃତବାନ୍। ଶିଷ୍ଯଃ ସ୍ବଗୃହତଃ ନିକଷଂ ଆନୀଯ ଗୁରୋଃ ଗୃହେ କୋଣେ ସ୍ଥାପିତବାନ୍। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର୍ଥଂ ଶିଷ୍ଯଃ ଗତବାନ୍। ଏକମାସାନାନ୍ତରଂ ପ୍ରତ୍ଯାଗତବାନ୍ ସଃ ଚିନ୍ତଯତି। ମମ ଗୁରୂଃ ଇଦାନୀଂ ଧନିକଃ ଅସ୍ତି। ତସ୍ଯ ଗୃହେ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଧନମ୍ ଅସ୍ତି। ତସ୍ଯ ଗୃହମ୍ ଅପି ଇଦାନୀଂ ଭବ୍ଯଂ ଜାତମ୍ ଅସ୍ତି। ଏବଂ ଚିନ୍ତଯତି। ସଃ ଗୁରୋଃ ଗୃହମ୍ ଆଗଚ୍ଛତି। ପଶ୍ଯତି। ପ୍ରାଚୀନମେବ ଗୃହମ୍। ଗୁରୂଃ ଅପି ତଥୈବ ଅସ୍ତି। ତଦୈବ କାର୍ଯଂ କୁର୍ବନ୍ ଅସ୍ତି। ପାଦରକ୍ଷାଯାଃ ନିର୍ମାଣଂ କୁର୍ବନ୍ ଅସ୍ତି। ହରିନାମ ଜପନ୍ ଅସ୍ତି। ଶିଷ୍ଯଃ ଗୁରୋଃ ସମୀପେ ଆଗତ୍ଯ ପୃଚ୍ଛତି। ଗୁରୋଃ ଅହମ୍ ଏକମ୍ ନିକଷଂ ଦତ୍ତବାନ୍। ସଃ ନିକଷଃ କୁତ୍ର ଅସ୍ତି। ଗୁରଃ କିଞ୍ଚିତ ଇବ ସ୍ମରଣଂ କୃତବାନ୍ ଇବ ଚିନ୍ତଯିତ୍ବା ବଦତି–ଶିଷ୍ଯଃ ସଃ ନିକଷଃ କୁତ୍ର ସ୍ଯାତ୍ ଭବାନ୍ ଯତ୍ର ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ତତ୍ରୈବ ସ୍ଯାତ୍ ଅନ୍ବେଷଣଂ କରୋତୁ। ଏଷଃ ଶିଷ୍ଯଃ ସ୍ବଯଂ ଯତ୍ର ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ତତ୍ର ଗତ୍ବା ପଶ୍ଯତି- ସଃ ନିକଷଃ ତତ୍ରୈବ ଅସ୍ତି। ଯଥା ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ତଥୈବ ଅସ୍ତି। ତତଃ ଏବ ଶିଷ୍ଯଃ ଗୁରୋଃ ମୁଖଂ ପଶ୍ଯତି। ସଃ ଗୁରୂଃ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣଃ ଅସ୍ତି। ମୁଖେ ଆନନ୍ଦକାନ୍ତିଃ ଦୃଶ୍ଯତେ। ସମଗ୍ର ଗୃହମ୍ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣମ୍ ଅସ୍ତି। ତଦା ଗୁରୂଃ ଏବ ବଦତି। ବତ୍ସ– ନିକଷସ୍ଯ ଉପଯୋଗେନ୍ ଅହଂ କିଂ ବା କରୋମି–ସୁବର୍ଣଂ କୁର୍ଯାମ୍- ସୁବର୍ଣେନ ମମ କଃ ଲାଭଃ। ଅକସ୍ମାତ୍ ସୁବର୍ଣ ନିର୍ମତିଃ ଭବତି ଚେଦପି– ଗୃହେ ସୁବର୍ଣଂ ଧନାଦିକ ଅସ୍ତି ଚେଦପି ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଣ ବିଷଯେ ମଯା ଚିଂତନୀଯମ୍। ପରନ୍ତୁ ସୁବର୍ଣ ଲୋଭକାରଣତଃ ତସ୍ଯ ରକ୍ଷଣାଦିବିଷଯେ ଚିନ୍ତାମଗ୍ନଃ ଭବିତୁମ୍ ଅହଂ ନ ଇଚ୍ଛାମି। ମମ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣସ୍ଥିତଃ ପତିତୁମ୍ ଅହଂ ନ ଇଚ୍ଛାମି। ଅତଃ ମମ ଜୀବନେ ସୁବର୍ଣସ୍ଯ ନିକଷସ୍ଯ ଆବଶ୍ଯକତାଏବ ନାସ୍ତି। ତଦା ଶିଷ୍ଯଃ ରୋମାଂଚିତଃ ଭବତି।

ଏବଂ ସରଲଜୀବନଂ କରୋତି ଚେଦେବ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣଃ ଭବତି ମନୁଷ୍ଯଃ। ତର୍ହି ଅହମ୍ ଅପି ନିକଷେନ୍ ଉପଯୋଗଂ ନ ସ୍ବୀକରୋମି- ନିକଷଂ ଗଂଗା ନଦ୍ଯାଂ କ୍ଷିପାମି। ମମ ଅପି ଜୀବନେ ନିକଷାତ୍ ପ୍ରଯୋଜନଂ ମାସ୍ତୁ। ଇତି ଚିନ୍ତଯିତ୍ବା ସଃ ନିକଷଂ ନଦ୍ଯାଂ କ୍ଷିପତି। ଅନନ୍ତରଂ ଗୁରୋଃ ସମୀପେ ବଦତି- ଗୁରୋ ଭବାନ୍ ମମାପି ତମ ଆନନ୍ଦଂ ପ୍ରାପ୍ତୁଂ କଃ ଉପାଯଃ ଇତି ବୋଧଯତୁ– ଅନନ୍ତରଂ ଶିଷ୍ଯଃ ଅପି ସ୍ବଜୀବନଂ କର୍ମଯୋଗମଯଂ କରୋତି- ହରିନାମଜପଂ ସରଲାଂ ବୃତ୍ତିମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ଜୀବନଂ କରୋତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଭବତି।

ସଂସ୍କୃତ ଅନୁବାଦ ମୈଥିଲୀ ଅନୁବାଦ ଅଂଗ୍େଜୀ ଅନୁବାଦ

ଅମ୍ବ, ଅହଂ କ୍ରୀଡିତୁଂ ଗଚ୍ଛାମି।		Mother, I am going out for playing.
ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯାଗଚ୍ଛତୁ।		Come back quickly.
ବହୁ ବିଲମ୍ବେନ ମା ଆଗଚ୍ଛତୁ।		Don’t be too late.
ପିତଃ, ଅତ୍ର ଭବତଃ ହସ୍ତାଙ୍କନମ୍ ଆବଶ୍ଯକମ୍।		Father, your signature is necessary here.
ତତ୍ ଅତ୍ର ଆନଯତୁ।		Bring it here.
ଭବତା ବହୁ ଏବ ନ୍ଯୂନାଃ ଅଙ୍କାଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ଏତସ୍ଯାଂ ପରୀକ୍ଷାଯାମ୍।		You’ve scored very low marks in this examination.
ଶିକ୍ଷକଃ ସମ୍ଯକ୍ ନ ପାଠଯତି ଏବ।		The teacher does not teach well.
ଭବାନ୍ ମାଂ ପୂର୍ବଂ କିମର୍ଥଂ ନ ଉକ୍ତବାନ୍?		Why didn’t you tell me earlier?
କିମ୍ ଅଭବତ୍? କିମର୍ଥଂ ରୋଦନମ୍?		What happened? Why do you cry?
ଏଷଃ ସୋପାନତଃ ପତିତବାନ୍।		He fell from the staircase.
ଅମ୍ବ, ଅତ୍ର ବେଦନା ଭବତି।		Mother, it’s paining here.
ଆଗଚ୍ଛତୁ, ଔଷଧଂ ଲେପଯାମି।		Come, I will apply some medicine.
ଗତ୍ବା ଶଯନଂ କରୋତୁ।		Go to bed now.
ଏତାନି ବସ୍ତ୍ରାଣି ପରିବର୍ତଯତୁ।		Change these clothes.
ଅମ୍ବ, ମମ ସମବସ୍ତ୍ରଂ କୁତ୍ର ଅସ୍ତି?		Mother where is my uniform?
କପାଟିକାଯାଂ ପଶ୍ଯତୁ।		See in the cupboard.
ପିତଃ, ମମ କୃତେ ଏତାଦୃଶଂ କ୍ରୀଡନକମ୍ ଆବଶ୍ଯକମ୍।		Father, I want a toy like this.
ଅସ୍ତୁ, ପଶ୍ଯାମଃ।		Okey. We will see.
ଅମ୍ବ, ବେଣୀବନ୍ଧଂ କରୋତୁ, ଶାଲାଯାଃ ବିଲମ୍ବଃ ଭବତି।		Mother plait my hair, it’s getting late for school.
ସ୍ନାନଂ କୃତବାନ୍ କିମ୍?		Did you take bath?
ହସ୍ତୌ ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲଯତୁ।		Wash your hands properly.
ପ୍ରଥମଂ ଶିରୋମାର୍ଜନଂ କରୋତୁ।		First dry your hair.
ଆର୍ଦ୍ରବସ୍ତ୍ରଂ ମା ଧରତୁ।		Don’t wear wet clothes.
ଯୁତକସ୍ଯ କୁଡ୍ମାନ୍ ଯୋଜଯତୁ।		Button up your shirt.
ଗୃହପାଠଃ ସମାପ୍ତଃ କିମ୍?		Have you finished your homework?
ତର୍ହି ପ୍ରଥମଂ ଗୃହପାଠଂ ସମାପଯତୁ।		Then first finish your homework.
ଭୋଜନସମଯେ ଆହ୍ବଯାମି, ଗଚ୍ଛତୁ ଇଦାନୀମ୍।		Go now, I shall call you when it’s time to eat.
ଅମ୍ବ, ଅଦ୍ଯ ବିଦ୍ଯାଲଯେ କିମ୍ ଅଭବତ୍ ଜାନାତି କିମ୍?		Mother do you know what happened in school today?
ବଦତୁ ଭବତୀ।		You tell me.
ଶାଲାସ୍ଯୂତଂ ସ୍ବସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପଯତୁ।		Keep the school bag at it’s place.
ଭବାନ୍ ଉତ୍ତମଃ ବାଲଃ।		You are a good boy.
ଭବାନ୍ ଏତାବତ୍ ପର୍ଯନ୍ତଂ କୁତ୍ର ଆସୀତ୍?		Where were you till now?
ଅତ୍ରୈବ ଆସମ୍।		I was very much here.
ମିତ୍ରେଣ ସହ ଗତବାନ୍ ଆସମ୍।		I had gone with my friend.
ଅଧ୍ଯଯନଂ କିମପି ନାସ୍ତି କିମ୍?		Don’t you have anything to study?
ପରୀକ୍ଷାରମ୍ଭଃ କଦା?		When does the examination begin?
ପିତଃ, ମମ ଏକଂ ନୂତନଂ ଯୁତକମ୍ ଆବଶ୍ଯକମ୍।		Father, I want a new shirt.
ଗତସପ୍ତାହେ ଏକଂ କ୍ରୀତବାନ୍ ଖଲୁ।		You bought one in the last week, didn’t you?
ନିଖିଲ, ଆପଣତଃ କତିଚନ ବସ୍ତୂନି ଆନଯତି କିମ୍?		Nikhil, will you bring a few things from the shop?
ବସ୍ତୂନି ସ୍ବସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପନୀଯାନି ଇତି କତିବାରମ୍ ଉକ୍ତବତୀ?		How many times did I tell you to keep things in their respective places?
ଅଦ୍ଯ ମହାବିଦ୍ଯାଲଯଂ ନ ଗଚ୍ଛତି କିମ୍?		Are you not going to college today?
ନ, ଅଦ୍ଯ ସର୍ବେ ମିଲିତ୍ବା ବିଜଯସ୍ଯ ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛାମଃ।		No, today we are all going to vijay’s home.
କିଂ ନିମିତ୍ତମ୍?		For what purpose?
ପରୀକ୍ଷାଯାଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଥମକ୍ରମାଙ୍କଃ ଆଗତଃ ଅତଃ ସହଭୋଜନମ୍ ଅସ୍ତି।		He stood first in the examination so there’s a get–together.
ଅମ୍ବ, ମମ ସଖ୍ଯାଃ ଦୂରଭାଷା ଆଗତା ଆସୀତ୍ କିମ୍?		Mother did my friend ring me up?
ନ, ଅଦ୍ଯ କସ୍ଯାପି ଦୂରଭାଷା ନ ଆସୀତ୍।		No, nobody telephoned today.
ରଜକଃ ବସ୍ତ୍ରାଣି ନୀତବାନ୍ କିମ୍?		Did the washerman take away the clothes?
ବସ୍ତ୍ରାଣି ଶୁଷ୍କଯିତୁଂ ପ୍ରସାରଯତୁ। ଅଦ୍ଯତନ ଦିନପତ୍ରିକା କୁତ୍ର ଅସ୍ତି?		Spread out the clothes to dry. Where is today's newspaper?
ପିତରମ୍ ଏକବାରମ୍ ଆହ୍ବଯତୁ।		Call father once.
ଏତତ୍ ଶାକଂ କର୍ତଯତି କିମ୍?		Will you cut this vegetable?
କୃପଯା ଏତତ୍ କ୍ଷିପତୁ।		Please throw this away.
ଏକମ୍ ଆସନ୍ଦମ୍ ଆନଯତି କିମ୍?		Will you bring a chair?
ଏତତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ କାଲଂ ଗୃହ୍ଣାତୁ।		Hold this for a little while.
ଦୀପଂ ଜ୍ବାଲଯତୁ।		Switch on the light.
ଦୀପଂ ନିର୍ବାପଯତୁ।		Switch off the light.
କୋଲାହଲଂ ମା କରୋତୁ।		Don’t make noise.
ଦ୍ବାରେ କଃ ଅସ୍ତି ଇତି ପଶ୍ଯତି କିମ୍?		Will you see who is at the door?
ସନ୍ଧ୍ଯା ଆଗତବତୀ, ଦ୍ବାରମ୍ ଉଦ୍ଘାଟଯତୁ।		Sandhya has come, open the door.
ଅହଂ ମହାବିଦ୍ଯାଲଯଂ ଗଚ୍ଛାମି।		I am going to college.
ଯାନଂ ବେଗେନ ମା ଚାଲଯତୁ।		Don’t drive the vehicle too fast.
ପିତଃ, ଶ୍ର୍ବଃ ତତ୍ର ଗମିଷ୍ଯାମଃ କିମ୍?		Father, shall we go there tomorrow?
ତଦ୍ବିଷଯେ ମାତରଂ ପୃଚ୍ଛତୁ।		Ask mother about it.
ଭବାନ୍ କିଂ କୁର୍ବନ୍ ଅସ୍ତି?		What are you doing?
ଭବତୀ ଅତ୍ରୈବ ଉପବିଶତୁ।		You sit here.
ମମ ପ୍ରତ୍ଯାଗମନପର୍ଯନ୍ତମ୍ ଅତ୍ରୈବ ପ୍ରତୀକ୍ଷାଂ କରୋତୁ।		Wait here till I return.
ଭବାନ୍ ଜଲଦେଯକଂ ପୂରଯିତୁଂ ଗଚ୍ଛତି କିମ୍?		Will you go to pay the water bill?
ମହ୍ଯଂ ଧନଂ ଦଦାତୁ।		Give me money.
ଏତାବତ୍ ନ ପର୍ଯାପ୍ତମ୍।		This much is not enough.
ପିତଃ, ଅଦ୍ଯ ପରୀକ୍ଷାଶୁଲ୍କଂ ଦାତବ୍ଯମ୍ ଅସ୍ତି।		Father, today I have to pay exam fees.
ଦ୍ବାରଂ ପିଦଧାତୁ। (ଦ୍ବାରପିଧାନଂ କରୋତୁ।)		Close the door please.
ଅବହିତମନସା କରଣୀଯମ୍।		Do it sincerely.
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା କରଣୀଯମ୍।		It should be done with dedication.
ଇତଃ ପରମ୍ ଏବଂ ନ କର୍ତବ୍ଯମ୍।		Hereafter don’t act like this.
ଭବାନ୍ ବୃଥା କାଲହରଣଂ କରୋତି।		You are wasting time.

ଐ ରଚନାପର ଅପନ ମଂତବ୍ଯ ggajendra@videha.com ପର ପଠାଉ।